آموزش سوارکاری از جلسهٔ اول تا پیشرفته: درسهای نشست، کنترل اسب، یورتمه و پرش، انتخاب کلاس و مربی، و هزینه کلاس سوارکاری در باشگاهها.
برای شروع سوارکاری به اسب شخصی، لباس گران و تجربهٔ قبلی نیاز ندارید؛ فقط به یک باشگاه معتبر و یک مربی که مبتدی میپذیرد.
اولین کار این است که چند باشگاه نزدیک محل زندگیتان را پیدا کنید، تماس بگیرید و صریح بگویید تا به حال سوار اسب نشدهاید. باشگاهها معمولاً برای همین حالت یک جلسهٔ آشنایی یا کلاس مبتدی دارند که روی اسب مدرسه برگزار میشود؛ اسب مدرسه اسبی آرام و باتجربه است که کار با سوارکار تازهکار را بلد است.
در جلسههای نخست هدف تند رفتن نیست. هدف این است که روی زین تعادل پیدا کنید، وزنتان را درست تقسیم کنید و بفهمید اسب به دست، پا و نشستن شما چطور پاسخ میدهد. خرید زین و چکمه را بگذارید برای وقتی که مطمئن شدید این ورزش را ادامه میدهید؛ باشگاه در جلسههای اول تجهیزات لازم را در اختیارتان میگذارد.
یک نکتهٔ ساده هم هست که خیلیها دیر یاد میگیرند: نظم از شدت مهمتر است. یک جلسهٔ هفتگی پیوسته شما را زودتر سوارکار میکند تا چند جلسهٔ فشرده و بعد یک فاصلهٔ طولانی.
کمی زودتر از ساعت کلاس برسید تا فرصت داشته باشید نفس تازه کنید و با فضای باشگاه آشنا شوید.
معمولاً اول مربی شما را به اسبتان معرفی میکند، نشان میدهد از کدام سمت به اسب نزدیک شوید و اجازه میدهد دستی به گردن او بکشید؛ همین چند دقیقه بیشترِ ترس اولیه را میبرد. بعد اسب را زینشده میآورند یا کنار شما زین میکنند و توضیح میدهند تنگ و رکاب چه کار میکنند.
سوار شدن با چهارپایه انجام میشود تا به کمر اسب فشار نیاید. جلسهٔ اول تقریباً همیشه در قدم میگذرد: نشست درست، گرفتن افسار، ایست، و چرخیدن به چپ و راست. اگر مربی ببیند تعادل شما جا افتاده، شاید چند قدم یورتمه هم بروید، آن هم روی طناب لونژ و زیر کنترل او.
آخر کلاس پیاده میشوید، اسب را خنک میکنید و مربی بازخورد میدهد. فردای جلسهٔ اول درد گرفتن ران و ساق طبیعی است و با ادامه دادن کم میشود.
شلوار بلند و کشسان بپوشید؛ شلوار جین ضخیم یا شلواری که درز برجسته دارد بعد از چند دقیقه داخل ران را زخم میکند.
کفش یا چکمهای لازم است که پاشنهٔ کوتاه داشته باشد تا پا در رکاب گیر نکند؛ کفش ورزشی صاف دقیقاً به همین دلیل مناسب نیست. کلاه ایمنی اندازه از همه مهمتر است و بیشتر باشگاهها در جلسههای اول کلاه امانی میدهند؛ کلاه باید محکم روی سر بنشیند و بند زیر چانه بسته شود.
دستکش اجباری نیست ولی جلوی سوختن کف دست را میگیرد. شال آویزان، کاپشن گشاد و هر چیزی که در باد تکان بخورد اسب را میترساند، پس یا نپوشید یا محکم ببندید.
موها را جمع کنید، انگشتر و ساعت را در بیاورید و یک بطری آب همراه داشته باشید. پوشش بسته و راحت برای بانوان هم بهترین انتخاب است و بیشتر باشگاهها کلاس ویژهٔ بانوان دارند.
سن شروع را باشگاه تعیین میکند، نه یک قاعدهٔ کلی. هر مجموعه بر اساس اسبهایی که دارد، بیمهٔ خودش و تجربهٔ مربیهایش حد پایین سن را مشخص میکند، پس پیش از ثبتنام همین را بپرسید.
آنچه بیشتر از سن اهمیت دارد این است که کودک بتواند بدون تکیهگاه بنشیند، تعادلش را نگه دارد و حرف مربی را بفهمد و اجرا کند؛ بچهای که هنوز تمرکز کوتاهی دارد، حتی روی آرامترین اسب هم ایمن نیست. بسیاری از باشگاهها برای کودکان کلاس پونی دارند: اسب کوچکتر و جلسهٔ کوتاهتر.
برای بزرگسالان محدودیت سنی بالا وجود ندارد. کسانی که در میانسالی شروع میکنند معمولاً آهستهتر اما پایدارتر پیش میروند، چون به بدنشان گوش میدهند.
اگر سابقهٔ آسیب کمر، زانو یا گردن دارید، پیش از جلسهٔ اول با پزشک و بعد با مربی صحبت کنید تا برنامهٔ جلسه را متناسب ببندد.
پاسخ صادقانه این است که عدد ثابتی وجود ندارد و هر کس مسیر خودش را دارد؛ چیزی که بیشترین اثر را میگذارد نظم جلسههاست.
مسیر معمولاً همین ترتیب را دارد: اول در قدم تعادل و نشست آرام پیدا میکنید و یاد میگیرید اسب را نگه دارید و بچرخانید؛ بعد یورتمه را مینشینید و سپس یورتمهٔ ایستاده را با ریتم اسب هماهنگ میکنید؛ در ادامه بدون کمک مربی در مانژ مسیر میروید و فاصلهتان را با سوارهای دیگر تنظیم میکنید؛ و در نهایت تاخت را زیر نظر مربی تجربه میکنید.
«مستقل» هم درجه دارد: سوار شدن مستقل در مانژ زودتر میآید، و سواری در طبیعت یا روی اسبی که نمیشناسید مهارت بیشتری میخواهد.
از مربی بخواهید هدف هر ماه را برایتان روشن کند و پیشرفت را با همان هدفها بسنجید، نه با شمارش جلسهها.
شهریهٔ آموزش سوارکاری عدد ثابتی ندارد و از باشگاهی به باشگاه دیگر فرق میکند. پنج عامل بیشترین اثر را دارند:
باشگاه و شهر: امکانات باشگاه، نوع پیست و هزینهٔ نگهداری اسب در هر شهر متفاوت است.
کلاس خصوصی یا گروهی: در جلسهٔ خصوصی مربی فقط با شما کار میکند و در کلاس گروهی وقت مربی میان چند هنرجو تقسیم میشود.
سطح مربی: تجربه و مدرک مربی در شهریهٔ کلاس اثر دارد.
تعداد جلسه در هفته: شهریه معمولاً برای یک دوره یا یک ماه گرفته میشود و تعداد جلسههای هفتگی آن را تغییر میدهد.
اجارهٔ اسب و تجهیزات: اگر اسب شخصی ندارید، اسب مدرسه و گاهی کلاه ایمنی و وسایل سوارکاری هم جزو هزینه است.
پیش از ثبتنام بپرسید شهریه برای چند جلسه است، جلسهٔ غیبت جبران میشود یا نه، و آیا هزینهٔ عضویت سالانه جداگانه گرفته میشود.
برای قیمت روز، با باشگاههای سوارکاری شهر خود تماس بگیرید.
پیش از ثبتنام باشگاه را از نزدیک ببینید؛ یک بازدید نیمساعته بیشتر از هر تبلیغی به شما میگوید.
به وضعیت خود اسبها نگاه کنید: پوست و سم تمیز، وزن مناسب و رفتار آرام نشانهٔ نگهداری درست است. کف مانژ باید یکدست و بدون سنگ و گودال باشد، حصار سالم، و آب تمیز در دسترس اسبها.
بپرسید مربی چه مدرکی دارد، هر کلاس چند هنرجو میگیرد، و آیا کلاه ایمنی و زین اندازهٔ مبتدی موجود است. برنامهٔ کلاسها و شرایط جبران جلسهٔ غیبت را مکتوب بخواهید.
اگر کلاس ویژهٔ بانوان یا کلاس کودک میخواهید، روز و ساعت آن را همانجا روشن کنید.
فاصله تا خانه را هم دستکم نگیرید: باشگاهی که هر هفته راحت به آن میرسید، از باشگاه بهتری که ماهی یک بار میبینیدش مفیدتر است.
با کلاس زیر نظر مربی در یک باشگاه دارای مجوز شروع کنید: سوار و پیاده شدن، نشست متعادل و کمکهای اولیهٔ دست را روی اسب آرام مدرسه یاد بگیرید و بعد به سواری مستقل برسید.
آشنایی با اسب، سوار شدن با چهارپایه و کار در قدم؛ ایست، چرخش و نشست درست. اگر تعادلتان جا بیفتد شاید چند قدم یورتمه روی طناب لونژ هم بروید. درد ران و ساق در روز بعد طبیعی است.
شلوار بلند و کشسان، چکمه یا کفش پاشنهکوتاه و کلاه ایمنی اندازه — بسیاری از باشگاهها برای جلسات اول کلاه امانی میدهند. از لباس گشاد، شال آویزان و کفش صاف و لغزنده پرهیز کنید.
هر باشگاه سن پذیرش و قوانین ایمنی خودش را دارد؛ سن دقیق و تجهیزات لازم را از همان باشگاه بپرسید. مهمتر از سن این است که کودک بتواند متعادل بنشیند و دستور مربی را اجرا کند.
عدد ثابتی ندارد و به نظم جلسهها، اسب و مربی بستگی دارد. ترتیب کار این است: تعادل در قدم، یورتمهٔ نشسته، یورتمهٔ ایستاده، سواری مستقل در مانژ و سپس تاخت زیر نظر مربی.
به باشگاه و شهر، خصوصی یا گروهی بودن کلاس، سطح مربی، تعداد جلسه در هفته و اجارهٔ اسب و تجهیزات. قیمت روز را از باشگاههای سوارکاری شهر خود بپرسید.
پیش از ثبتنام از باشگاه بازدید کنید: وضعیت اسبها، کف مانژ و حصار، مدرک مربی، تعداد هنرجوی هر کلاس و موجود بودن کلاه ایمنی اندازه. برنامهٔ کلاسها و شرایط جبران غیبت را مکتوب بخواهید.