سطوح پرش با اسب: از تمرینی تا سطح A
بهروزرسانی: — نوشتهی تحریریهی چهار نعل بر پایهی منابع زیر
سطوح پرش با اسب پلههاییاند که کلاسهای مسابقهی پرش را از آسان به دشوار مرتب میکنند؛ در نامگذاری مسابقههای داخلی این نردبان از «تمرینی» و «مبتدی» شروع میشود و با حروف E، D، C، B و A بالا میرود. جدول رسمی فدراسیون سوارکاری ایران برای ارتفاع هر سطح در دسترس ما نبود؛ برای همین در این صفحه ارتفاعی برای این حروف نمیسازیم و هر سطح را با قواعدی توضیح میدهیم که مقررات پرش FEI برای همهی مسابقهها تعیین کرده است [1]. در مقررات بینالمللی بهجای حروف، رویدادها از CSI یکستاره تا پنجستاره درجهبندی میشوند [1].
سطوح پرش با اسب را چگونه بخوانیم؟
وقتی در نتیجهی یک مسابقه یا در پروندهی یک اسب میخوانید «کلاس C» یا «سطح مبتدی»، این نام جایگاه آن کلاس را در نردبان سختی نشان میدهد؛ سطحهای پرش با اسب در اصل همین نردباناند. در دستهبندیای که چهار نعل برای کلاسهای مسابقههای داخلی به کار میبرد، ترتیب از آسان به دشوار چنین است: تمرینی، مبتدی، E، D، C، B و A. سطح A بالاترین پلهی این نردبان است.
آنچه این صفحه نمیگوید به همان اندازه مهم است: جدول رسمی فدراسیون سوارکاری ایران که ارتفاع مانع، تعداد مانع یا شرط ورود به هر سطح را مشخص کند، از بیرون ایران در دسترس نبود. ما هیچ عددی را برای این حروف حدس نمیزنیم و آنها را با ستارههای FEI برابر نمیگیریم. کنار هر سطح برچسبی میبینید که همین را یادآوری میکند. اگر در کلاسهای ثبتشدهی آن سطح دادهی کافی وجود داشته باشد، بازهی ارتفاعی که برگزارکنندگان اعلام کردهاند، با ذکر تعداد کلاسها، زیر همان سطح نشان داده میشود.
مقررات بینالمللی پرش حرف ندارد. FEI رویدادهای بینالمللی را به CSI، CSIO، مسابقات قهرمانی و بازیها تقسیم میکند و CSI و CSIO را در پنج سطح ستارهای، از یکستاره تا پنجستاره، بر پایهی ارتفاع مانع، دشواری فنی و مجموع جایزه درجهبندی میکند [1]. پس «کلاس C پرش» نام داخلی است و معادل رسمی بینالمللی ندارد.
قواعدی که در همهی سطحها یکی است
سطح هرچه باشد، منطق داوری پرش یکی است. طبق مقررات FEI برنده کسی است که کمترین امتیاز منفی را بگیرد و بسته به قالب مسابقه سریعتر باشد یا امتیاز بیشتری بگیرد [1]. در جدول A، که رایجترین روش داوری است، این خطاها شمرده میشود [1]:
- انداختن مانع، نخستین سرپیچی و خطای مانع آب: هرکدام ۴ امتیاز منفی [1].
- گذشتن از زمان مجاز: ۱ امتیاز منفی برای هر ثانیهی آغازشده [1].
- افتادن اسب یا سوارکار، دومین سرپیچی، گذشتن از حداکثر زمان، خروج اصلاحنشده از مسیر و کمک غیرمجاز: حذف [1].
- حداکثر زمان دو برابر زمان مجاز است [1].
- هر کسی که سوار اسب است باید همیشه کلاه ایمنی بستهشده بر سر داشته باشد [1].
مقررات FEI برای همهی مسابقهها سقفی هم دارد که هیچ سطحی از آن بالاتر نمیرود: ارتفاع هیچ مانعی نباید از ۱٫۷۰ متر بیشتر شود، جز در مسابقههای ششمانع و پویسانس، و در سالن سرپوشیده سقف ۱٫۶۵ متر است [1].
نردبان بینالمللی: ارتفاع مانع در CSI
برای مقایسه، و نه برای برابرسازی با حروف داخلی، این بازههای ارتفاع مانع است که مقررات FEI برای هر سطح CSI تعیین کرده است [1]:
| سطح CSI | کمینه و بیشینهی ارتفاع مانع |
|---|---|
| CSI1* | ۱٫۰۰ تا ۱٫۴۰ متر [1] |
| CSI2* | ۱٫۲۰ تا ۱٫۴۵ متر [1] |
| CSI3* | ۱٫۲۰ تا ۱٫۶۰ متر [1] |
| CSI4* | ۱٫۳۰ تا ۱٫۶۰ متر [1] |
| CSI5* | ۱٫۴۰ تا ۱٫۶۰ متر [1] |
بالا رفتن در نردبان بینالمللی FEI فقط به توان اسب بستگی ندارد؛ در مقررات FEI سن سوارکار و سن اسب هم دروازهاند. این قواعد بینالمللی برای رویدادهای CSI و CSIO است و به هیچکدام از حروف داخلی گره نمیخورد. سوارکار از سالی که ۱۲ ساله میشود میتواند در CSI و CSIO یک تا پنجستاره شرکت کند، به شرط آنکه ارتفاع مانع در دور نخست از ۱٫۳۰ متر بیشتر نباشد [1]؛ از سالی که ۱۴ ساله میشود در همهی مسابقههای CSI یکستاره، و در CSI دو تا پنجستاره و CSIO یک تا پنجستاره تا ارتفاع ۱٫۴۰ متر در دور نخست [1]؛ و از سالی که ۱۶ ساله میشود در همهی مسابقههای CSI و CSIO یک تا پنجستاره [1]. با این حال، سوارکار پیش از سالی که ۱۸ ساله میشود نمیتواند در المپیک، بازیهای قارهای، گرندپری رویدادهای CSI سه تا پنجستاره، جام جهانی، مسابقهی قدرت و مهارت و دربی شرکت کند [1].
برای اسب هم FEI سن کمینه گذاشته است: در رویدادهای یک و دوستاره و رویدادهای ویژهی جوانان، کودکان و پونی دستکم ۶ ساله، و اگر ارتفاع مانع ۱٫۴۰ متر یا بیشتر باشد دستکم ۷ ساله [1]؛ در رویدادهای سه تا پنجستاره دستکم ۷ ساله و در المپیک و مسابقات جهانی دستکم ۹ ساله [1]. سن اسبهای نیمکرهی شمالی از یکم ژانویه حساب میشود [1]. در همهی رویدادهای پنجستاره، گرندپری باید با ارتفاع ۱٫۶۰ متر اعلام شود، جز گرندپری پایانی یک سری مورد تأیید FEI که ممکن است ۱٫۶۵ متر باشد [1].
سطح تمرینی
مطابق مقررات FEI؛ جدول رسمی فدراسیون ایران در دسترس نبود
- جایگاه
- نخستین پلهی نردبان داخلی؛ معادل رسمی FEI ندارد [1]
- روش داوری
- امتیاز منفی و زمان، مانند همهی مسابقههای پرش [1]
- کلاه ایمنی
- همیشه، هنگام سوار بودن [1]
سطح تمرینی پایینترین پلهی نردبان سطوح پرش با اسب در دستهبندی کلاسهای داخلی است. جدول رسمی فدراسیون ایران که بگوید در این سطح چه ارتفاعی یا چند مانع به کار میرود در دسترس ما نبود، پس عددی برای آن نمینویسیم. مقررات FEI هم چنین سطحی ندارد؛ پایینترین سطح رویداد بینالمللی CSI یکستاره است [1].
آنچه در سطح تمرینی هم برقرار است، قواعد پایهی هر مسابقهی پرش است: هدف، طی کردن مسیر با کمترین امتیاز منفی است [1]؛ انداختن مانع و نخستین سرپیچی اسب هرکدام ۴ امتیاز منفی دارد و دومین سرپیچی به حذف میانجامد [1]. برای کسی که تازه وارد مسابقه میشود، همین قاعدهی «دو سرپیچی یعنی حذف» مهمترین نکتهی داوری است.
قدم بعدی در نردبان داخلی سطح مبتدی است. اینکه برای رفتن از تمرینی به مبتدی چه شرطی لازم است، به آییننامهی فدراسیون و برگزارکننده بستگی دارد که منبع آن را در دست نداشتیم.
سطح مبتدی
مطابق مقررات FEI؛ جدول رسمی فدراسیون ایران در دسترس نبود
- جایگاه
- پس از تمرینی و پیش از E؛ معادل رسمی FEI در پرش ندارد [1]
- اشتباه رایج
- «نوایس» در FEI نام مسابقههای صلاحیتی رشتهی استقامت است، نه پرش [2]
- سرپیچی دوم
- حذف [1]
سطح مبتدی پلهی دوم نردبان داخلی است: بالاتر از تمرینی و پایینتر از نخستین سطح حرفی، یعنی E. ارتفاع و شرط ورود آن در جدول رسمی فدراسیون ایران تعیین میشود که در دسترس ما نبود. در مقررات پرش FEI سطحی به این نام وجود ندارد و رویدادهای بینالمللی از CSI یکستاره شروع میشوند [1].
یک اشتباه رایج را باید کنار گذاشت: واژهی «نوایس» (Novice) در مقررات FEI به مسابقههای صلاحیتی رشتهی استقامت گفته میشود؛ سواریهایی ۴۰ تا ۱۰۰ کیلومتری که فدراسیون هر کشور اداره میکند [2]. این ربطی به سطح مبتدی پرش ندارد و نباید عددهای آن را به پرش نسبت داد.
در سطح مبتدی هم همان قواعد همیشگی برقرار است: مانع وقتی انداختهشده حساب میشود که بر اثر اشتباه سوارکار و اسب، بخش بالایی آن بیفتد یا یکی از دو سرش از تکیهگاه جدا شود [1]. امتناع یعنی ایستادن اسب جلوی مانعی که باید بپرد [1]. پلهی بعد سطح E است.
سطح E
مطابق مقررات FEI؛ جدول رسمی فدراسیون ایران در دسترس نبود
- جایگاه
- نخستین سطح حرفی؛ با CSI1* برابر نیست [1]
- ترکیب (در هر سطح)
- دو یا چند مانع با فاصلهی ۷ تا ۱۲ متر [1]
سطح E نخستین سطح حرفی در نردبان داخلی است و پس از مبتدی میآید. فدراسیون ایران ارتفاع رسمی آن را تعیین میکند و ما به جدول آن دسترسی نداشتیم. این حرف را نباید با CSI یکستاره یکی گرفت؛ مقررات FEI سطحهای بینالمللی را با ستاره نامگذاری میکند، نه با حرف [1].
سن کمینهی سوارکار و اسب و بازههای ارتفاع در مقررات FEI قواعد بینالمللیاند و در بخش «نردبان بینالمللی» همین صفحه آمدهاند؛ آنها را به سطح E یا هیچ حرف داخلی دیگری نسبت نمیدهیم.
در هر سطح، مسیر ممکن است ترکیب داشته باشد: دو یا چند مانع پشت سر هم با فاصلهی هفت تا ۱۲ متر که هر کدام جداگانه پریده میشود [1]؛ اگر اسب در ترکیب امتناع کند، باید همهی اجزای آن را دوباره بپرد، مگر ترکیب بسته باشد [1]. پلهی بعد سطح D است.
سطح D
مطابق مقررات FEI؛ جدول رسمی فدراسیون ایران در دسترس نبود
- جایگاه
- بالاتر از E و پایینتر از C؛ معادل رسمی FEI ندارد [1]
- سرپیچی در FEI
- امتناع، رد شدن از کنار مانع، مقاومت یا چرخیدن دور خود [1]
سطح D پلهی دوم از سطحهای حرفی است: بالاتر از E و پایینتر از C. مانند دیگر حروف، ارتفاع و شرط ورود آن در جدول فدراسیون ایران آمده که در دسترس ما نبود، و مقررات FEI آن را تعریف نمیکند [1].
در هر سطح، داور به رفتار اسب جلوی مانع هم نگاه میکند. طبق مقررات FEI اینها سرپیچی شمرده میشوند: امتناع، رد شدن از کنار مانع، مقاومت، و چرخیدن دور خود یا چند دور، هر جای مسیر و به هر دلیلی [1]. پلهی بعد سطح C است.
سطح C
مطابق مقررات FEI؛ جدول رسمی فدراسیون ایران در دسترس نبود
- جایگاه
- سطح میانهی حروف: بالاتر از D و پایینتر از B؛ معادل رسمی FEI ندارد [1]
- روشهای داوری در FEI
- جدول A و جدول C؛ کلاسهای داخلی با کدام داوری میشوند، منبعش در دست نبود [1]
سطح C یا «کلاس C پرش» سطح میانهی نردبان حرفی است: بالاتر از E و D و پایینتر از B و A. پرسش رایج این است که «سطح C پرش چند سانتیمتر است؟»؛ پاسخ رسمی در جدول فدراسیون سوارکاری ایران است که در دسترس ما نبود، پس عددی نمیسازیم. اگر کلاسهای ثبتشدهی این سطح دادهی کافی داشته باشند، بازهی ارتفاع اعلامشده در آنها زیر همین بخش نشان داده میشود. در مقررات FEI حرف C بهعنوان سطح وجود ندارد [1].
مقررات FEI دو روش داوری تعریف میکند و این صفحه نمیگوید کلاسهای سطح C با کدامیک داوری میشوند، چون منبعی برای آن در دست نداشتیم. در جدول A خطاها امتیاز منفی میگیرند و یک زمان مجاز وجود دارد [1]. در جدول C خطا به ثانیه تبدیل و به زمان افزوده میشود: برای انداختن مانع در فضای باز معمولاً چهار ثانیه و در سالن سه ثانیه؛ جدول C زمان مجاز ندارد و حداکثر زمانش، بسته به طول مسیر، دو یا سه دقیقه است [1]. پلهی بعد سطح B است.
سطح B
مطابق مقررات FEI؛ جدول رسمی فدراسیون ایران در دسترس نبود
- جایگاه
- یک پله زیر بالاترین سطح داخلی؛ معادل رسمی FEI ندارد [1]
- حذف در FEI
- افتادن اسب یا سوارکار، یا دومین سرپیچی [1]
- جامپآف
- حداکثر یکی در هر مسابقه، مگر مقررات استثنا کند [1]
سطح B پلهی یکی مانده به آخر در نردبان داخلی است: بالاتر از C و پایینتر از A. ارتفاع رسمی و شرط ورود این سطح را جدول فدراسیون ایران تعیین میکند که در دسترس ما نبود، و FEI چنین سطحی تعریف نکرده است [1].
مسابقه در هر سطحی ممکن است با جامپآف تمام شود. طبق مقررات FEI، اگر در برنامه آمده باشد، جامپآف وقتی برگزار میشود که بیش از یک ترکیب در دور مقدماتی بیخطا مانده باشد یا چند ترکیب در جایگاه اول مساوی باشند؛ هر مسابقه حداکثر یک جامپآف دارد، مگر خود مقررات استثنا کرده باشد [1]. پلهی بعد سطح A است.
سطح A
مطابق مقررات FEI؛ جدول رسمی فدراسیون ایران در دسترس نبود
- جایگاه
- بالاترین پلهی نردبان داخلی؛ با CSI5* برابر نیست [1]
- حداکثر زمان در FEI
- دو برابر زمان مجاز، در هر سطح [1]
- سقف مطلق ارتفاع در FEI
- ۱٫۷۰ متر برای همهی مسابقهها، جز ششمانع و پویسانس [1]
سطح A بالاترین پلهی نردبان سطوح پرش با اسب در دستهبندی کلاسهای داخلی است. ارتفاع رسمی آن را جدول فدراسیون ایران تعیین میکند که در دسترس ما نبود؛ و این حرف را نباید با پنجستارهی FEI یکی دانست [1].
سقفهایی که مقررات FEI برای همهی مسابقهها گذاشته، در هیچ سطحی شکسته نمیشود: ارتفاع هر مانع حداکثر ۱٫۷۰ متر است، جز در مسابقههای ششمانع و پویسانس، و پهنای مانع پهن حداکثر ۲ متر و تریپلبار حداکثر ۲٫۲۰ متر است [1]. قواعد سنی FEI برای سوارکار و اسب در بخش «نردبان بینالمللی» همین صفحه آمده است.
پرسشهای رایج
سطوح پرش با اسب چیست؟
در دستهبندی کلاسهای داخلی، سطوح پرش با اسب از آسان به دشوار چنین است: تمرینی، مبتدی، E، D، C، B و A. جدول رسمی ارتفاع این سطحها از فدراسیون ایران در دسترس ما نبود؛ در مقررات بینالمللی بهجای حروف، سطحهای CSI یکستاره تا پنجستاره به کار میرود [1].
سطح C در پرش یعنی چه؟
سطح C پلهی میانهی سطحهای حرفی است: بالاتر از E و D و پایینتر از B و A. این نام داخلی است و در مقررات FEI سطحی به نام C وجود ندارد [1].
کلاس C پرش چند سانتیمتر است؟
ارتفاع رسمی را جدول فدراسیون سوارکاری ایران تعیین میکند که در دسترس ما نبود، پس عددی حدس نمیزنیم. اگر دادهی کافی باشد، بازهی ارتفاع اعلامشده در کلاسهای ثبتشدهی سطح C در همین صفحه نشان داده میشود. برای مقایسه، پایینترین بازهی بینالمللی، CSI یکستاره، ۱٫۰۰ تا ۱٫۴۰ متر است [1].
بالاترین سطح پرش با اسب در ایران کدام است؟
در نردبان سطحهایی که چهار نعل برای کلاسهای داخلی به کار میبرد، سطح A بالاترین پله است. در رویدادهای بینالمللی، بالاترین سطح CSI پنجستاره است [1].
CSI در پرش با اسب یعنی چه؟
CSI نام رویداد بینالمللی پرش در مقررات FEI است. CSI و CSIO در پنج سطح ستارهای، از یکستاره تا پنجستاره، بر پایهی ارتفاع مانع، دشواری فنی و جایزه درجهبندی میشوند [1].
آیا قوانین داوری در سطحهای پایین و بالا فرق دارد؟
منطق داوری در همهی سطحها یکی است: در جدول A انداختن مانع و نخستین سرپیچی هرکدام ۴ امتیاز منفی دارد و دومین سرپیچی حذف است [1]. آنچه با بالا رفتن سطح تغییر میکند ارتفاع و دشواری مسیر است.
سطح تمرینی پرش یعنی چه؟
سطح تمرینی پایینترین پلهی نردبان داخلی است و پیش از مبتدی میآید. FEI چنین سطحی ندارد و پایینترین رویداد بینالمللی CSI یکستاره است [1].
منابع
- FEI Jumping Rules — Fédération Equestre Internationale (FEI)
- FEI Endurance Rules — Fédération Equestre Internationale (FEI)