سوارکاری استقامت چیست؟ راهنمای سادهی مسابقهی استقامت
بهروزرسانی: — نوشتهی تحریریهی چهار نعل بر پایهی منابع زیر
سوارکاری استقامت مسابقهی سوارکاری در مسافت طولانی است که در آن هر سوارکار باید کل مسیر را چنان طی کند که گویی تنها و در برابر ساعت مسابقه میدهد، با در نظر گرفتن مسیر، مسافت، زمین و آبوهوا و بیآنکه سلامت اسب به خطر بیفتد [1]. برنده ترکیبی است که مسیر را در کوتاهترین زمان تمام کند و از همهی معاینههای دامپزشکی بگذرد [1]. این راهنما با تکیه بر مقررات استقامت FEI توضیح میدهد استقامت چیست، مسیر چگونه به حلقهها تقسیم میشود، وت گیت و ضربان قلب اسب چه نقشی دارند و اسب و سوارکار از چه سنی اجازهی مسابقه دارند.
استقامت چیست؟
در پاسخ به پرسش «استقامت چیست»، مقررات استقامت FEI میگوید هر سوارکار باید کل مسابقه را چنان اجرا کند که گویی تنها و در برابر ساعت رقابت میکند؛ با در نظر گرفتن مسیر، مسافت، زمین و آبوهوا، و بدون آنکه سلامت اسب را به خطر بیندازد [1]. برنده ترکیبی است که مسیر را در کوتاهترین زمان تمام کند، به همهی الزامات مسیر (از جمله محدودیت سرعت و وزن کمینه در صورت وجود) پایبند باشد و از همهی معاینههای اسب، کنترل دارو و دیگر پروتکلهای ایمنی اسب و سوارکار بگذرد [1].
فدراسیون بینالمللی سوارکاری روح این رشته را در یک جمله گفته است: هرچند سواریها زمانگیری میشوند، تأکید بر تمام کردن مسابقه با اسبی در وضعیت خوب است، نه بر نفر اول شدن [2]. به همین دلیل در سوارکاری استقامت معاینهی دامپزشکی بخشی از خود مسابقه است: فقط ترکیبهایی در ردهبندی نهایی قرار میگیرند که اسبشان از همهی معاینهها در همهی مراحل گذشته باشد [1].
همین منبع میگوید اسب عرب بر این رشته چیره است [2]؛ پس وقتی از اسب استقامت حرف میزنیم، نژادی که بیش از همه به ذهن میآید اسب عرب است.
استقامت از کجا آمد؟
طبق صفحهی معرفی استقامت در FEI، این ورزش در ایالات متحده آغاز شد؛ جایی که سوارهنظام آمریکا اسبهایش را در سواری پنجروزهای به طول ۳۰۰ مایل (۴۸۳ کیلومتر) و با باری بیش از ۲۰۰ پوند (۹۱ کیلوگرم) بر پشت هر اسب میآزمود [2]. استقامت تا دههی ۱۹۵۰ ورزش رقابتی نشد [2]؛ در آن زمان وندل رابی مسیر «پونی اکسپرس» را از نوادا تا کالیفرنیا در کمتر از ۲۴ ساعت پیمود [2].
- ۱۹۸۲: استقامت یکی از رشتههای FEI شد [3].
- ۱۹۸۶: نخستین مسابقات جهانی استقامت در پراتونی دل ویوارو در ایتالیا برگزار شد [3].
استقامت رشتهی المپیکی نیست؛ FEI امروز در کنار رشتههای المپیک، رشتههای غیرالمپیک کالسکهرانی، استقامت و ژیمناستیک روی اسب را هم اداره میکند [3].
انواع رویداد استقامت
رویدادهای بینالمللی استقامت در تقویم FEI به این دستهها تقسیم میشوند: رویداد بینالمللی (CEI)، رویداد بینالمللی رسمی (CEIO)، مسابقات قهرمانی و بازیها (و رویدادهای آزمایشی آنها)، و رویدادهای ترکیبی ملی و بینالمللی (CEN/CEI) [1]. CEI و CEIO و مسابقات قهرمانی در سه سطح ستارهای برگزار میشوند که سهستاره بالاترین آنهاست [1].
| سطح | مسافت در یک روز | مسافت در چند روز |
|---|---|---|
| CEI1* | ۱۰۰ تا ۱۱۹ کیلومتر [1] | — |
| CEI2* | ۱۲۰ تا ۱۳۹ کیلومتر [1] | ۷۰ تا ۸۹ کیلومتر در روز، در دو روز، با دستکم دو حلقه در هر روز [1] |
| CEI3* | ۱۴۰ تا ۱۶۰ کیلومتر [1] | ۹۰ تا ۱۰۰ کیلومتر در روز در دو روز، یا ۷۰ تا ۸۰ کیلومتر در روز در سه روز یا بیشتر [1] |
توضیح هر سطح و راه رسیدن از یکی به دیگری را در صفحهی سطحهای استقامت آوردهایم [1].
حلقهها: مسیر چگونه تقسیم میشود؟
مسیر مسابقهی استقامت یکسره نیست. طبق مقررات، کل مسیر باید به چند بخش به نام حلقه تقسیم شود و هر حلقه دستکم ۲۰ و حداکثر ۴۰ کیلومتر است [1]. برگزارکننده باید دستکم هر ۱۰ کیلومتر در مسیر آب در دسترس اسبها بگذارد [1].
| مسافت مسابقه | کمینهی تعداد حلقه |
|---|---|
| ۱۰۰ تا ۱۱۹ کیلومتر [1] | سه [1] |
| ۱۲۰ تا ۱۳۹ کیلومتر [1] | چهار [1] |
| ۱۴۰ تا ۱۶۰ کیلومتر (CEI3*) [1] | پنج [1] |
| ۱۶۰ کیلومتر، قهرمانی سهستاره [1] | شش [1] |
وت گیت و معاینهی اسب
وت گیت (دروازهی دامپزشکی) محوطهای است که ترکیبها باید پس از هر حلقه در آن توقف کنند تا اسب معاینه شود و استراحت اجباری را بگذراند [1]. در معاینه، تناسب اسب برای ادامهی مسابقه بر پایهی بازگشت ضربان قلب، وضعیت متابولیک، راه رفتن و وضعیت عمومی سنجیده میشود [1].
مهمترین عدد این رشته ضربان قلب اسب است. طبق مقررات، در همهی رویدادها و در هر سطحی، اسب باید با ضربانی حداکثر ۶۴ ضربه در دقیقه برای سنجش ضربان معرفی شود: تا ۱۵ دقیقه پس از گذشتن از خط پایان هر حلقه (جز حلقهی آخر)، و تا ۲۰ دقیقه پس از گذشتن از خط پایان حلقهی آخر [1]. یعنی سوارکار باید سرعت را طوری تنظیم کند که اسب بتواند پس از هر حلقه زود آرام شود.
پس از هر وت گیت (جز وت گیت پایانی) یک زمان توقف اجباری هست: دستکم ۳۰ دقیقه برای حلقههای ۲۰ تا ۲۹ کیلومتری، و یک دقیقه به ازای هر کیلومتر برای حلقههای ۳۰ کیلومتر و بیشتر [1].
«تمام کردن موفق» هم در مقررات معنای دقیقی دارد: ترکیب باید همهی مرحلههای مسیر را طبق الزامات آن، یعنی در زمان مجاز، به ترتیب درست، بدون میانبر و بدون کمک ممنوع، تمام کرده و از همهی معاینههای اسب گذشته باشد [1].
یک روز مسابقهی استقامت، قدم به قدم
با کنار هم گذاشتن قواعد مقررات، یک روز مسابقهی استقامت چنین پیش میرود [1]:
- ترکیبها حلقهی نخست را میتازند؛ حلقهای که دستکم ۲۰ و حداکثر ۴۰ کیلومتر است و در آن دستکم هر ۱۰ کیلومتر آب برای اسبها گذاشته شده [1].
- پس از گذشتن از خط پایان حلقه، سوارکار تا ۱۵ دقیقه فرصت دارد اسب را با ضربانی حداکثر ۶۴ ضربه در دقیقه به وت گیت ببرد [1].
- در وت گیت، بازگشت ضربان قلب، وضعیت متابولیک، راه رفتن و وضعیت عمومی اسب معاینه میشود [1].
- اسبی که از معاینه بگذرد، زمان توقف اجباری را میگذراند: دستکم ۳۰ دقیقه پس از حلقههای ۲۰ تا ۲۹ کیلومتری، یا یک دقیقه به ازای هر کیلومتر پس از حلقههای ۳۰ کیلومتر به بالا [1].
- این چرخه تا حلقهی آخر تکرار میشود؛ پس از خط پایان نهایی، اسب باید تا ۲۰ دقیقه با ضربان حداکثر ۶۴ ضربه در دقیقه معرفی شود [1].
- فقط ترکیبهایی که اسبشان از همهی معاینهها در همهی مراحل گذشته باشد در ردهبندی نهایی قرار میگیرند، و برنده کوتاهترین زمان را میان آنها دارد [1].
این ترتیب نشان میدهد چرا در استقامت تند رفتن بهتنهایی برنده نمیسازد: اسبی که در حلقه بیش از توانش بتازد، ممکن است ضربانش در مهلت مقرر پایین نیاید و از ادامهی مسابقه بازبماند [1].
سن سوارکار و اسب در استقامت
سوارکار از یکم ژانویهی سالی که ۱۴ ساله میشود میتواند در رویداد استقامت شرکت کند [1]. کمینهی سن اسب با سطح بالا میرود [1]:
در CEIO و مسابقات قهرمانی، اسب باید دستکم یک سال از کمینهی سن CEI همسطح بزرگتر باشد [1]. برای شرکت در مسابقات قهرمانی اسبهای جوان، اسب باید هشتساله باشد [1].
استقامت با پرش و درساژ چه فرقی دارد؟
| ویژگی | استقامت | پرش | درساژ |
|---|---|---|---|
| معیار برنده | کوتاهترین زمان، با گذشتن از همهی معاینهها [1] | کمترین امتیاز منفی، سپس زمان یا امتیاز [4] | بیشترین درصد کل [5] |
| سن کمینهی سوارکار | از سال ۱۴ سالگی [1] | از سال ۱۲ سالگی با سقف ارتفاع [4] | بزرگسالان از سال ۱۶ سالگی [5] |
| المپیک | رشتهی غیرالمپیک [3] | رشتهی المپیک از ۱۹۱۲ [3] | رشتهی المپیک از ۱۹۱۲ [3] |
اگر میخواهید استقامت را شروع کنید
راه ورود به استقامت بینالمللی از سواریهای نوایس میگذرد که فدراسیون ملی هر کشور آنها را اداره میکند [1]. اسب و سوارکار باید (نه لزوماً با هم) دو سواری نوایس ۴۰ تا ۷۹ کیلومتری در یک روز و دو سواری نوایس ۸۰ تا ۱۰۰ کیلومتری را با سرعتی حداکثر ۱۶ کیلومتر در ساعت با موفقیت تمام کنند، و همهی این سواریها باید در بازهای سهساله انجام شوند [1].
این راهنما برنامهی آمادهسازی اسب پیشنهاد نمیکند، چون منبع رسمی برای آن در دست نداشتیم. اما منطق مقررات روشن است: صعود پلهپله است و هر سطح فقط پس از تمام کردن موفق سطح پایینتر باز میشود، و در همهی مراحل گذشتن از معاینهی اسب شرط ماندن در مسابقه است [1].
پرسشهای رایج
سوارکاری استقامت چیست؟
مسابقهای در مسافت طولانی که هر سوارکار گویی تنها و در برابر ساعت مسیر را طی میکند، بیآنکه سلامت اسب را به خطر بیندازد؛ برنده کوتاهترین زمان را دارد و اسبش از همهی معاینهها گذشته است [1].
وت گیت در استقامت چیست؟
وت گیت محوطهای است که ترکیبها پس از هر حلقه در آن میایستند تا اسب معاینه شود و استراحت اجباری را بگذراند [1].
ضربان قلب اسب در مسابقهی استقامت باید چقدر باشد؟
حداکثر ۶۴ ضربه در دقیقه [1]؛ تا ۱۵ دقیقه پس از پایان هر حلقه و تا ۲۰ دقیقه پس از پایان حلقهی آخر [1].
زمان توقف در وت گیت استقامت چقدر است؟
دستکم ۳۰ دقیقه پس از حلقههای ۲۰ تا ۲۹ کیلومتری، و یک دقیقه به ازای هر کیلومتر پس از حلقههای ۳۰ کیلومتر به بالا [1]؛ پس از وت گیت پایانی توقفی نیست [1].
مسابقهی استقامت چند کیلومتر است؟
در یک روز: CEI1* ۱۰۰ تا ۱۱۹، CEI2* ۱۲۰ تا ۱۳۹ و CEI3* ۱۴۰ تا ۱۶۰ کیلومتر [1]؛ سواریهای صلاحیتی نوایس از ۴۰ کیلومتر شروع میشوند [1].
اسب استقامت باید چند ساله باشد؟
دستکم ۵ سال برای سواری نوایس، ۶ سال برای CEI1*، ۷ سال برای CEI2* و ۸ سال برای CEI3* [1].
سوارکار از چند سالگی میتواند در استقامت شرکت کند؟
از یکم ژانویهی سالی که ۱۴ ساله میشود [1].
چرا اسب عرب در استقامت رایج است؟
FEI میگوید اسبهای عرب بر رشتهی استقامت چیرهاند [2].
منابع
- FEI Endurance Rules — Fédération Equestre Internationale (FEI)
- Welcome to Endurance — Fédération Equestre Internationale (FEI)
- FEI History — Fédération Equestre Internationale (FEI)
- FEI Jumping Rules — Fédération Equestre Internationale (FEI)
- FEI Dressage Rules — Fédération Equestre Internationale (FEI)