۲ تمرین برای تقویت چشم سوارکار در پرش با اسب
در سواری روی خط شکسته متصل، باید از دو مانع که روی یک قوس و با فاصله‌های مرتبط چیده شده‌اند عبور کنید؛ جایی که نحوه سوارکاری شما روی مانع اول، مستقیما بر رسیدن‌تان به مانع دوم اثر می‌گذارد. برای اجرای موفق و روان، باید در حالی که مسیر و ریتم درست را انتخاب می‌کنید، اسب را در تعادل نگه دارید تا تعداد گام‌های مورد نظر بین دو مانع به‌دست آید. هرگونه از دست رفتن تعادل، جهت یا ریتم، بازیابی شرایط بین موانع را دشوار می‌کند و باعث می‌شود «فاصله» را از دست بدهید، یک گام کم یا زیاد شود، یا پرش از نقطه‌ای بیش از حد نزدیک یا بیش از حد دور انجام شود. ترکیب دو خط شکسته و ساختن مجموعه‌ای از سه مانع یا بیشتر که با فاصله‌های مرتبط به هم وصل شده‌اند، این چالش را بیشتر می‌کند.
وقتی فاصله‌های متصل را خوب سوارکاری می‌کنید، هر مانع زمینه را برای مانع بعدی فراهم می‌کند. برای هر مانع، باید با کنترل از زمین جدا شوید و با کنترل فرود بیایید. به‌ویژه در مانع اول خط، باید نسبت به مسیر خود هم هنگام نزدیک شدن به مانع و هم هنگام دور شدن از آن مسئولانه عمل کنید.
در این مطلب، دو تمرینی را معرفی می‌کنم که با بسیاری از شاگردانم به‌کار می‌برم تا به تقویت این مهارت‌های اساسی و «تنظیم» دید شما کمک کند. تمرین اول، دو خط را که در یک جهت قوس می‌گیرند با هم ترکیب می‌کند و یک نیم‌دایره می‌سازد. با این تمرین، می‌توانید بدون نگرانی از تغییر دست، مهارت زمان‌بندی خود را تمرین کنید. وقتی بر آن مسلط شدید، برای تمرین دوم آماده خواهید بود؛ یعنی دو حلقه نرم در یک خط S شکل که شامل تغییر خمیدگی و تغییر دست در میانه دو خط شکسته است.
در این تمرین‌ها، شما
- از کمک‌های داخلی و خارجی عنان و پا استفاده می‌کنید تا «تمام اسب» خود را در پیچ‌ها هدایت کنید؛
- گام اضافه می‌کنید یا یک گام کم می‌کنید تا نوع ریتم لازم برای خطوط آرام و رو به جلو را بهتر احساس کنید؛
- چشم‌های خود را پیش و پس از پرش‌ها روی مقصد جدید متمرکز می‌کنید تا هدایت، صبوری تا رسیدن به موانع و آرامش‌تان در طول مسیر بهتر شود. استفاده درست از چشم‌ها، پرش‌ها را در خطوط شکسته به هم متصل می‌کند و توانایی شما را برای سوارکاری صحیح آن‌ها به حداکثر می‌رساند؛ و
- کمک‌های خود را هماهنگ می‌کنید تا در فرود، دست درست را از اسب بخواهید.
هر دو تمرین فرصت‌های زیادی برای تغییر و تنظیم در اختیار شما می‌گذارند؛ بنابراین می‌توانید تنها با سه یا چهار مانع هم خلاقانه کار کنید و جلسه‌های تمرینی‌تان را جذاب نگه دارید. امتیاز اضافه این تمرین‌ها این است که ماهیت چرخشی و ژیمناستیکی آن‌ها، سبک پرش اسب را بهبود می‌دهد و او را بین موانع متعادل‌تر، قابل تنظیم‌تر و فرمان‌پذیرتر می‌کند.
من از این تمرین‌ها برای همه اسب‌ها و سوارکاران اکویشن و پرش با اسب، از سطح ۲ فوت و ۶ اینچ تا ۴ فوت و بالاتر استفاده می‌کنم.
اگر بتوانید دست‌ها، پاها و نشیمن خود را مستقل از یکدیگر به‌کار بگیرید، بدون انحراف محسوس به راست یا چپ روی مسیر تعیین‌شده بمانید و بدانید برای انواع مختلف فاصله‌ها چگونه طول گام اسب را تنظیم کنید، آماده انجام این تمرین‌ها هستید.
باید در تشخیص و سواری‌کردن روی خط‌هایی که با فاصله استاندارد ۱۲ فوتیِ هر گام چیده شده‌اند، و نیز فاصله‌های کمی کوتاه‌تر یا بلندتر، احساس راحتی داشته باشید.
پیش از آن‌که خط‌های شکسته متصل را امتحان کنید، مطمئن شوید در سواری‌کردن خط‌های مستقیم متصل تسلط کافی دارید؛ یعنی سه مانع یا بیشتر که روی یک خط مستقیم با گام‌های مرتبط به هم وصل شده‌اند.
تمرین ۱: سه مانع عمودی روی نیم‌دایره
در این تمرین، یاد می‌گیرید چگونه به دو خط شکسته با تعادل و ریتم درست نزدیک شوید؛ چه برای فاصله‌های جمع‌وجورتر و چه برای فاصله‌های رو به جلوتر.
از آن‌جا که در تمام طول تمرین روی همان لید باقی می‌مانید، می‌توانید تمرکزتان را روی حفظ کمکِ عنان بیرونی بگذارید تا اسب‌تان روی مسیر دایره‌ای بماند.
چیدمان: سه مانع عمودی را روی یک دایره بزرگ قرار دهید.
صفحه یک ساعت را در ذهن مجسم کنید و مانع‌ها را در موقعیت‌های ساعت ۱۲، ساعت ۳ و ساعت ۶ بگذارید.
فاصله هر مانع تا مانع بعدی را ۶۰ فوت در نظر بگیرید؛ یعنی فاصله استاندارد چهار گام که روی خطوط منحنی و از مرکز یک مانع تا مرکز مانع بعدی اندازه‌گیری می‌شود.
حتماً فضای کافی برای نزدیک شدن به همه مانع‌ها و خروج از آن‌ها از هر دو جهت وجود داشته باشد.
نمودار زیر را ببینید.
در هر دو سوی هر مانع، چوب زمینی قرار دهید.
کاپ‌های مانع را روی پایه‌های داخلی ۳ اینچ بالاتر از ارتفاع معمول پرش تنظیم کنید و سپس کاپ‌های پایه‌های بیرونی را ۶ اینچ پایین‌تر از حد معمول بگذارید.
این کار به جلوگیری از آن کمک می‌کند که اسب‌تان هنگام نزدیک شدن به مانع، مسیر را به سمت داخل ببرد.
ابتدا با پریدن از دو مانع اولِ تمرین شروع می‌کنید.
وقتی با این بخش راحت شدید، مانع سوم را هم اضافه می‌کنید.
پنج گامِ یکنواخت
برای بخش نخست این تمرین، هر خط را با پنج گام یکنواخت طی کنید.
با این‌که خط برای چهار گام چیده شده، جا دادن پنج گام آسان‌تر از چیزی است که فکر می‌کنید.
اسب شما در ابتدا نمی‌داند قرار است به کجا برود و بنابراین بیشتر مایل خواهد بود گام خود را جمع کند و روی مسیری که شما انتخاب می‌کنید بماند.
کار را فقط با دو مانع اول آغاز کنید.
ابتدا یک خط منحنی فرضی را تجسم کنید که از مرکز هر یک از مانع‌ها عبور می‌کند و یک‌چهارم دایره می‌سازد.
این، مسیر شماست.
کانتری متعادل و پیوسته بگیرید، روی هر لیدی که اسب‌تان با آن بهتر می‌پرد و بهتر گردش می‌کند، و در عین حال گام‌های او را کنترل‌شده و نسبتاً کوتاه نگه دارید.
برای مثال، اگر روی لید راست هستید، مانع اول در موقعیت ساعت ۱۲ قرار می‌گیرد.
در مسیر نزدیک شدن به مانع اول و همچنین در فاصله بین مانع‌ها، بالاتنه خود را کشیده و نزدیک به حالت عمودی نگه دارید تا به حفظ تعادل اسب برای گام‌های کوتاه‌تر کمک شود.
سعی کنید به هر مانع دقیقا از مرکز و به‌صورت عمود نزدیک شوید تا اسب‌تان پس از فرود، در مسیر درست به‌سوی مانع بعدی قرار بگیرد.
از کنار پایه بیرونی مانع سوم عبور کنید؛ همان مانعی که فعلا قرار نیست از آن بپرید و در موقعیت ساعت ۶ قرار دارد. سپس وارد مسیر قوسیِ نیم‌دایره‌ای شوید که مانعی در آن نیست.
در تمام طول تمرین از نگاه‌تان استفاده کنید و همیشه روی مقصد بعدی تمرکز داشته باشید؛ مانع بعدی، تیرک یا هر نقطه هدف دیگر.
وقتی از موقعیت ساعت ۹ عبور می‌کنید، به مرکز مانع ۱ نگاه کنید.
در نزدیک‌شدن به مانع صبور باشید، روی خط قوسی دایره بمانید و به اسب‌تان کمک کنید تا با تعادل و از نقطه پرش عمیق‌تری از زمین جدا شود.
این کار باعث می‌شود سُم‌های او در سوی دیگر مانع، نزدیک‌تر به خود مانع به زمین برسد و فضای بیشتری برای جا دادن ۵ گام داشته باشید.
اگر اسب از فاصله دورتر بپرد، اثرگذاری بر محل فرود او و کنترل تعادل و خط حرکتش به‌سوی مانع بعدی دشوار خواهد شد.
وقتی به نقطه پرش نزدیک می‌شوید، به مانع ۲ نگاه کنید.
هنگام عبور از روی مانع اول، با یک عنان داخلیِ غیرمستقیم و ظریف، پیچ پیشِ رو را به اسب نشان دهید.
برای مثال، اگر قرار است به راست بپیچید، دست راست‌تان را به سمت لگن چپ بیاورید تا عنان راست به کنار گردن اسب برخورد کند.
ساق داخلی را در محل تنگ ببندید تا اسب به داخل منحرف نشود.
ارتباط با ساق و عنان خارجی را حفظ کنید تا اسب از خط حرکت به سمت بیرون خارج نشود.
به‌محض فرود از مانع ۱، تمرکزتان را روی مانع ۲ نگه دارید و در مسیر ربع‌دایره به حرکت ادامه دهید.
بین مانع‌ها، بالاتنه را کشیده و قائم نگه دارید و با هر دو عنان و هر دو ساق، کل بدن اسب را در پیچ هدایت کنید؛ نه این‌که فقط عنان داخلی را بکشید.
متوجه می‌شوید که برای جلوگیری از بیرون‌زدن اسب از مسیر، کمک‌های عنان و ساق خارجی حتی از زمانی که روی خط مستقیم حرکت می‌کنید هم مهم‌تر هستند.
در نقطه پرش مانع ۲، روی خط مستقیم پیش رو تمرکز کنید و آماده باشید که بعد از آن یا روی یک خط مستقیم اسب را جمع کنید، یا از کنار مانع ۳ عبور کرده و تمرین را تکرار کنید.
وقتی با دو مانع احساس راحتی کردید، مانع سوم را هم اضافه کنید.
این بار یک خط قوسی فرضی را تصور کنید که از مرکز هر سه مانع عبور می‌کند و از مانع آخر دوباره به مانع اول برمی‌گردد و یک دایره کاملا گرد می‌سازد.
این همان خط حرکت شماست.
با همان کانتر منظم وارد تمرین شوید تا در هر خط ۵ گام جا بگیرد.
باز هم به‌محض این‌که فاصله‌تان را تا مانع قبلی پیدا کردید، نگاه‌تان را روی مانع بعدی متمرکز کنید.
اگر اسب‌تان حتی با ورود بسیار آرام به تمرین هم برای جا دادن ۵ گام مشکل دارد، بین مانع‌ها خطی کمی بازتر انتخاب کنید.
با پرورش توانایی‌تان در کنترل مداوم هم خط حرکت و هم طول گام اسب، یاد می‌گیرید هر خط شکسته‌ای را با موفقیت طی کنید.
وقتی اسب‌تان در این تمرین روی لید مناسب خود به‌خوبی می‌پرد، همین تمرین را در جهت دیگر هم انجام دهید.
دوباره فقط با دو مانع اول شروع کنید تا زمانی که اسب برای اضافه شدن مانع سوم آماده باشد.
به خاطر داشته باشید که هم در مسیر نزدیک‌شدن به هر مانع و هم در فرود پس از آن، همواره روی خط حرکت خود متمرکز بمانید.
هر انحرافی از این خط، گام‌بندی شما را تا مانع بعدی تغییر می‌دهد.
اگر در هر نقطه‌ای بین موانع، اسب شما روی لید اشتباه فرود آمد، اجازه ندهید تمرکزتان به‌هم بخورد.
تعویض پای پروازی در میانه یک خط شکسته می‌تواند روند کار را بر هم بزند و باعث شود فاصله تا مانع بعدی را از دست بدهید.
در عوض، فارغ از این‌که اسب با لید چه می‌کند ــ چه کانتر مخالف را حفظ کند، چه کراس‌کانتر برود و غیره ــ روی اجرای تمرین تمرکز کنید. بگذارید اسب خودش تمرین را درک کند.
پس از چند بار تکرار، او روی لید درست فرود می‌آید و همان را حفظ می‌کند، چون این حالت برایش متعادل‌تر خواهد بود.
چهارگام هانتر
وقتی توانستید خطوط پنج‌گامی را در هر دو جهت با راحتی اجرا کنید، گام اسب‌تان را در مسیر نزدیک‌شدن بلندتر کنید تا به ریتم معمول کانترِ کاریِ میدان مسابقه برسد و سپس خطوط را این بار با چهار گام روان‌تر و رو به جلوتر بپرید.
این بار، با وضعیت بالاتنه‌ای رو به جلوتر، کمی داخل‌تر از خطی سوارکاری کنید که در تمرین پنج‌گامی رفته بودید.
برای آسان‌تر شدن پیچ به سمت مانع ۳، از مانع ۱ به ۲ پیچ را کمی بازتر بگیرید تا به مرکز مانع ۲ برسید، در حالی که زاویه‌ای بسیار جزئی به سمت داخل دایره دارید.
نکته: انجام منظم «چهارگام هانتر» را برای اسب‌های پرش با اسب توصیه نمی‌کنم، چون آن‌ها را تشویق می‌کند کمی تخت‌تر از چیزی بپرند که در میدان مسابقه می‌خواهید.
افزایش درجه سختی
برای چالش‌برانگیزتر کردن این تمرین، به‌جای ورتیکال‌ها از اکسر استفاده کنید.
پایه‌های داخلی اکسرها را آن‌قدر نزدیک به هم قرار دهید که به هم برسند و پایه‌های بیرونی را با فاصله بیشتری بگذارید؛ حدوداً به اندازه عرضی که معمولاً در ارتفاع مورد نظر می‌پرید.
این چیدمان اسب شما را ترغیب می‌کند که بدنش را بهتر روی مانع به‌کار بگیرد و در نتیجه تکنیک و قوس پرش او بهتر شود.
جاپی‌ها را روی پایه‌های داخلی بالاتر از پایه‌های بیرونی تنظیم کنید.
این کار باعث می‌شود اسب شما هنگام برخاستن برای پرش، کمتر به سمت داخل بزند.
حاصل این ترکیب، تلاشی مستقیم‌تر، تیزتر و گردتر در پرش خواهد بود.
اگر در اجرای این تمرین مشکل دارید، بخش «عیب‌یابی» را در ادامه ببینید.
تمرین ۲: سه ورتیکال روی یک مسیر اس‌شکل
تمرین بعدی بر مهارت‌هایی که در تمرین ۱ آموختید بنا می‌شود و با افزودن تغییر خَم در میانه مسیر، به بهبود انعطاف‌پذیری اسب و کمک‌های هدایتی شما کمک می‌کند.
چیدمان: سه ورتیکال را روی یک سرپانتین دوحلقه‌ای بچینید (طبق نمودار زیر)، به‌طوری‌که فاصله‌ها روی خطوط منحنی بین مرکز هر مانع تا مانع بعدی پنج‌ونیم گام، یعنی ۷۸ فوت، باشد.
موانع را در همان ارتفاعی تنظیم کنید که معمولاً می‌پرید و در هر دو سوی آن‌ها گراوندلاین بگذارید.
همان‌طور که در تمرین ۱ نیز گفته شد، مطمئن شوید فضای کافی برای نزدیک‌شدن به همه موانع و خروج از آن‌ها از هر دو جهت وجود دارد.
مانند نسخه پنج‌گامه تمرین ۱، کار را با همان کانتر متعادل، جمع‌وجور و منظم آغاز کنید؛ بالاتنه‌تان کشیده باشد و نزدیک به حالت عمودی بماند.
به مانع ۱ با لید راست نزدیک شوید، اما این بار روی یک خط مستقیم.
صبور باشید و اجازه بدهید اسب‌تان نقطه پرش مناسبی با عمق کافی پیدا کند تا در همان کانتر جمع‌وجور و متعادل فرود بیاید.
با استفاده هم‌زمان از هر دو ساق و عنان، در هوا به‌آرامی او را به سمت راست هدایت کنید و نگاه‌تان را روی مانع ۲ نگه دارید.
با هر دو عنان و ساق، تمام بدن اسب را در پیچ هدایت کنید و از او بخواهید شش گام مساوی را در این خط جا بدهد.
اگر در تمرین نیم‌دایره، جا دادن پنج گام برای او دشوار بود، در اینجا دوباره قوس خطوط‌تان را بازتر کنید تا بتواند این شش گام را راحت‌تر جا بدهد.
هنگام پرش از روی مانع ۲، مستقیم به مسیر مورب روبه‌رو نگاه کنید.
پس از عبور از مانع ۳، کانتر را تا مسافتی مناسب ادامه دهید و بعد از روی شانه چپ‌تان به عقب نگاه کنید تا گردش بازگشتی را به سمت آن انجام دهید.
اگر با لید اشتباه فرود آمد، پیش از پیچ یک تعویض پای پروازی انجام دهید.
همان کانتر یکنواخت و متعادل را حفظ کنید تا برای یک نقطه پرش آرام دیگر، در انتظار شش گام بعدی در خط شکسته به مانع ۲ باشید.
هرچه زودتر نگاه‌تان را به سمت آن بچرخانید تا او را تشویق کنید روی لید راست فرود بیاید.
این شش گام یکنواخت را دقیقاً مانند خط شکسته اول سوار شوید.
اگر روی لید راست فرود نیامد، وسط خط تلاش نکنید تعویض پای پروازی بگیرید.
اجازه بدهید خودش متوجه شود که فرود آمدن روی لید درست، برایش راحت‌تر است.
روی مانع ۲، دوباره نگاه‌تان را روی مسیر مورب متمرکز کنید تا بتوانید پس از فرود، مستقیم کانتر بروید و بعد به‌تدریج به ایست یا قدم انتقال دهید.
این تمرین «اضافه کردن» را چند بار تکرار کنید، سپس در نزدیک شدن به موانع، ریتم را به سرعت مناسب میدان مسابقه برسانید و در هر فاصله، پنج گام روبه‌جلوتر را طلب کنید.
همان‌طور که در گام‌بندی «هانتر چهار» در تمرین نیم‌دایره انجام دادید، می‌توانید پیچ‌ها را کمی کم‌عمق‌تر و در داخل مسیرهایی که برای خطوط شش‌گامه طی کردید، سوار شوید تا رسیدن به فاصله جلوتر آسان‌تر شود.
وقتی در مسیر بالا، هم فاصله‌های اضافه‌شده و هم فاصله‌های معمول را با اطمینان سوار می‌شوید، دو خط شکسته را به هم وصل کنید و مسیر مانع ۱ به ۲ به ۳ را سوار شوید، یا برعکس از مانع ۳ به ۲ به ۱ که دقیقاً به همان شکل سوار می‌شود؛ ابتدا هر کدام را در شش گام و سپس در پنج گام.
باز هم از نگاه‌تان برای تمرکز روی مقصد جدید استفاده کنید و به همان اندازه که بعد از فرودها دقت می‌کنید، به مسیر نزدیک شدن به هر پرش هم توجه داشته باشید.
رفع اشکال
در پرش هر یک از این تمرین‌های خط شکسته، می‌توانید رایج‌ترین مشکلات را به این شکل برطرف کنید:
- اشتباه: هنگام سوار شدن الگوی گام‌بندی «اضافه»، به مانع اول با نقطه پرش بلند می‌رسید.
در نتیجه، پس از فرود کنترل کمتری روی گام و جهت اسب‌تان دارید و ناچار می‌شوید با عجله تعادل را برگردانید تا به‌موقع برای رسیدن به فاصله درست تا پرش بعدی تلاش کنید.
راه‌حل: وقت کافی بگذارید تا به مانع اول، در کانتری منظم و متعادل و روی خط مناسب برسید.
سپس صبور باشید و برای نقطه پرش آرام و نسبتاً عمیق منتظر بمانید.
به این ترتیب، اسب شما پس از فرود متعادل و جمع‌وجور خواهد بود و آماده است که گام‌ها را تا مانع بعدی درست تنظیم کند.
راه‌حل: برای خط‌های شکسته، از قبل خود را آماده کنید؛ یعنی هنگام عبور اسب از مانع، بدن او باید عمود بر مانع‌ها باشد، یا حتی کمی از بیرون به داخل زاویه داشته باشد. حتماً با هر دو ساق و هر دو عنان، تمام بدن اسب را روی خط انتخابی نگه دارید. برای اصلاح بیرون‌زدگی به سمت خارج، کمک‌های بیرونی را قوی‌تر از کمک‌های داخلی به کار ببرید.
راه‌حل:باز هم در پیچ‌ها، کل بدن اسب را هدایت کنید و از هر دو عنان و هر دو ساق استفاده کنید. در این حالت، کمی فشار بیشتر از ساق داخلی وارد کنید تا اسب را به سمت بیرون و روی خط درست هدایت کند.
درباره پیتر لئونه
پیتر لئونه، سوارکار جایزه بزرگ پرش با اسب، سوارکاری را از ۵ سالگی آغاز کرد و پیش از آن‌که در ۱۸ سالگی جایزه بزرگ جام جهانی نیویورک را ببرد، در نمایش‌های مهم اسب جوایز متعددی به‌عنوان بهترین سوارکار کودک به دست آورد. از آن زمان، او در رقابت‌های بین‌المللی متعددی، از جمله قهرمانی جهان ۱۹۸۲ و المپیک ۱۹۹۶، نماینده تیم سوارکاری ایالات متحده بوده است؛ رقابت‌هایی که تیم‌های او به‌ترتیب در آن‌ها چهارم و صاحب مدال نقره شدند.
پیتر، که فرزند میانی سه برادری بود که با عنوان «تیم لئونه» سوارکاری می‌کردند، مهارت‌های سوارکاری خود را زیر نظر چهره‌های بزرگی چون برلین ده نمتی، فرانک شاپو، جرج موریس و مایکل ماتز صیقل داد.
این مقاله نخستین‌بار در شماره اکتبر ۲۰۰۹ نشریه پراکتیکال هورسمن منتشر شد.