کانتر مناسب برای هر موقعیت در پرش با اسب
وقتی در مسیر بهسمت نخستین مانع با کانتر میروید، آیا با خودتان فکر میکنید که کانترتان درست است یا نه؟ سوارکاران آماتور و رده جوانان بهدلایل کاملا موجهی اغلب با این چالش روبهرو هستند: وقتی کانتر مناسب را در اختیار دارید — یعنی اسب با تعادل و فرم درست و با سرعتی متناسب به مانع نزدیک میشود — میتواند با بهترین توانایی خود بپرد. اما اگر وزنش روی دست جلو باشد، بدنش از فرم صحیح خارج شده باشد، یا بیش از حد کند یا تند حرکت کند، دیگر نمیتواند بهترین پرش خود را ارائه دهد. داشتن کانتری باکیفیت همچنین به شما کمک میکند فاصلهها را بهتر ببینید؛ بنابراین، به دلایل مختلف باید در اولویت اصلی هر سوارکار قرار داشته باشد.
البته موضوع فقط به داشتن یک کانتر متعادل محدود نمیشود. در پرش با اسب، انواع مختلف موانع و خطها به کانترهای متفاوتی نیاز دارند. برای مثال، ممکن است برای نزدیک شدن به مانعی که اسب را مردد میکند یا یک اوکسر بزرگ، به کانتری بسیار روبهجلوتر از آنچه برای یک جفت مانع عمودی میخواهید نیاز داشته باشید.
اینکه بدانید در هر موقعیت به چه نوع کانتری نیاز دارید، با تجربه به دست میآید؛ اما این به آن معنا نیست که باید با پرشهای پیاپی، فشار و فرسودگی زیادی به پاهای اسبتان وارد کنید. در این مطلب، یک تمرین بسیار ساده را توضیح میدهم که مرتب در خانه با همه اسبهایم انجام میدهم؛ حتی با بهترین اسبهایم برای جام ملتها. با اینکه این تمرین فقط به دو کاوالتی یا دو مجموعه تیرک و بلوک پلاستیکی نیاز دارد، هم از نظر ذهنی و هم از نظر بدنی، سوارکار و اسب را درگیر میکند، چون مدام شما را به تنظیم کانتر به شکلهای مختلف وادار میکند.
سوارکاران و اسبها در همه سطوح میتوانند این تمرین را انجام دهند — و همه هم از آن سود میبرند. موانع آنقدر کوچک هستند که اگر هر از گاهی فاصله را درست درنیاورید، آسیبی پیش نمیآید. وقتی کوتاهتر و بلندتر کردن گام اسبتان را تمرین میکنید، اسب هوشیارتر میشود و هماهنگی بیشتری با کمکهای شما پیدا میکند. او یاد میگیرد به کمکهای سبکتر پا بهتر پاسخ بدهد و نیمتوقفهای شما نرمتر و آسانتر اجرا میشوند. این تنوع مداوم، تمرین را برای خود شما هم جذاب نگه میدارد.
انجام مکرر این تمرین، راهی عالی برای بهبود آمادگی بدنی اسب شماست. افزون بر این، هم نقاط ضعف اسب و هم نقاط ضعف خودتان را آشکار میکند. شناخت این موارد نهتنها موضوعات مشخصی برای کار در جلسات تمرینی بعدی به شما میدهد، بلکه هنگام بازدید مسیر در مسابقه نیز اطلاعات ارزشمندی در اختیارتان میگذارد که باید به خاطر بسپارید.
دو کاوالتی در یک خط مستقیم
بله، به همین سادگی! دو کاوالتی یا دو تیرک را که روی بلوکهای پلاستیکی و در ارتفاع میانی تنظیم شدهاند، در یک خط مستقیم با فاصله پنج تا هشت گام از هم قرار دهید؛ بسته به اینکه برای ابعاد میدان شما چه فاصلهای مناسبتر است. (برای مثال، اگر میدان شما کوچک است، خطی با پنج یا شش گام کاملا مناسب است.) نگران نباشید که این فاصله حتما دقیق و بینقص باشد. ایده اصلی این تمرین، تنظیم کانتر متناسب با هر شرایطی است، هرچه که باشد. اگر میتوانید از تیرکهای راهراه استفاده کنید، چون به شما کمک میکنند مرکز هر «پرش» را دقیقتر هدف بگیرید.
مرحله ۱: برنامه داشته باشید
پیش از شروع این تمرین، در ذهنتان دقیق مشخص کنید که میخواهید آن را چگونه اجرا کنید. برنامهریزی کنید که خط را ۵ بار در یک جهت، بدون توقف، طی کنید؛ سپس یک استراحت کوتاه داشته باشید و همین کار را در جهت مخالف انجام دهید. برای هر یک از این ۵ بار، از قبل تصمیم بگیرید که خط را دقیقاً با چند گام طی خواهید کرد. از تعداد گامی شروع کنید که برای شما و اسبتان راحتتر است و بعد در عبورهای بعدی، با کم یا زیاد کردن تعداد گامها، درجه دشواری را افزایش دهید.
اگر شما یا اسبتان نسبتاً کمتجربه هستید، روند پیشرفت را نرم و تدریجی نگه دارید. کار را از محدوده راحتی او شروع کنید و خط را ۲ یا ۳ بار با یک کانتر منظم و خوشآهنگ طی کنید. سپس برنامهریزی کنید که خط را با کانتری روبهجلوتر طی کنید تا یک گام کم شود. بعد دوباره یک بار دیگر با همان تعداد گام راحت عبور کنید و در نهایت با جمعکردن کانتر، یک گام اضافه کنید.
برای مثال، اگر کاوالتیها را در یک خط معمول ۷۲ فوتی با ۵ گام تنظیم کرده باشید، بسته به گام طبیعی اسبتان، احتمالاً این خط با ۶ یا ۷ گام برای او راحت خواهد بود؛ چون کاوالتیها بسیار کوچک هستند. بنابراین ۲ بار آن را با همان تعداد گام راحت طی کنید. بار سوم، روبهجلوتر بروید تا یک گام کمتر شود. سپس در عبور چهارم دوباره به همان تعداد گام راحت برگردید. در نهایت، کانتر را جمع کنید تا یک گام اضافه شود.
اگر شما و اسبتان در سطح بالاتری هستید و اسبتان قابلیت تنظیم بسیار زیادی دارد، میتوانید برنامه را چالشیتر کنید و به سراغ دامنههای افراطیتر بروید. فقط یک بار خط را با تعداد گام راحت طی کنید. برای مثال، اگر تعداد گام راحت ۷ گام بود، بار بعد آن را با ۶ گام طی کنید، سپس ۸ گام، بعد دوباره ۷ گام و در نهایت ۹ گام. روشن است که میتوانید با شکلهای مختلفی این تمرین را تغییر دهید. فقط مطمئن باشید که پیش از شروع، دقیقاً میدانید قصد دارید چه کاری انجام دهید.
هنگام طراحی برنامه، به وضعیت نشستن و قرارگیری بدنتان هم فکر کنید. در شروع، بهتر است تمرین را در وضعیتی انجام دهید که برایتان راحتتر است؛ چه حالت دوپوینت باشد و چه نشستن عمیقتر در زین. وقتی این بخش خوب پیش رفت، میتوانید با تغییر وضعیت بدن، تمرین را برای خودتان دشوارتر کنید. برای مثال، ممکن است برنامهریزی کنید که در ۳ عبور اول خط را در حالت دوپوینت طی کنید و ۲ عبور آخر را با نشست عمیقتر انجام دهید. اگر تغییر همزمان تعداد گام و وضعیت بدن بیش از حد گیجکننده است، در هر عبور فقط یکی از این دو را تغییر دهید. هرچه بیشتر به این تمرین مسلط شوید، بهتر میتوانید با تنظیم هر دوی آنها، خودتان را به چالش بکشید.
همچنین برنامهریزی کنید که تمرین را با لیدی بهتر اسبتان شروع کنید. هرچند همه ما تلاش میکنیم اسبهایمان را طوری آموزش دهیم که از هر دو لیدی به یک اندازه استفاده کنند، اما بیشتر آنها بهطور طبیعی یک لیدی را به دیگری ترجیح میدهند. اگر ۵ عبور اول را روی لیدی محبوب او انجام دهید و بعد تمرین را در جهت مخالف تکرار کنید، پیشرفت بیشتری خواهید داشت.
اگر اسبتان آمادگی بدنی بسیار خوبی دارد، میتوانید در هر جهت یک نوبت دوم ــ یا حتی سوم ــ از ۵ تکرار دیگر هم اضافه کنید و تعداد گامها را به شکلی تغییر دهید که به بهترین شکل به نفع هر دوی شما باشد.
گام دوم: خط را سوار شوید
وقتی برنامهتان را بهخوبی در ذهن دارید، وقت اجرای آن است. یک کانتر متعادل و روان بگیرید و به سمت مرکز اولین چوبِ بلندشده حرکت کنید. چه در وضعیت دوپوینت سوار میشوید و چه با نشست عمیقتر، از قدرت میانتنهتان ــ یعنی عضلات شکم و داخل ران ــ استفاده کنید تا بدون آنکه پاها را به پهلوهای اسب بچسبانید یا بالاتنهتان را جمع کنید، تا جای ممکن به اسب نزدیک بمانید. نگران نباشید که اسب از روی چوب میپرد یا فقط از روی آن قدم برمیدارد. در هر دو حالت، پیش از عبور، حین عبور و بعد از آن، با دستهایتان حرکت او را دنبال کنید و سپس مستقیم در امتداد خط به سمت مرکز چوب دوم بروید.
برای کمکردن تعداد گامها، ساق پا را به آرامی به پهلوهای اسب ببندید و نشیمنتان را سبکتر کنید تا او تشویق شود گامش را بازتر کند و زمین بیشتری را پوشش دهد. با دستها و بدنتان حرکت او را همراهی کنید، اما شانهها را بیش از حد به جلو نیندازید.
برای اضافهکردن تعداد گامها، با گرفتن نیمتوقف از اسب، کانتر را جمعتر کنید. این کار را با فشار بیشتر روی عنانها، عمیقتر نشستن روی رانها و کمکردن فشار ساق انجام دهید. حواستان باشد که پا را کاملاً از اسب جدا نکنید تا او به یورتمه نیفتد. من دوست دارم از چیزی استفاده کنم که به آن «پای لرزان» میگویم؛ یعنی پایی که حضور دارد تا با تذکری ظریف از اسب بخواهد گامش را کوتاهتر و سریعتر کند.
هر بار که از این خط عبور میکنید، از خودتان بپرسید چطور پیش رفت: «آیا اسبم روی دست درست ماند؟ آیا صاف ماند و ریتم خوبی را حفظ کرد؟ وضعیت بدنم چطور بود؟ آیا بالا تنهام کشیده و در مرکز اسبم بود؟ یا بیش از حد به جلو خم شده بودم و بدنم پیچ خورده بود؟» سعی کنید نقاط ضعف خودتان و اسبتان را مشخص کنید تا بدانید باید روی چه چیزهایی تمرین و کار کنید.
اگر اسبتان با گام راحت به چوبها نمیرسد، کانتر او را تنظیم کنید. امتحان کنید کمی نیروی پیشبرنده بیشتری به او بدهید یا کمی بیشتر او را نگه دارید. از خودتان بپرسید: «آیا تعادلش بیش از حد کشیده و پایین است؟» یا «آیا پشتش برعکس شده است؟» گاهی مفید است که مربی روی اسب شما سوار شود و کانتر درست را ایجاد کند تا شما یاد بگیرید آن را تشخیص دهید. اما این تمرین در بسیاری از موارد به سوارکاران کمک میکند یاد بگیرند خودشان کانتر را اصلاح کنند؛ مهارتی ارزشمند که هم در تمرین و هم در میدان مسابقه بسیار به کار میآید.
کمی وقت بگذارید و تلاش کنید احساسی را که هنگام اجرای درست داشتید به خاطر بسپارید. به این فکر کنید که کانتر چه حسی داشت و وقتی با حفظ شمارش درست، در تمام طول خط یک کانتر روان و خوشکیفیت داشتید، بدنتان چه عملکردی نشان میداد.
در تمام طول تمرین به اسبتان گوش بدهید. اگر کُند و بیانرژی به نظر میرسد، کمی مکث کنید و فکر کنید چه چیزی ممکن است روی او اثر گذاشته باشد. شاید خسته شده باشد؛ چون این میزان تغییر دادن بدن برای اسب کار سنگینی است. یا شاید لازم باشد او را تشویق کنید تا کانتری باکیفیتتر به شما ارائه دهد.
تنوع: دو کاوالتی روی خطی خمیده
وقتی این تمرین بهخوبی پیش میرود، یک تغییر کوچک را امتحان کنید: تیرکهای بلندشده را روی یک خط خمیده بچینید، با این تفاوت که همچنان فاصله آنها پنج تا هشت گام باشد. درست مثل قبل، برنامهریزی کنید که این خط را در هر جهت حدود پنج بار طی کنید و تعداد گامها را به شکلی تغییر دهید که بهنظر شما بیشترین فایده را برای اسبتان داشته باشد. هر بار روی یک خط ثابت به مرکز هر تیرک بروید و برای رسیدن به تعداد گام موردنظر، بهجای تغییر مسیر، کانتر خود را تنظیم کنید.
این تمرین هم اطلاعات ارزشمند زیادی درباره گرایشهای اسبتان به شما میدهد. برای مثال، ممکن است اسب در یک جهت سختتر از جهت دیگر بپیچد. ما در تمرینهای خانگی همیشه تلاش میکنیم این ضعفها را اصلاح کنیم، اما اسبها اغلب ــ بهویژه در میدان مسابقه ــ به چیزی برمیگردند که برایشان راحتتر است. بنابراین هرچه اسبتان را بهتر بشناسید، بهتر میتوانید برای او در میدان رقابت برنامهریزی کنید.
سواری با اتکا به حس
هنگام بازدید از مسیر در مسابقه، همه این نکات را در ذهن داشته باشید. احساسی را که هنگام تمرین در خانه از کانتر اسبتان داشتید به یاد بیاورید و به تفاوت میان افزودن یک گام و حذف یک گام توجه کنید.
همچنین دقت کنید کدام پیچها و خطهای خمیده ممکن است با توجه به ویژگیهای خاص اسب شما دشوارتر ــ یا آسانتر ــ باشند. برای مثال، اگر اسبتان در چرخش به چپ سختتر عمل میکند، ممکن است پیچهای چپ در مسیر برای شما زودتر از دیگر سوارکاران چالشبرانگیز شوند.
مهم است که پس از ورود به میدان مسابقه بیش از حد فکر نکنید؛ بنابراین بخش اصلی تحلیل و تصمیمگیری را پیش از آن، هنگام بازدید از مسیر، انجام دهید. مسیر را با دقت کامل بررسی کنید و برنامهای مناسب برای خودتان و اسبتان بچینید. وقتی سوار شدید، لحظهای به خودتان فرصت دهید تا ذهنتان را آرام کنید و سپس از سواری لذت ببرید!
درباره الیزابت جینگراس
الیزابت جینگراس، سوارکار اهل کانادا، نخستین بار در ۱۸ سالگی در یک جایزه بزرگ رقابت کرد. او از آن زمان در تیمهای متعدد جام ملتها برای کانادا، هم در آمریکای شمالی و هم در اروپا، به میدان رفته است. از میان موفقیتهای بینالمللی متعدد او میتوان به قهرمانی در جام ۱۰۰٬۰۰۰ دلاری اسپیریت آو د وست در سال ۲۰۱۴ در نخستین دوره رقابتهای پرش با اسب رویال وست در کلگری در سطح CSI*** و همچنین پیروزی در جایزه بزرگ ۲٬۲۵۰٬۰۰۰ MXN وراکروز در سال ۲۰۱۵ در کوآپکسپان اشاره کرد؛ او همچنین پاییز گذشته بهترین جایگاه را در میان سوارکاران کانادایی در رقابت ۳ میلیون دلاری سیپی اینترنشنال به دست آورد. او و اسب کنونیاش، زیلوراسپرینگز، به عنوان ذخیره اعزامی تیم کانادا برای بازیهای پانآمریکن ۲۰۱۵ انتخاب شدند. الیزابت اکنون بخشی از سال را در ولینگتونِ فلوریدا و بخشی را در بلژیک سپری میکند.