هندسه زاویه‌های بدن سوارکار روی زین
در وضعیت نشستن سوارکار، چهار زاویه اصلی وجود دارد که برای اثرگذاری مؤثر بر اسب از طریق کمک‌های مشخص، ضروری هستند.
زاویه‌های درست همچنین کشسانی، تعادل و ثبات شما را بهبود می‌دهند.
نمای کلی شما روی زین، حاصل همین چهار زاویه است.
همان‌طور که هر بخش در یک ماشین روغن‌کاری‌شده نقش خود را دارد، هر زاویه نیز کارکرد مشخصی دارد و همه زاویه‌ها در هماهنگی با یکدیگر عمل می‌کنند.
این زاویه‌ها در مچ پا، زانو، لگن و آرنج شکل می‌گیرند.
مچ پا
۱.
برای رسیدن به زاویه درست در مچ پا، سینه پا را به‌صورت مورب روی رکاب قرار دهید؛ به‌طوری‌که شاخه بیرونی رکاب کمی جلوتر از شاخه داخلی باشد و انگشت کوچک پا به شاخه بیرونی نزدیک باشد.
پاشنه شما باید پایین‌تر از پنجه پا قرار بگیرد.
۲.
پا باید اندکی به سمت بیرون چرخیده باشد؛ مشابه حالت طبیعی راه رفتن. میانگین این زاویه حدود ۱۵ درجه است.
این وضعیت باعث می‌شود تمام بخش داخلی ساق پای شما با پهلوی اسب در تماس باشد و ارتباط و ثبات را به حداکثر برساند.
۳.
اشتباه: اگر پا را بیش از حد به بیرون بچرخانید، به‌جای بخش داخلی ساق، از قسمت پشت ساق استفاده خواهید کرد؛ موضوعی که وضعیت پا و گیرایی شما را در بالای زانو و چند اینچ پایین‌تر از آن تضعیف می‌کند.
۴.
اشتباه: اگر پا را بیش از حد به داخل بچرخانید، پای شما از بدن اسب فاصله می‌گیرد؛ در نتیجه تماس کافی از بین می‌رود و ثبات شما کاهش می‌یابد.
برای رسیدن به زاویه درست در مچ پا، سینه پا را به‌صورت مورب روی رکاب قرار دهید؛ به‌طوری‌که شاخه بیرونی رکاب کمی جلوتر از شاخه داخلی باشد و انگشت کوچک پا نزدیک شاخه بیرونی قرار بگیرد.
این وضعیت، انعطاف‌پذیری مچ پا را فراهم می‌کند؛ مفصلی که هنگام فرود پس از پرش، نقش ضربه‌گیر را دارد.
پاشنه باید پایین‌تر از پنجه پا باشد؛ حالتی که پا را کشیده‌تر می‌کند، سطح تماس آن را با پهلوهای اسب به حداکثر می‌رساند و باعث می‌شود پا قوی‌تر و مؤثرتر عمل کند.
از پایین فشار دادن بیش از حد پاشنه خودداری کنید، زیرا این کار باعث خشکی و کاهش انعطاف‌پذیری مچ پا می‌شود.
بالا آوردن پاشنه — که هنگام سوار شدن بر اسب تنبل واکنشی غریزی است — پا را کوتاه‌تر می‌کند و اثرگذاری آن را کاهش می‌دهد.
البته این به آن معنا نیست که سوارکاری با پای کوتاه‌تر، از سوارکاری با پای بلندتر ضعیف‌تر است.
می‌توانم سوارکاران «کوتاه‌پا»ی زیادی را نام ببرم که پاهایی بسیار قوی و مؤثر دارند و در مقابل، سوارکاران بلندپای زیادی هستند که ضعیف عمل می‌کنند.
در این مطلب، بحث ما درباره حالت ایده‌آل است.
پا باید اندکی به سمت بیرون چرخیده باشد؛ مشابه حالت طبیعی راه رفتن. میانگین این زاویه حدود ۱۵ درجه است.
این وضعیت باعث می‌شود تمام بخش داخلی ساق پای شما با پهلوی اسب در تماس باشد و ارتباط و ثبات را به حداکثر برساند.
اگر پا را بیش از حد به بیرون بچرخانید، به‌جای بخش داخلی پا، از پشت ساق استفاده خواهید کرد؛ موضوعی که وضعیت پا و گیرایی شما را در بالای زانو و چند اینچ پایین‌تر از زانو مختل می‌کند.
چرخاندن بیش از حد پنجه پا به داخل، پای شما را از اسب دور می‌کند، باعث کاهش تماس می‌شود و تعادل و امنیت شما را مختل می‌کند.
زانو
۱.
اگر قصد پرش با اسب دارید، زمانی که در زین نشسته‌اید زاویه پشت زانوی شما باید حدود ۹۰ درجه باشد.
این حالت به شما امکان می‌دهد هنگام پرش و چهارنعل رفتن، به اندازه کافی از زین و از پشت اسب فاصله بگیرید.
۲.
برای رسیدن به زاویه ۹۰ درجه پشت زانو، در حالت توقف پاهایتان را از رکاب‌ها خارج کنید و بگذارید آزادانه در کنار بندهای رکاب و کمی پشت تنگ آویزان شوند.
کفی رکاب‌ها باید هم‌سطح مچ پاهای شما باشد.
۳.
نادرست: اگر رکاب‌ها بیش از حد کوتاه باشند و زاویه پشت زانوی شما را کمتر از ۹۰ درجه کنند، تعادل شما به خطر می‌افتد، چون ممکن است ناخواسته از زین به بالا پرتاب شوید.
همچنین کوتاه بودن بیش از حد رکاب، میزان تماس پای شما با اسب را کاهش می‌دهد.
۴.
نادرست: اگر رکاب‌ها بیش از حد بلند باشند و در نتیجه زاویه زانو بیشتر از ۹۰ درجه شود، حفظ حالت دو نقطه برای شما دشوار خواهد شد.
این موضوع دنبال کردن حرکت اسب با بدن‌تان را هنگام عبور از روی مانع سخت‌تر می‌کند.دومین زاویه حیاتی در وضعیت سوارکار، زاویه پشت زانو است. برای پرش با اسب، این زاویه باید زمانی که در زین نشسته‌اید حدود ۹۰ درجه باشد. این حالت به شما امکان می‌دهد هنگام چهارنعل رفتن و پریدن، به اندازه کافی از زین و از پشت اسب فاصله بگیرید. برای ایجاد این زاویه، در حالت توقف پاهایتان را از رکاب‌ها خارج کنید و بگذارید آزادانه در کنار بندهای رکاب و کمی پشت تنگ آویزان شوند. کفی رکاب‌ها باید هم‌سطح مچ پاهای شما باشد. برای فلت‌ورک، معمولا رکاب‌ها را نسبت به این اندازه یک یا دو سوراخ بلندتر می‌کنیم.
لگن
در حالت دو نقطه، زاویه لگن شما بسته است؛ به طوری که بالاتنه‌تان حدود ۳۰ درجه جلوتر از خط عمودی قرار می‌گیرد.
برای رسیدن به این وضعیت، از مفصل لگن خم شوید تا نشیمن‌گاه‌تان فقط اندکی از زین جدا شود.
وقتی ستون فقرات‌تان را به سمت بالا می‌کشید، زاویه لگن باز است؛ حالتی که به آن «روی خط عمودی» نیز گفته می‌شود.سومین زاویه، زاویه لگن است. این زاویه به‌صورت زاویه بین بخش بالایی پا یا ران با بدن تعریف می‌شود. وقتی ستون فقرات‌تان را به سمت بالا می‌کشید، این زاویه «باز» تلقی می‌شود؛ حالتی که از آن با عنوان نزدیک به خط عمودی یا روی خط عمودی هم یاد می‌شود. وقتی از مفصل لگن به جلو متمایل می‌شوید، این زاویه «بسته» در نظر گرفته می‌شود. بسته به کاری که انجام می‌دهید، باید بر این زاویه کنترل داشته باشید.
برای مثال، وقتی می‌خواهید درگیری اندام‌های خلفی اسب را بیشتر کنید، در زین می‌نشینید. بسته به میزان جمع‌شدگی مورد نظر، عمیق‌تر می‌نشینید و نزدیک به خط عمودی یا روی آن قرار می‌گیرید و در واقع از نشیمن خود به‌عنوان یک کمک پیش‌برنده استفاده می‌کنید تا پاهای عقب اسب فعال‌تر شوند و بیشتر زیر بدنش قدم بگذارند.
در چهارنعل رفتن و پرش با اسب، لازم است نشیمن شما از زین جدا باشد و از مفصل لگن، با درجات مختلف، به جلو متمایل شوید.
بسته به سرعت اسب، باید وزن‌تان را از روی پشت او بردارید تا هم حرکت رو به جلوی او آسان‌تر شود و هم شما راحت‌تر بتوانید با حرکتش همراه بمانید.
در قدم، سوارکار روی زین می‌نشیند و زاویه باز و عمودی لگن را حفظ می‌کند.
در یورتمه سبک و یورتمه نشسته، بالاتنه کمی جلوتر از خط عمود قرار می‌گیرد.
در کانتر نیز همین‌طور است، مگر زمانی که اسب در حال پرش یا چهارنعل باشد.
در این حالت‌ها، باسن کمی از زین جدا می‌شود و زاویه لگن اندکی بیشتر بسته می‌شود؛ حدود ۳۰ درجه.
روی پرش، اسب به واسطه قوسی که هنگام عبور از مانع ایجاد می‌کند، زاویه لگن شما را می‌بندد.
آرنج
آرنج‌های شما باید رها، کمی خم و کمی جلوتر از بدن قرار گرفته باشند.
چهارمین و آخرین زاویه، در محل اتصال ساعد و بازو قرار دارد.
این زاویه مانند یک لولای روان عمل می‌کند؛ هم آزادی حرکت می‌دهد و هم به کنترل ریتم کمک می‌کند.
بازوها و دست‌های شما همچنین وضعیت حمل سر اسب و جهت او را کنترل می‌کنند.
این‌که این زاویه تا چه اندازه باز یا بسته باشد، به کاری که با اسب انجام می‌دهید و نیز به ساختار بدنی شما بستگی دارد.
آنچه از یک عدد مشخص مهم‌تر است، این است که این زاویه به شما امکان دهد حرکت اسب را دنبال کنید.
برای رسیدن به زاویه مناسب، باید دست‌ها را بالای جدوگاه اسب و کمی جلوتر از آن نگه دارید تا از دهان اسب تا آرنج شما یک خط مستقیم ایجاد شود.
این حالت، مستقیم‌ترین و مؤثرترین ارتباط را فراهم می‌کند.
در بازوها باید قدری انعطاف و در دست‌ها نرمی وجود داشته باشد تا بتوانید با حرکت اسب همراه شوید.
دست‌ها باید روی همان خط مستقیم باقی بمانند تا دهنه برای ایجاد تماسی نرم، در گوشه‌های دهان اسب عمل کند.
نباید دست‌ها را پایین‌تر از این خط مستقیم بیاورید، چون در این صورت دهنه روی لثه‌های بی‌دندان دهان اسب قرار می‌گیرد؛ وضعیتی ناراحت‌کننده که باعث می‌شود اسب از تماس دست شما دوری کند.
از سوی دیگر، اگر دست‌ها بالاتر از این خط باشند نیز بیش از حد بالا قرار گرفته‌اند و می‌توانند موجب ناراحتی شوند.
مچ‌ها باید صاف باشند، به‌گونه‌ای که ساعد و پشت دست‌ها یک سطح پیوسته و بدون شکست بسازند.
وقتی این چهار زاویه به‌درستی برقرار باشد، نه‌تنها تصویر کلاسیک و درست سوارکاری شکل می‌گیرد، بلکه سوارکار نیز می‌تواند کارآمد عمل کند.
برای ایجاد پیش‌رانی، باید اسب را جلوِ ساق نگه دارید و انرژی تولید کنید.
وقتی از ساق به‌درستی استفاده می‌کنید و هم‌زمان با دهان اسب تماس دارید، اسبی خواهید داشت که جلوِ ساق حرکت می‌کند و با آموزشی درست روی دهنه کار می‌کند.
کنترل پایه اسب — از بلندتر و کوتاه‌تر کردن گام‌ها گرفته تا اجرای حرکات جانبی — تنها زمانی ممکن است که سوارکار بتواند کمک‌ها را هم به‌صورت مستقل و هم هم‌زمان به کار بگیرد.
اگر هر کلاسی را تماشا کنید، از فینال اکوی‌تیشن ۳ فوت و ۶ اینچ تا یک جایزه بزرگ، خواهید دید که همه این زاویه‌ها در عمل به کار گرفته می‌شوند.
وقتی سوارکاران موفق را تماشا می‌کنید، می‌بینید که هر یک از زوایای مطرح‌شده، یا به‌صورت مستقل و یا هم‌زمان در کنار سایر کمک‌ها به کار گرفته می‌شوند.
هالی هوگو-ویدال که دوران رشد خود را در شهرستان وستچسترِ نیویورک آمریکا گذراند، نزد چهره افسانه‌ای اسب‌داری، جورج موریس، آموزش دید؛ کسی که باور به پایه‌های محکم و مطالبه برتری را در او نهادینه کرد.
او همراه با همسر سابقش، ویکتور هوگو-ویدال، باشگاه موفق پرش با اسب سیدر لاج فارم را در استمفوردِ کنتیکت آمریکا اداره می‌کرد و از توانایی ویکتور در کمک به هر کسی که برای رسیدن به اهدافش انگیزه داشت، درس‌های زیادی آموخت.
مربی بعدی او در پرش با اسب، رادنی جنکینز، بود که به او آموخت چگونه اسب‌ها را بخواند و در آن‌ها میل به رضایت‌دادن ایجاد کند.
این روزها هالی در باشگاه پرش با اسب پاسیفیک بلو در دل‌مارِ کالیفرنیا آمریکا با گروه کوچکی از رده جونیور و بزرگسالان کار می‌کند و در سراسر کشور به داوری و برگزاری کلینیک می‌پردازد.
او همچنین نویسنده کتاب «اعتمادبه‌نفس روی موانع را بسازید!» است که با همکاری سو کوپلند نوشته شده است.
عکس‌های این مطلب از کتاب او گرفته شده‌اند.
برای خرید آن، به www.HorseBooksEtc.com مراجعه کنید.
این مطلب نخستین‌بار در شماره اوت ۲۰۱۳ مجله پراکتیکال هورسمن منتشر شد.