همراهی با حرکت اسب؛ پایه تعادل سوارکار
اگر اسب‌تان حرکت نکند، برای حفظ یک وضعیت خوب در زین به مهارت زیادی نیاز ندارید. می‌توانید هر فرد ناآشنایی را که تا به حال سوار اسب نشده، به اصطبل ببرید، او را روی زین بنشانید و آن‌قدر جابه‌جایش کنید تا به وضعیت نشستن بسیار خوبی برسد. اما این تصور به محض آن‌که اسب قدمی برمی‌دارد، از بین می‌رود. هماهنگ شدن درست با حرکت اسب، به سال‌ها تمرین نیاز دارد. این موضوع در هر رشته‌ای صدق می‌کند. هرچند وضعیت سوارکار درساژ با سوارکار پرش با اسب یا کراس‌کانتری متفاوت است، اصل بنیادین یکی است: برای سوارکاری مؤثر، باید یاد بگیرید حرکت اسب‌تان را دنبال کنید.
گفتن این‌که تنها کاری که باید انجام دهید دنبال کردن حرکت اسب است، آسان است؛ اما یاد گرفتن چگونگی آن بسیار دشوار. من در مطالب متعددی که درباره سه وضعیت اصلی در ورزش سوارکاری نوشته‌ام ــ درساژ، پرش با اسب و کراس‌کانتری ــ بارها بر این نکته تأکید کرده‌ام که چیزی به نام وضعیت کاملاً بی‌نقص وجود ندارد. وقتی اسب در حرکت است، وضعیت شما نیز باید پیوسته تغییر کند و خود را با آن حرکت وفق دهد تا بتواند بر آن اثر بگذارد. در این یادداشت، می‌خواهم درباره تغییرات ضروری نسبت به یک وضعیت از نظر تئوریک ایده‌آل صحبت کنم.
آرامش در دل حرکت
برای شروع، بهتر است سه حالتی را تعریف کنیم که وضعیت شما در زین با حرکت اسب پیدا می‌کند: حرکت کردن با اسب، عقب ماندن از حرکت و جلو افتادن از حرکت. منظورم از حرکت کردن با اسب این است که حتی وقتی اسب در حال حرکت است، شما در زین آرام و بی‌حرکت به نظر برسید؛ و مقصود از بی‌حرکت بودن، خشک و ثابت بودن نیست، بلکه یعنی حرکت شما و حرکت اسب دقیقاً با هم منطبق باشند. یکی از ویژگی‌هایی که در سوارکاران سطح بالا تحسین می‌کنیم، همین آرامش و وقار آن‌ها در زین است. آن‌ها استاد تکنیک‌اند، اما در حرکت، نهایت صرفه‌جویی را دارند.
آن‌قدر روی حفظ وضعیت خود تمرین کنید تا این کیفیتِ آرامش در زین را در هر رشته‌ای به دست آورید. اگر حرکات شما از نظر ریتم و تعادل با اسب هماهنگ نباشد، رسیدن او به خودحملی ناممکن است. حرکات شما در عمل به جای کمک به حفظ تعادل اسب، باعث بر هم خوردن تعادل او می‌شود. منظورم از خودحملی این است که اسب بتواند برای مدت طولانی، بدون نیاز به اقدام دوباره از سوی شما، همان آهنگ و سرعتی را که از او خواسته‌اید حفظ کند. این موضوع اهمیت زیادی دارد، چون ما در همه حال از اسب‌هایمان خودحملی می‌خواهیم. مفهوم خودحملی فقط به میدان درساژ محدود نمی‌شود. این ویژگی به یک دور خوب در هانتر نیز کمک می‌کند و برای سوارکاری ایمن در کراس‌کانتری ضروری است. اگر از رشته‌های انگلیسی فراتر بروید، نمونه‌ای کاملاً آموزشی از خودحملی در عمل را زمانی می‌بینید که به عکس یک اسب کاتینگ در حال کار در یکی از یادداشت‌های پیشین نگاه کنید.
در واقع، با تمرینِ نشستن کمی عقب‌تر از حرکت و کمی جلوتر از حرکت، توانایی شما برای نشستن آرام و در تعادل کامل با اسب‌تان بهتر می‌شود. (به خودتان یادآوری کنید که وقتی از یک سرِ طیف به سرِ دیگر می‌روید، از نقطه تعادل کامل عبور کرده‌اید.) مثل همه بحث‌های آموزشی‌مان، از درساژ شروع می‌کنیم، چون این پایه ارتباط شما با اسب است. تفاوت میان جلوتر از حرکت و عقب‌تر از حرکت در درساژ نباید برای یک ناظر عادی قابل تشخیص باشد. این‌ها تغییرات ظریف در جای‌گیری بالاتنه شما هستند، نه آن تغییرات آشکار ــ و گاهی حتی خشن ــ که در رشته‌های پرش مشاهده می‌کنید.
عقب‌تر از حرکت
ساده‌ترین نمونه برای زمانی که باید عقب‌تر از حرکت سوار شوید، وقتی است که اسبی کم‌تحرک و کُند دارید. این نوع اسب نیاز دارد که پیش‌روی او دائماً زیر نظر باشد و شما باید کمی پشت حرکتش بنشینید تا انگیزش او حفظ شود. (در حاشیه باید گفت هرچه اسب شما کُندتر باشد، دست‌های شما باید حساس‌تر باشند. او کوچک‌ترین افزایش در تماس را بهانه‌ای برای کم کردن سرعت قرار می‌دهد.)
برای نشستن عقب‌تر از حرکت در درساژ، باید کمی به بخش عقب زین منتقل شوید، بی‌آن‌که قوس کمرتان را از دست بدهید. وضعیت بدن کاملاً عمودی است، اما تأکید باید همیشه روی ساق پا باشد. اگر اسب‌تان به یادآوری مداوم از سوی ساق پا نیاز دارد، یک شلاق درساژ همراه داشته باشید و هم‌زمان با اعمال ساق، آن را پشت ساق به کار ببرید. پیش از استفاده از شلاق درساژ، دست‌تان را از روی عنان بردارید تا مطمئن شوید کمک‌هایتان ناخواسته با هم تداخل پیدا نمی‌کنند. برای این‌که بتوانید پاها و پشت‌تان را درگیر کنید اما دست‌ها را نرم نگه دارید، به نشستی مستقل نیاز دارید.
به طور کلی، اسب شما همیشه به همان کمک‌هایی واکنش نشان می‌دهد که نمی‌خواستید بشنود.
جلوتر از حرکت
اگر بتوانید آرام و بی‌تنش در زین بنشینید، سواری گرفتن از اسب‌هایی که تمایل دارند آهنگ حرکت‌شان را تند کنند و نظم ریتم را از دست بدهند، از اسب‌های کُند آسان‌تر است. باید آماده، متعادل و بی‌حرکت بمانید، چون اسب‌های پرشور هر حرکت اضافی شما را بهانه‌ای برای تندتر رفتن می‌کنند.
با چنین اسب‌هایی ساق را آرام نگه دارید و تصور کنید می‌توانید یک اسکناس را زیر استخوان‌های نشیمن‌گاه‌تان سر بدهید. این کار باعث می‌شود کمی جلوتر از حرکت بنشینید. ممکن است کوتاه کردن رکاب‌ها به اندازه یک سوراخ برایتان مفید باشد، چون کمک می‌کند کمی جلوتر از حرکت اسب بمانید. اگر اسبی دارید که سرعت می‌گیرد، مطمئن شوید به او ضربه نمی‌زنید. همان‌طور که اینجا توصیه کردم بنشینید و او را با ارتباطِ ساق داخلی و عنان خارجی آشنا کنید.
همراه ماندن با حرکت روی موانع
حالا بحث را از درساژ به پرش با اسب منتقل می‌کنیم؛ بخشی که برای رساندن اسب به خودنگهداری در برابر مانع، به همان اصلاحات ظریف در وضعیت بدن نیاز دارد که کمی پیش‌تر در درساژ توضیح دادم. اگر اسب شما هنگام جدا شدن از زمین مردد است یا در نقطه پرش مکث می‌کند، باید درست در لحظه جدا شدن از زمین، از شلاق استفاده کنید و با صدا او را ترغیب کنید. وقتی اسب از زمین کنده می‌شود، باید این حس را داشته باشید که لازم است با بالاتنه‌تان همراهی کنید تا با قوس بدن او روی مانع هماهنگ بمانید. این کار باعث می‌شود اسب جلوی پای شما بماند. استفاده از شلاق و ترغیب صوتی در نقطه پرش، معمولاً این مشکل را برطرف می‌کند. با این حال، اگر بی‌میلی اسب شدیدتر باشد، ممکن است شما هم به تشویق قوی‌تری نیاز داشته باشید.
اگر اسب شما در مسیر نزدیک شدن به مانع به‌طور محسوس از پای شما عقب می‌افتد، نخستین قدم این است که پاها را در ناحیه تنگ اسب ببندید و شلاق را درست پشت پای خود به کار ببرید. من استفاده از شلاق روی شانه اسب را آموزش نمی‌دهم. به‌کار بردن شلاق به این شکل، بدون این‌که هم‌زمان دهان اسب را با دست بکشید، دشوار است؛ و این یعنی دخالت‌هایتان با هم در تضاد قرار می‌گیرند. اگر پاها و شلاق مشکل را حل نکرد، زاویه لگن را باز کنید و سر شانه‌ها را عقب بیاورید تا دقیقاً بالای لگن قرار بگیرند. این کار کمک می‌کند اسب جلوتر از شما بماند و اگر تلاش ناهماهنگی روی مانع داشت، از شما محافظت کند.
با این حال، دنیا همیشه ایده‌آل نیست و ممکن است برای عبور از مانع ناچار شوید به اقدامات شدیدتری متوسل شوید. کمرتان را به عقب ببرید و استخوان‌های نشیمن‌گاه را زیر بدن جمع کنید. در حالت معمول باید در بخش پایینی کمر قوس ملایمی داشته باشید، اما این دیگر وقت سوارکاری کلاسیک نیست. خم شدن از ناحیه کمر، همان‌طور که در عکس سوارکار ایونتینگ داگ پین دیده می‌شود، به‌طور مصنوعی ران شما را بلندتر می‌کند و مرکز ثقل‌تان را حتی عقب‌تر از اسب قرار می‌دهد. هنگام انجام این کار، حتماً دقت کنید که عنان را به عقب نکشید؛ چون این دقیقاً همان بهانه‌ای است که اسب برای ترمز کردن دنبالش می‌گردد و در آن صورت همه تلاش شما هدر می‌رود.
گرد کردن پشت و خم شدن از ناحیه کمر باعث می‌شود از حرکت اسب عقب بمانید که در این موقعیت نکته مثبتی است؛ اما این فقط یک راه‌حل موقت است، چون بدن شما را خشک و بی‌انعطاف می‌کند. سفتی بدن شاید در کوتاه‌مدت مفید باشد، اما برای خوب سوار شدن، راه‌حل بلندمدت نیست.
دلایلی که ممکن است باعث شوند اسب شما برای پریدن تمایلی نشان ندهد، گستره‌ای از عوامل را در بر می‌گیرد؛ از این‌که ناخواسته هنگام پیچیدن یا در هوا روی مانع قبلی عنان را به عقب بکشید، تا از دست رفتن اعتمادبه‌نفس اسب‌تان (یا حتی خود شما؛ چون اسب نگرش شما را حس می‌کند)، کمبود آموزش، روبه‌رو کردن اسب با شرایطی فراتر از توانش، یا درد پنهانی که در بدن اسب تشخیص داده نشده است. البته می‌توانید از راه‌حل‌های کوتاه‌مدت استفاده کنید و فعلاً کار را پیش ببرید، اما حتماً علت اصلی را بررسی کنید و اسب‌تان را به شکلی آموزش دهید که از بروز این مشکل پیشگیری شود، نه این‌که مدام به راه‌حل‌های موقتی متوسل شوید.
حالا وضعیت عکس را در نظر بگیریم: اسبی که با شتاب به مانع می‌آید. همان‌طور که بعضی اسب‌ها در تمرین درساژ گرایش دارند تندتر بروند، برخی هم هنگام پرش با اسب به‌جای کم کردن سرعت، شتاب می‌گیرند. واکنش شما روی موانع باید مشابه همان توصیه‌ای باشد که برای کار روی زمین دادم؛ یعنی باید همراه حرکت بنشینید، نه در برابر آن. وقتی اسب‌تان با عجله به مانع می‌آید، ساق پای پایین را به حالت خنثی و آرام تغییر دهید؛ یعنی پا نرم باشد، اما شل نباشد، و زاویه لگن‌تان را کمی ببندید. صرف‌نظر از این‌که اسب‌تان سر و گردنش را چقدر بالا می‌آورد، خطی مستقیم از آرنج شما تا دهان اسب حفظ شود. هر دو دست را بدون کشیدن به عقب جمع کنید، مطمئن شوید شانه‌هایتان جلوتر از لگن قرار دارد و پا را در همان حالت خنثی نگه دارید.
سوارکاران معمولاً روی اسبی که با شتاب می‌آید به عقب تکیه می‌دهند و عنان را می‌کشند؛ کاری که فقط شرایط بد را بدتر می‌کند. وقتی در برابر اسب‌تان به عقب می‌کشید، او معمولاً بدنش را از حالت صحیح خارج می‌کند، پشتش را پایین می‌اندازد و به دست شما تکیه می‌کند. وقتی اسب به این فرم برسد، هیچ دهنه‌ای در دنیا مشکل شما را حل نخواهد کرد. به‌ندرت می‌بینید اسب‌های هانتر در مسیر مانع شتاب بگیرند، چون سوارکاران هانتر دریافته‌اند که با نشستن در جلوی حرکت، نه پشت آن، اسب را در تقرب به مانع آرام نگه می‌دارند.
نتیجه نهایی تمرین ما، در هر رشته‌ای که باشد، این است که بتوانیم در تمام لحظات دقیقاً همراه با حرکت اسب‌مان بنشینیم. این تغییرات در حالت قرارگیری بدن که توضیح دادم، شاید در ابتدا اغراق‌آمیز به نظر برسد، اما هرچه اسب‌تان بهتر بفهمد می‌خواهید چه چیزی به او یاد بدهید، این تغییرات در وضعیت بدن شما باید ظریف‌تر شود. این تفاوت‌ها بسیار کاربردی‌اند و باید بر آن‌ها مسلط شوید، اما آن‌ها وسیله‌اند، نه هدف نهایی. هدف مطلوب شما باید اسبی باشد که بدون نیاز به کمک شما، تعادل و خودحملی‌اش را حفظ کند.