مهار استرس در تقرب طولانی به مانع تکی
مسیر طولانی به یک مانعِ تکی برای بسیاری از سوارکاران هانتر اضطرابآور است. این پرسش در همه سطوحِ کورسهای هانتر، ممکن است در ابتدای مسیر، میانه آن یا ــ که بیشتر هم همینطور است ــ در انتهای کورس دیده شود. برای اسب، چنین مسیر طولانیای میتواند دشوار باشد؛ بهویژه اگر به سمت درِ ورودی میدان برود یا از آن دور شود، چون ممکن است اسب را به شتابزدگی برای برگشت به بیرون میدان ترغیب کند یا هنگام دور شدن، کند و بیانگیزهاش کند. اما در بیشتر مواقع، این بخش از کورس بیش از هر چیز یک چالش برای سوارکار است. وقتی اینهمه زمان برای فکر کردن به روند کار، اینکه چه باید بکنید یا نکنید و اینکه چطور فاصله مناسب تا مانع را پیدا خواهید کرد در اختیار دارید، مقاومت در برابر وسوسه «انجام دادن» یک کار، آسان نیست.
در اغلب موارد، سوارکاران بیش از حد در کار اسب دخالت میکنند. بهدلیل تردید درباره فاصله، ریتم را تغییر میدهند، اسب را جلو میفرستند یا جمع میکنند. یا هدایت را بیش از حد یا کمتر از حد لازم انجام میدهند. همه این گرایشها در نهایت به جنبه ذهنی این ورزش برمیگردد: وقتی اینهمه فرصت برای فکر کردن دارید، آرام و ثابت ماندن کار دشواری است. در بیشتر موارد، تسلیم شدن در برابر چنین وسوسههایی نتیجه معکوس میدهد. برای نمونه، ممکن است در مسیر نزدیک شدن، یک فاصله را ببینید اما بعد نظرتان عوض شود و بیدلیل اسب را جلو ببرید. نتیجه این کار آن است که اسب آن گام اضافه و تندِ آخر ــ همان «چیپ» ــ را برمیدارد؛ اتفاقی که به احتمال زیاد رخ نمیداد اگر همان کانتر را حفظ میکردید، حتی اگر فاصله کمی ایدهآل نبود.
وقتی با یک مسیر طولانی به سمت یک مانع تکی روبهرو میشوید، کاری که باید انجام دهید، دقیقاً هیچ است. اگر از قبل بهدرستی آماده شده باشید؛ یعنی یک ریتم و تمپوی یکنواخت برقرار کرده باشید و با یک گوشه خوب وارد خط مستقیم به سمت مانع شده باشید، تنها کاری که لازم است انجام دهید این است که همان ریتم، همان تمپو و همان خط را تا نقطه پرش حفظ کنید. این کار سخت است، اما جواب میدهد. در ادامه توضیح میدهم چرا چنین است و چند نکته هم برای تسلط بر این تکنیک ارزشمند ارائه میکنم.
ریتم و تمپو
داشتن و حفظ کردن یک ریتم و تمپوی یکنواخت، نخستین پیشنیاز برای مسیر طولانی ایدهآلِ «هیچکاری نکن» از نظر من است. اگر بتوانید بر این عناصر مسلط شوید، معمولاً فاصله مناسب خودش پیدا میشود. حتی اگر آن فاصله کمی بلند یا کمی بسته باشد، اگر همان ریتم و تمپویی را که در بقیه کورس داشتهاید حفظ کنید، معمولاً نتیجه قابل قبول خواهد بود. بیشتر اسبها میتوانند از نقاطی برای برخاستن بپرند که کاملاً بینقص نیستند ــ و هرچه کمتر در کارشان دخالت کنید، بهتر از پس آن برمیآیند. تلاشهای لحظه آخری برای تنظیم گام میتواند تعادل آنها را بر هم بزند و به یک پرش ناموزونتر منجر شود. به همین دلیل است که داوران میخواهند ببینند شما حتی وقتی فاصله کاملاً ایدهآل نیست، همچنان نرمترین و یکنواختترین تمپو را حفظ میکنید.
بهترین ترفندی که به شاگردانم آموزش میدهم این است که در خانه ریتم اسبتان را زیر زین حس کنید. با تمرینهای گامگذاری با تیرک، کاوالتی یا پرشهای کوچک، میزان درست سرعتی را که اسب برای پریدن راحت از خطوط معمول نیاز دارد پیدا کنید؛ در کنار آن، کمکهایی را هم که برای حفظ این وضعیت لازم است به کار بگیرید. برای مثال، بعضی اسبها عنان آزادتر را میپسندند و بعضی دیگر دوست دارند کمی بینیشان را جلوتر ببرند. برخی اسبها در یک مسیر تقرب طولانی برای صاف ماندن به تماس بیشتر با عنان نیاز دارند و برخی دیگر با عنان نرمتر هم مشکلی ندارند. همهچیز به ساختن رابطه با اسبتان و دانستن این برمیگردد که برای کمک به بهترین عملکرد او چه باید بکنید. این موضوع وقتی وارد میدان مسابقه میشوید، اهمیت بسیار زیادی پیدا میکند.
حفظ سرعت و ریتم نهفقط به شما کمک میکند فاصله مناسب را پیدا کنید، بلکه شانستان را برای قرار گرفتن در بین نفرات برتر هم بیشتر میکند. در برابر بیشتر داوران، رمز یک دور برنده این است که در تمام مسیر، از جمله در مسیرهای تقرب طولانی، ریتمی یکنواخت و ثابت نشان دهید. حفظ این وضعیت وظیفه سوارکار است.
فاصلههای مرتبط کوتاهتر
یاد گرفتن حفظ ریتم و سرعت به تمرین فراوان در خانه نیاز دارد. پیش از آنکه این کار را در مسیرهای تقرب طولانی امتحان کنید، آن را در فاصلههای مرتبط کوتاهتر تمرین کنید. یک خط با دو پرش کوچک، کاوالتی یا تیرک روی زمین با فاصله ۶۹ یا ۷۰ فوت از هم بچینید؛ یعنی کمی کوتاهتر از یک فاصله معمول پنجگامه، چون موانع خیلی کوچک هستند. کانتر معمول میدان مسابقهتان را بگیرید و این خط را در پنج گام طی کنید. حس کنید برای حفظ طول گام و سرعت لازم، تا گامها یکنواخت بمانند، به چه میزان ارتباط از طریق پا، عنان و نشیمن نیاز دارید. این تمرین را چند بار در هر دو جهت تکرار کنید.
برای تقویت بیشتر این حس ارتباط و درک ریتم و سرعت، سعی کنید کانترتان را آهستهتر کنید تا این خط را در شش گام یکنواخت طی کنید. وقتی این کار خوب پیش رفت، طول گام را بیشتر کنید و خط را در چهار گام بروید.
فاصلههای مرتبط بلندتر
گام بعدی، تمرین حفظ ریتم و آهنگ حرکت در فاصلههای مرتبط بلند است: دو پرش که با هشت، ۹ یا ۱۰ گام از هم جدا شدهاند. (در مسیرهای مسابقهای که در میدانهای باز یا میدانهای چمن چیده میشوند، اغلب خطهای قوسی ۱۰ گامه بین موانع میبینیم.) برای خوب سوار شدن در این شرایط، باید با حفظ یکنواختی در گام کانتر و ریتم، آهنگ حرکت خود را تنظیم کنید.
اگر در خانه، در یک میدان بزرگ یا فضای باز، جای کافی دارید، دو مانع را در یک خط مستقیم ۸، ۹ یا ۱۰ گامه قرار دهید (بهترتیب ۱۰۸، ۱۲۰ یا ۱۳۲ فوت). این تمرین را در هر دو جهت انجام دهید و با استفاده از پا، عنان و نشیمن، طول گام و آهنگ حرکت را از مانع اول تا مانع دوم یکنواخت نگه دارید. تسلط بر این مهارتها در چنین فاصلههای مرتبطی، شما را برای بهکارگیری آنها در یک تقرب بلند به یک مانع تکی آماده میکند.
گوشههای درست
سومین عنصر کلیدی که باید روی آن تمرکز کنید، خط حرکت شماست. برای رسیدن به یک تقرب بلند موفق، باید در یک خط مستقیم به مرکز مانع سوار شوید. گوشههایی که درست سوار میشوند، کمک میکنند روی خط صحیح قرار بگیرید. بریدن گوشه یا بیش از حد عمیق رفتن در پیچ، زاویهای نامناسب نسبت به مانع ایجاد میکند. اصلاحاتی که پس از کمپیچیدن یا بیشازحد پیچیدن لازم است تا دوباره به خط مستقیم برگردید، حفظ ریتم و آهنگ یکنواخت را دشوارتر میکند و در نتیجه، شکلگیری طبیعی نقطه برخاستن از دل گام را هم سختتر میسازد.
برای تمرین پیچیدن درست به یک تقرب بلند، یک مخروط یا تیر را در نقطهای بگذارید که باید پیچ را از آنجا آغاز کنید. بسیار مهم است که در چند گام پیش از رسیدن به علامت پیچ، نگاه خود را بالا نگه دارید و به مسیر پیش رو توجه کنید. این کار کمک میکند از اشتباه سوارکارانی دوری کنید که سرشان در یک وضعیت ثابت میماند. چون آنها در طول پیچ به جلو نگاه نمیکنند، در نهایت مسیر را گم میکنند، دیر میپیچند و مشکلاتی از این دست پیش میآید؛ مسائلی که رسیدن به بهترین فاصله را دشوار میکند. همزمان، هر کمکی را که تشخیص دادهاید اسبتان برای حفظ ریتم یکنواخت خود به آن نیاز دارد، از طریق پا، عنان و نشیمن حفظ کنید.
وقتی در مسابقات مسیرها را بازدید میکنید، تصور کنید در همان نقطهای که باید پیچ را آغاز کنید تا وارد تقربِ بلند شوید، یک مخروط یا میله قرار داده شده است. هنگام مرور ذهنی مسیر پیش از ورود به میدان، این شیء را هم در ذهن مجسم کنید تا دقیقاً برایتان روشن باشد که باید از کجا بپیچید. در طول دور خود نیز یادتان باشد پیش از شروع پیچ، مانع بعدی را پیدا کنید. این کار به داور نشان میدهد که برنامه دارید و دقیقاً میدانید به کجا میروید.
اهمیت مستقیم ماندن در تقرب بلند
زدنِ یک پیچ خوب و قرار گرفتن روی خط درست به سمت مانع، نیمی از مسیر موفقیت است. حالا باید این خط مستقیم را تا خود مانع حفظ کنید. مراقب باشید بیش از حد به این موضوع فکر نکنید. اگر ریتم و سرعت خوبی برقرار کردهاید، میتوانید به اسبتان اعتماد کنید و مطمئن باشید فاصله بهطور طبیعی درست از آب درمیآید. وقتی خطتان را به سمت مانع تثبیت کردید، روی خود مانع خیره نشوید. تمرکزتان را جای دیگری بگذارید. نگاهی کوتاه به دوردست بیندازید، نگاهتان را فراتر از مانع ببرید یا حتی پلک بزنید؛ هر کاری که کمک کند توجهتان کمتر روی خود مانع قفل شود.
بیشتر اسبها یک دست را ترجیح میدهند یا تمایل دارند به یک سمت منحرف شوند. اگر از عادتهای اسبتان آگاه باشید، بهتر میتوانید تعویض دست یا انحراف را پیشبینی و از آن جلوگیری کنید. هر دوی این موارد از دلایل رایجی هستند که باعث میشوند یک فاصله خوب در تقرب بلند ناگهان از بین برود.
برای مثال، یکی از سوارکارانم بعد از جراحی در پای چپش ضعف داشت و ناگهان اسبش به سمت چپ متمایل میشد، چون او نمیتوانست آن سمت را مهار کند. او باید قدرت آن سمت را دوباره به دست میآورد و در خانه واکنش اسبش به کمکهای جانبی را تقویت میکرد تا این واکنشها در مسابقه هم در دسترس باشند. برای این کار، حرکت لگیلد ــ یعنی درخواست از اسب برای حرکت جانبی و دور شدن از فشار کمکهای جانبی پا ــ روی خط کنار مانژ یا دور از آن، یا روی خط یکچهارم، تمرین مناسبی است.
لگیلد
این یک تمرین فلتورک بسیار مهم است تا اسب شما کاملا به کمکها پاسخگو شود. روش من این است که در خانه یا در رینگ گرمکردن مسابقه، کمکها را تا حدی پررنگتر از معمول به کار ببرم تا در میدان مسابقه بتوانم با کمکهای بسیار سبک کار کنم.
لگیلد عمدتا از اعمال فشار پا در سمت مخالف جهتی که میخواهید بروید ایجاد میشود؛ برای مثال، اگر میخواهید به راست بروید، از پای چپ استفاده میکنید. من همچنین بهشدت طرفدار استفاده از عنان باز هستم؛ یعنی دستِ سمتی را که میخواهید اسب به آن طرف برود، چند اینچ به همان جهت حرکت بدهید ــ مثلا برای لگیلد به راست، دست راست را به راست ببرید ــ تا اسب بیشتر به این حرکت دعوت شود، نه اینکه احساس کند مجبور به جابهجا شدن است. این کار در مسیر مسابقه، بهویژه در دورهای فنی با پیچ تنگ، بسیار کاربردی است. به تعادل اسب کمک میکند و دلیلی به او میدهد تا بخواهد گام به کنار بردارد.
وقتی اسب شما در هر دو جهت لگیلد را درست انجام داد، میتوانید از همین کمکهای جانبی استفاده کنید تا نگذارید در خط مستقیمِ مسیر نزدیک شدن طولانیتان از خط خارج شود. برای مثال، اگر تمایل دارد به راست منحرف شود، پای راستتان را به پهلویش ببندید تا جلوی رفتنش به آن سمت گرفته شود.
ریلهای راهنما
اگر اسبتان گاهی در چند گام آخر پیش از برخاستن، به راست یا چپ منحرف میشود، استفاده از یک ریل راهنما روی زمین، درست جلوی مانع و در سمتی که اسب معمولاً به همان طرف میکشد، میتواند تمرین مفیدی باشد. من ترجیح میدهم میله را همانطور که در عکس بالا سمت چپ میبینید، با زاویه قرار دهم، چون این حالت برای اسبها مسیر نزدیکشدن دلپذیرتری ایجاد میکند. (به نظرم وقتی میله عمود بر مانع قرار میگیرد، ممکن است برای آنها حس تنگی و محدودیت ایجاد کند.) بنابراین اگر اسبتان به چپ منحرف میشود، ریل راهنما باید در همان سمت قرار بگیرد و سرِ نزدیکتر به مانع، حدود یکسوم عرض مانع از سمت چپ به داخل گذاشته شود.
پرشهای مایل
پرشهای مایل هم یکی دیگر از ابزارهای تمرینی در خانه برای تقویت مستقیمروی هستند. اگر اسبتان در نزدیکشدن به مانع تمایل دارد به راست منحرف شود یا هنگام برخاستن به سمت راست بپرد، سمت چپ مانع را پایینتر بیاورید تا آن سمت برایش جذابتر شود. هدف همچنان پریدن از مرکز مانع است، اما وقتی با اسبی که دوست دارد به راست برود، کمی به سمت چپ فکر میکنید و نشانه میگیرید، در نهایت به مرکز میرسید. من این را «بیش از حد در جهت مخالف عمل کردن» میدانم.
تمرین با پرشهای مایل یک مزیت دیگر هم دارد، چون این نوع موانع اغلب در مسیرهای اکویتیشن استفاده میشوند. بنابراین اگر از رشته هانتر وارد اکویتیشن شوید و با این موانع روبهرو شوید، از قبل با آنها آشنا خواهید بود. من همچنین اغلب دو پرش مایل را کنار هم میگذارم، بهطوریکه سرهای کوتاهترشان در دو سمت مخالف باشد، تا یک اکسِر سوئدی ساخته شود. این کار هم، حتی برای اسبها و سوارکارانی که مشکل خاصی در منحرفشدن ندارند، به تقویت مستقیمروی کمک میکند.
همه این ابزارها به شما کمک میکنند تا نزدیکشدن بلند با رویکرد «هیچ کاری نکن» را با موفقیت اجرا کنید. وقتی از نظر ذهنی خودتان را برای دورتان آماده میکنید، به یاد داشته باشید که مخروطها را بهعنوان مرجع پیچها تصور کنید و ریلهای راهنما و موانع مایل را در ذهن داشته باشید که شما و اسبتان را به مرکز هر مانع هدایت میکنند. با این تصویرسازیهای مؤثر و با ریتم و سرعتی ثابت و یکنواخت، هر بار نزدیکشدنهای بلند به موانع تکی را بینقص اجرا خواهید کرد؛ بیآنکه لازم باشد واقعاً کاری انجام دهید!
چهارنعل در نزدیکشدن بلند
شما سوارکاران حرفهای زیادی را میبینید که در نزدیکشدن بلند، بهویژه وقتی مانع پایانی مسیر است، چهارنعل خوب و مؤثری را به نمایش میگذارند. اگر این کار را خوب انجام دهید، داوران میتوانند بهخوبی به شما پاداش بدهند. البته این کار ظرافت زیادی دارد، بنابراین پیش از آنکه آن را مقابل داوران اجرا کنید، مطمئن شوید در خانه باز کردن گام را بهنرمی و تسلط کامل تمرین کردهاید. چهارنعل باید با ریتم کانتری که در بقیه مسیر استفاده میکنید هماهنگ باشد. نباید تمام مسیر را با ریتمی کند طی کنید و بعد ناگهان مثل موشک شتاب بگیرید.
این، چهارنعلیِ رها و بیقاعده نیست. حتی وقتی اسب برای پوشش دادن مسافت بیشتر، گامش را بازتر میکند، فرم بدن او و تماس پای سوارکار، نشیمن و عنان باید ثابت بماند. همچنان باید ریتمی یکنواخت حفظ شود؛ ریتمی که به کَندگی خوب و فرود مناسب منجر شود و تصویری زیبا روی مانع بسازد. باز هم، برای انجام موفق این کار، باید حس درستی از ریتم ایدهآل اسبتان داشته باشید و بدانید برای حفظ آن به چه نوع سواری نیاز دارد.
از نظر بدن و ذهن آماده شوید
استقامت و آمادگی جسمانی سوارکار در اجرای یک تقرب طولانی به یک مانع واحد نقش دارد، بهویژه وقتی آن مانع در انتهای مسیر قرار گرفته باشد. گاهی سوارکار در آن نقطه خسته میشود و دیگر نمیتواند پایش را نگه دارد تا گام یا خط مستقیم حفظ شود. بهویژه اگر هر روز امکان سوارکاری ندارید، نوعی تمرین آمادگی جسمانی انجام دهید که استقامتتان را بالا ببرد و قدرت میانتنه را تقویت کند. قدرت میانتنه کمک میکند کاملاً با گامی که برای مسیر تنظیم کردهاید در تعادل بمانید.
خیلی وقتها مسئله به آمادگی ذهنی برمیگردد. با اینکه نباید روی مانع قفل کنید، تقرب طولانی ایجاب میکند روی کاری که انجام میدهید تمرکز داشته باشید و اعصاب خود را کنترل کنید. سوارکاری یک ورزش و رقابت ذهنی است. کار کردن با روانشناس ورزشی میتواند کمک بزرگی باشد.
خونسرد ماندن بهخصوص روی اسب جوان، پرجنبوجوش یا عصبی اهمیت زیادی دارد؛ اسبی که ممکن است در تقرب طولانی به مانع کمی جفتک بزند، بازیگوشی کند یا شتاب بگیرد و از کنترل خارج شود؛ شرایطی که اغلب با تعویض دست یا انحراف به طرفین همراه است. وقتی این اتفاق میافتد، گرایش طبیعی این است که کمکهایتان را تند و شتابزده بهکار ببرید، اما باید آرام و نرم بمانید و همچنان به حرکت رو به جلو و مستقیم فکر کنید و همانطور سوارکاری کنید. اگر اسبتان یکی از این گرایشها را دارد، آماده باشید که رفتارهایش را با اصلاحاتی آرام خنثی کنید و او را به همان سرعت کانتر و ریتم اولیه برگردانید. اگر آن را بزرگ کنید، دقیقاً به همان چیزی تبدیل میشود.
درباره نیک هنس
نیک هنس کارنامهای متنوع و چشمگیر دارد. او که اهل جنوب کالیفرنیاست، در دوران رده جونیور بهعنوان سوارکاری مستعد در سواری با اسبهای مختلف و ستارهای در ایکویتیشن که عمدتاً هزینههایش را خودش تأمین میکرد، نامی برای خود دستوپا کرد. درآمد حاصل از پرورش و آمادهسازی اسبهای جوان و اسبهای مناسب سرمایهگذاری به او امکان داد در ۱۸ سالگی حرفهای شود. او از آن زمان تاکنون خود را بهعنوان یکی از برترین مربیان و سوارکاران هانتر در مدار ملی ایسیرکیت تثبیت کرده و مربی چندین برنده در ردههای جونیور و آماتور بوده است. هانتربروک فارم او در تمکولا، کالیفرنیا مستقر است.
این مطلب نخستینبار در شماره اوت ۲۰۱۸ نشریه پراکتیکال هورسمن منتشر شد.