راهکارهای رفع اشتباه در میدان نمایش
بیایید واقعبین باشیم: در میدان مسابقه، همهچیز همیشه مطابق برنامه پیش نمیرود. هرچقدر هم در خانه تمرین کرده باشید، هیچ چیز نمیتواند آن فضا را بازسازی کند؛ وقتی فقط شما و اسبتان داخل میدان هستید و همه نگاهها به شماست. هیچ راه قطعیای برای پیشبینی اینکه او به مانعها چگونه واکنش نشان میدهد، خطها چگونه طی میشوند یا کدام اشتباههای کوچک ممکن است به دردسرهای بزرگتر تبدیل شوند، وجود ندارد.
در بسیاری از کلاسها، نتیجه با اشتباه اول رقم نمیخورد، بلکه اشتباه دوم یا سوم تعیینکننده است. واکنش شما در آن لحظهها اغلب میتواند جایگاهتان را در ردههای برتر حفظ کند. دستکم، یک موقعیت بالقوه فاجعهبار را به تجربهای آموزشی تبدیل میکند. در این مطلب، توضیح میدهم چطور مهارتهای ضروری برای برخورد سریع و مؤثر با اشتباهها را در خود تقویت کنید.
۱. فلتورک خود را تقویت کنید
یکی از مهمترین ابزارهایی که همه ما در مسابقه به آن تکیه میکنیم، فلتورک پایه است. فرض کنید اسبتان در پایان یک خط، روی لید اشتباه فرود میآید. اگر فلتورک شما محکم باشد، میتوانید چند گام روی همان لید اشتباه سوار شوید، تعویض را آماده کنید و بعد، وقتی زمانبندی مناسب بود، آن را از او بخواهید. در این صورت دیگر نیازی نیست پیش از پیچیدن، با عجله و تقلا او را به لید درست برگردانید.
من برای هر کسی که پرش با اسب کار میکند، بهشدت طرفدار درسهای درساژ هستم. در تمرینات خانگی، تمرکز ویژهام روی کیفیت کانتر است؛ اینکه متعادل و قابل تنظیم باشد. روی گرفتن کانترهای نرم و منظم کار میکنم، بهجای اینکه فقط در حالت دوپوینت بلند شوم و بگویم: «برو!»
اینکه اسبتان واقعاً جلوِ ساق باشد هم اهمیت حیاتی دارد. فرض کنید با آرامش وارد یک خط میشوید و لازم است برای رسیدن راحت به فاصله مانع بعدی، گام او را بلندتر کنید. او باید بهمحض بستن ساق، فوراً به جلو برود. من استفاده از صدای کلیکمانند هم دوست دارم، البته تا وقتی خیلی بلند نباشد. این هم نیاز به کار در خانه دارد: اینکه به اسب یاد بدهید این صدا را با یک ضربه سبک شلاق مرتبط کند.
شناخت شخصیت منحصربهفرد اسبتان هم بسیار مهم است. اگر کمی تنبل است، در خانه و در گرمکردن با شلاق بلندتر تمرین کنید و بعد برای مسابقه سراغ شلاق کوتاهتر بروید. اگر به مهمیز با کلافگی واکنش نشان میدهد، از مهمیزهای گردتر استفاده کنید.
اگر وقتی وارد میدان میشود مضطرب است و از اطراف میترسد، از قبل برنامهریزی کنید که چند قدم راه بروید، بعد از کنار مانع اول یورتمه بروید و سپس کانتر را بگیرید. از طرف دیگر، ممکن است متوجه شوید که اگر همان ابتدا کانتر را بگیرید و مستقیم به سمت مانع اول بروید، راحتتر میتوانید توجه او را جلب کنید.
بعضی اسبها در میدان گرمکردن رفتاری متفاوت با میدان مسابقه دارند. من الان اسبی دارم که در گرمکردن فوقالعاده آرام است، اما وقتی وارد میدان میشود آنقدر رو به جلو میشود که آرزو میکنم ایکاش اصلاً مهمیز نزده بودم.
۲. پیشگیرانه سوارکاری کنید
پیش از سوار شدن در هر مسیری، سعی کنید نقاطی را که ممکن است برای اسب شما دردسرساز شود از قبل پیشبینی کنید. اگر از آن دسته اسبهاست که ریتم و حرکت رو به جلو را از دست میدهد، بدنش را به بیرون میاندازد و به سمت درِ ورود و خروج رینگ منحرف میشود، از قبل برنامه داشته باشید که چگونه از کنار آن عبور خواهید کرد. اگر آن نقطه در انتهای رینگ یا در گوشه قرار دارد، تعویض دست را زودتر انجام دهید و بعد کمی از پیچ کم کنید. شلاق را در دست بیرونی نگه دارید و کمی بالا بیاورید تا اسب آن را از گوشه چشمش ببیند. سرش را از درِ ورود و خروج رینگ دور کنید و با یک صدا او را تشویق کنید که در حال کانتر از کنار آن بگذرد.
بخش زیادی از اشتباهات بهدلیل انتخاب خط حرکت نامناسب رخ میدهد؛ مثل بریدن گوشهها، رد کردن بیش از حد پیچ و موارد مشابه. بهترین راهحل این است که متمرکز بمانید و چیزهایی را که حواس اسبتان را پرت میکند نادیده بگیرید. وقتی چشمتان روی یک مانع قرار گرفت، دیگر نگاهتان را برندارید. اگر با قاطعیت تا مانع سوارکاری کنید، او در نهایت با شما هماهنگ میشود.
به هر عاملی که ممکن است باعث بروز رفتاری غیرمنتظره شود توجه کنید. برای مثال، امسال در جریان یک هفته غیرمعمول سرد در جشنواره زمستانی سوارکاری فلوریدا، یکی از آرامترین اسبهای من وقتی وارد رینگ شد، بهشدت سرحال و پرانرژی بود. بنابراین فشار پاهایم را روی پهلوهای او کمتر کردم، فاصلههای آرامتری انتخاب کردم، با او حرف زدم و در انتهای رینگ با دست بیرونی گردنش را نوازش کردم. روز بعد به حالت عادی خودش برگشته بود.
۳. از کنار مسائل کوچک بگذرید
هرچه اسبها دفعات بیشتری سواریهای مثبت و باثبات را تجربه کنند، در بلندمدت عملکرد بهتری خواهند داشت. به همین دلیل، خیلی مهم است که به اشتباهات جزئی بیش از حد واکنش نشان ندهید. فرض کنید اسبتان به شکلی غیرمعمول باعث افتادن مانع شده است. اگر در مانع بعدی هنگام جدا شدن از زمین با مهمیز به او فشار بیاورید تا وادارش کنید با دقت بیشتری بپرد، فقط او را گیج میکنید. اسبها کاری را که شما روی یک مانع انجام میدهید به اتفاقی که در مانع قبلی افتاده ربط نمیدهند. خیلی بهتر است افتادن مانع را نادیده بگیرید و روی ادامه مسیر تمرکز کنید.
سوارکارها معمولا در میدان بیش از حد احساسی میشوند. هر کدام از ما محرکهای متفاوتی داریم که احساساتمان را برمیانگیزد. برای من، این موضوع لغزش اسب است. یک بار اسبی با من لغزید و زمین خورد و جناغ سینه، کمر و شانهام شکست. به همین دلیل حالا هر وقت اسبی بلغزد، دلم فرو میریزد. اما بهجای تسلیم شدن به آن هراس، با آن مقابله میکنم، یک نفس عمیق میکشم و سعی میکنم هرچه سریعتر و آرامتر خودم را جمعوجور کنم. همیشه این احتمال هست که درست همان لحظهای که شما اشتباه میکنید، داور سرش پایین باشد و به برگهاش نگاه کند. بنابراین، مثلا اگر عنان از دستتان افتاد، آرام آن را جمع کنید و طوری ادامه بدهید که انگار هیچ اتفاقی نیفتاده است.
وقتی اوضاع خراب میشود، آشفته میشویم و احساس میکنیم باید حتما کاری انجام دهیم؛ مثلا طول عنان را بههم بزنیم، روی زین جابهجا شویم و از این قبیل. اما هرچه شما بیشتر واکنش نشان دهید، اسبتان هم بیشتر واکنش افراطی نشان میدهد. در عوض، به «شروع دوباره» فکر کنید؛ نه اینکه واقعا مسیر را از اول شروع کنید، بلکه یعنی لحن و حالوهوا را از نو تنظیم کنید. یک نفس عمیق بکشید و به اصول پایه برگردید: در زین عمیق بنشینید، اسبتان را روی هر دو عنان به سمت تماس درست ببرید و از او بخواهید از پای داخلی شما به جلو حرکت کند. از انتهای بالای میدان استفاده کنید تا پیش از نگاه کردن به مانع بعدی، دوباره به همان کانتر متوسط باکیفیت برگردید.
یکی از ترفندهای محبوب من برای اینکه از نظر ذهنی دوباره شروع کنم، پلک زدن است. اگر هر دو چشمتان را آنقدر ببندید که همهچیز سیاه شود، بعد یک نفس بکشید و دوباره آنها را باز کنید، انگار با تجربهای کاملا تازه روبهرو شدهاید. مثلا اگر سوارکاری هستید که در کلاس اکویتیشن روی قطرهای بلند منتهی به یک اکسِر تنها معمولا خشکتان میزند، بهجای نگرانی درباره فاصلهتان تا مانع، خط حرکت را تنظیم کنید، بعد چشمها را ببندید و نفس بکشید. قول میدهم وقتی دوباره چشمها را باز کنید، همهچیز بهتر به نظر میرسد.
۴. سازنده واکنش نشان دهید
اسبها هم درست مثل آدمها، در روزهای مختلف رفتارهای متفاوتی دارند. آنها ماشین نیستند که فقط روشنشان کنید و راه بیفتید. در تمام لحظههای هر دور سوارکاری باید کاملا با آنچه اسبتان به شما میگوید هماهنگ باشید و هر وقت لازم شد، برای آرامکردن او و بالا بردن اعتمادبهنفسش واکنش مناسب نشان دهید.
برای مثال، اگر صبح زود برای یک کلاس، اسبتان را لانژ کردهاید اما زمان برگزاری آن تا ساعت ۲ بعدازظهر عقب افتاده است، ممکن است تازه وقتی وارد میدان میشوید متوجه شوید که حالا اسب بیش از حد سرحال شده است. بیسروصدا چوبتان را در گوشه میدان رها کنید و بعد به «آرام نشستن» فکر کنید؛ یعنی وضعیت بدنیتان را کاملا آرام نگه دارید و بگذارید اسب خودش به مانعها برسد، نه اینکه با حرکتهای بزرگ او را به جلو هل بدهید. با او حرف بزنید، صبور باشید و با نرمی رفتار کنید. همچنین در پشت مانعها از نیمایست استفاده کنید تا سریعتر به کانتر متوسط برگردد.
اگر بین مانعها همچنان بر سرعتش اضافه میکند، چند نیمایست پیاپی و هر بار محکمتر بدهید. بعد از هر کدام، فشار عنان را رها کنید، یک گام صبر کنید و سپس دوباره این کار را تکرار کنید. همچنین میتوانید از خط حصار دور میدان مسابقه برای جمعکردن او استفاده کنید. بهجای اینکه در گوشه بپیچید، بگذارید در کانتر به سمت حصار برود و وقتی به آن نزدیک شد، خودش بپیچد. (توجه: این کار را فقط زمانی انجام دهید که حصار آنقدر بلند باشد که اسبتان وسوسه نشود از روی آن بپرد.) اگر مهمیز دارید، بد نیست پیش از دور بعدی آن را دربیاورید.
در سوی مقابل، اگر در ابتدای یک دور از اسبتان میخواهید کانتر را شروع کند اما واکنشی واقعا کند و بیحال میگیرید، بار دوم با کمکهای محکم پا او را به جلو بفرستید. ممکن است مجبور شوید در چند مانع اول بیشتر او را هدایت و کنترل کنید تا به ریتم درست برسد. از صدای تشویقیتان استفاده کنید و هر جا لازم بود از مهمیز هم کمک بگیرید. اگر به کمکهای معمول پا و مهمیز پاسخ نمیدهد، سعی کنید پای بیرونیتان را عقبتر ببرید و مهمیز را در نقطهای متفاوت به کار ببرید. همچنین اگر این امکان وجود دارد، برای دور دوم در میدان بمانید و بیرون نیایید تا دوباره فرصت نکند از انرژی بیفتد.
در ادامه، چند راهحل سریع دیگر برای مشکلات رایج آمده است:
منحرفشدن هنگام بلندشدن برای پرش و/یا بریدن گوشهها: اگر اسبتان مدام به یک سمت منحرف میشود، کمی خم مخالف به او بدهید. مثلا اگر روی دست چپ حرکت میکنید و او به راست منحرف میشود، سرش را کمی به سمت راست بگیرید و با پای راستتان او را از آن سمت دور کنید.
اگر در مسیر، اسبتان پیچ را میبُرد، با نگاهتان مشکل را حل کنید. فرض کنید در حال سواری روی خطی از یک مانع عمودی به یک مانع اکسِر هستید و احتمال میدهید اسب پیش از اکسِر، چون پیچ بعد از آن را پیشبینی کرده، به داخل بزند. نگاهتان را روی اکسِر نگه دارید تا فاصله را ببینید، سپس در گامهای آخر، تمرکز نگاه را بالا بیاورید و به سمت بیرون میدان ببرید. شاید ساده به نظر برسد، اما واقعاً جواب میدهد.
مکث در لحظه پرش: گاهی اسبها در لحظه جدا شدن برای پرش مکث میکنند، چون با انتخاب فاصله از سوی ما راحت نیستند؛ یا فاصله بیش از حد بلند است یا بیش از حد نزدیک. معمولاً اگر مسیرهای نزدیک شدن به مانع را با پای بیشتر سوار شوید، انتخاب فاصلهها مثبتتر میشود و این موضوع به بازسازی اعتمادبهنفس اسب کمک میکند. حفظ تماس یکنواخت با عنان تا رسیدن به مانع و هنگام عبور از آن نیز به او اعتماد میدهد. همچنین در لحظه پرش، ساق پا را ببندید و با صدا تشویقش کنید. در عین حال، مراقب باشید بالاتنهتان جلوتر از حرکت اسب نیفتد.
پرشهای بدشکل: وقتی اسب روی یک مانع پرشی واقعاً ناموزون انجام میدهد و با ضربه فرود میآید، این حس میتواند برای هر دوی شما بسیار نگرانکننده باشد. هرچه زودتر به کانترِ باکیفیت و متصل خود برگردید، سپس چند مانع بعدی را با پای قویتر و نشیمن حمایتیتر سوار شوید.
۵. هدفهایتان را در لحظه تنظیم کنید
بعد از اینکه اسبتان خطا میکند، این شما هستید که باید تصمیم بگیرید چه رویکردی برای او بهترین تجربه یادگیری را رقم میزند. گاهی این یعنی بهجای یک سواری جسورانه برای برد، یک دور آرام و اعتمادساز را انتخاب کنید. در مواقع دیگر، حتی ممکن است ناچار شوید شانستان برای گرفتن روبان را بهکلی کنار بگذارید. برای مثال، اگر اسبتان در تعویض پروازی مشکل دارد و در نتیجه کراسکانتر میرود، یعنی دست جلو و عقب او روی لیدهای متفاوت کانتر میکنند، این آخر دنیا نیست. اما اگر در همان کراسکانتر باقی بماند و شروع به اضطراب کند و شتاب بگیرد، امتیاز شما از همان لحظه در حال افت است. اگر در این وضعیت نامتعادل به سمت مانع بعدی ادامه دهید، دور شما رفتهرفته از کنترل خارج میشود. هیچ دلیلی ندارد بهخاطر یک اشتباه در کار روی زمین، مشکل دیگری ایجاد کنید؛ بهویژه مشکلی در پرش. در عوض، به یورتمه ــ یا حتی قدم ــ انتقال دهید یا دایره بزنید تا تعویض تمیز را بگیرید.
به همین ترتیب، اگر اسبتان مقابل مانعها بهشکلی آشکار و مکرر مکث میکند و مطمئن هستید که انتخاب فاصلهها علت مشکل نیست، آن دور را فدای این کنید که برایش روشن شود این رفتار پذیرفتنی نیست. هنگام جدا شدن برای پرش از مانع بعدی، با چوبتان پشت ساق به او ضربه بزنید؛ یا اگر با رها کردن یکی از عنانها راحت نیستید، روی شانهاش بزنید.
اگر اسبتان از پرش امتناع کرد، سعی کنید هرچه سریعتر علت را تشخیص دهید. آیا فاصله بد بوده یا ایستاده چون اصلا نمیخواهد کارش را انجام دهد؟ اگر علت اولی بوده، خودتان را ببخشید؛ همه اشتباه میکنند. یک دایره بروید، به خودتان زمان کافی بدهید تا یک کانتر خوب بسازید و بعد از نو شروع کنید. همه فکرهای منفیای را که درباره آنچه رخ داده در سرتان میچرخد کنار بگذارید و به سواریتان ادامه دهید.
اگر برای این توقف توضیح قابلفهمی وجود ندارد، محکم بایستید و به اسبتان یادآوری کنید که وظیفهاش رسیدن به آن سوی مانع است. در زین عمیق بمانید و از هرچه دارید استفاده کنید؛ استخوانهای نشیمن، ساق، مهمیز، چوب و صدایتان؛ بله، واقعا با او غرش کنید. طوری عمل کنید که از شما بیشتر حساب ببرد تا از مانع. اگر احساس کردید در مسیر نزدیک شدن به مانع خودش را جمع میکند و عقب میکشد، سه گام مانده به مانع با چوب روی شانهاش ضربه بزنید.
دقت کنید هر اصلاحی که انجام میدهید منصفانه و سازنده باشد. ساقزدن و مهمیززدن به اسبی که از چیزی رم کرده فقط باعث میشود با خودش بگوید: «دیدی؟ حق داشتم بترسم.» در عوض، سعی کنید بدون ترساندنش تا حد ممکن به آن شیء ترسناک نزدیک شوید. اگر لازم بود، انتقال یا دایره انجام دهید و همزمان او را نوازش و دلگرم کنید. هرچه زودتر اعتمادبهنفسش را بازسازی کنید، در آینده هم بهتر عمل خواهد کرد.
گاهی نمیتوانید مشکل را همانجا در رینگ برطرف کنید. مثلا اخیرا اسب جوانی را سوار شدم که نسبت به جعبههای گل خیلی ترسو بود. او بهجای اینکه مثل اسبها وقتی از مانعی نگراناند با پرشی بلند از روی آن بپرد، به مانعها میزد. از شدت اضطراب، ارتفاع را درست تخمین نمیزد. آنجا بود که فهمیدم دیگر شانسی برای روبان نداریم، بنابراین فقط آرام ماندم و روی ارتباط در لگام، فرم بدن او و کیفیت کانتر تمرکز کردم. وقتی دور تمام شد، به میدان گرمکردن برگشتم، بیشتر روی ریتم و کیفیت کانترش کار کردم و بعد چند روانداز روی مانعهای گرمکردن انداختم تا حفظ فرم خوب روی مانعهای ترسناک را تمرین کنیم. همین مشکل را حل کرد.
با هر مشکلی که در رینگ روبهرو میشوید، همیشه سعی کنید از آن درس بگیرید و بعد این آموختهها را در خانه و در مسابقات بعدی به کار ببندید.
درباره کری کامپسن
کری کامپسن که اصالتاً اهل تمپا در فلوریداست، در دوران جونیور نزد کریستینا شلوسمایر و باب براسول در کوایت هیل فارم سوارکاری میکرد. او در فینالهای مهم اکویتیشن بارها صاحب روبان شد؛ از جمله مقام اول در فینال ایاسپیسیای میکلی ۱۹۹۷، مقام دوم در قهرمانی اکویتیشن آمریکای شمالی ۱۹۹۸، مقام چهارم در فینال مدال ایاچاسای ۱۹۹۸ و مقام ششم در کلاسیک اکویتیشن دبلیوآیاچاس. او همچنین با مونتیچلو به عناوین اسب برتر سال ۱۹۹۶ در بخش هانتر جونیور بزرگ و اسب برتر سال مجموع هانتر جونیور رسید. از آن زمان تاکنون نیز قهرمانیهای متعدد و عناوین مختلف اسب برتر سال را در ردههای هانتر به دست آورده و در رینگ جایزه بزرگ هم روبانهای متعددی کسب کرده است.
کری پس از فارغالتحصیلی از دانشگاه نیویورک با مدرک کارشناسی اقتصاد، پیش از راهاندازی کسبوکار خودش در لسآنجلس، در کالیفرنیا بهصورت خصوصی برای یک خانواده در زمینه تمرین اسبها کار کرد. او بعدتر به ساحل شرقی بازگشت و کسبوکار خانوادگیشان، تو گلز فارم، را دوباره راهاندازی کرد؛ مجموعهای که نامش را از دو هدف سوارکاری گرفته بود: پرش و پولو. پدر او پولو بازی میکرد و برادرش، کریس کامپسن، بازیکن حرفهای پولو است.
کری که اکنون در ولینگتون فلوریدا مستقر است، همراه با شریک کاریاش، لکسی رید، در زمینه تمرین و فروش اسبهای هانتر، پرش با اسب و اکویتیشن تخصص دارد. او همچنین به سوارکاران در همه سطوح آموزش میدهد. شاگردان او در فصلهای ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸ جشنواره زمستانی سوارکاری، روبانهای برتر بسیاری کسب کردند.
کری از زمان دریافت مجوز داوری «آر» از فدراسیون سوارکاری ایالات متحده آمریکا در بخشهای هانتر و اکویتیشن در سال ۲۰۱۳، در مسابقات بسیاری بهعنوان مقام رسمی قضاوت کرده است.