روش اعتمادمحور دبی مک‌دونالد برای آموزش اسب

اعتماد، پایه و اساس موفق‌ترین کاری است که مربیان و سوارکاران انجام می‌دهند. وقتی نوبت به رام‌کردن و زین‌کردن اسب‌های جوان می‌رسد، روش‌های بی‌شماری وجود دارد، اما بهترین آن‌ها همیشه از همان ابتدا اعتماد اسب را به دست می‌آورند. سپس در تمام طول روند آموزش، هرگز نباید اسب در موقعیتی قرار بگیرد که احساس تهدید یا آسیب‌پذیری کند. او نباید هیچ‌وقت حس کند راه گریزی ندارد.

به دلیل جثه کوچک من — قد من فقط ۵ فوت است — لازم است بتوانم با اسب‌هایم به همین شیوه آرام و مبتنی بر اعتماد ارتباط برقرار کنم. بعضی از اسب‌هایی که به مجموعه ما در مزرعه ریور گروو متعلق به پگی و پری توماس در سان‌ولیِ آیداهو می‌آیند؛ جایی که نزدیک به ۴۰ سال است در آن اسب تمرین می‌دهم؛ از قبل کار شده‌اند و شاید هرگز آن نوع ارتباط و اعتمادی را که من به آن نیاز دارم تجربه نکرده باشند. برای مثال، وقتی اسبی را از حراج تحویل می‌گیریم، در ۳۰ روز نخست دوباره به همان روشی برمی‌گردم که اینجا با آن اسب‌ها را شروع می‌کنیم.

به‌آرامی، مهارت‌های ارتباطی‌مان را هم روی زمین و هم زیر زین گسترش می‌دهیم تا اسب در برابر فشار سبک با آرامش تسلیم شود و پیچیدن، قدم رفتن، ایستادن و عقب رفتن را درک کند. تمام هدف این است که با صرف این زمان اولیه برای ساختن اعتماد، از خشونت فاصله بگیریم. برای رسیدن به این نتیجه، نیازی به پرخاشگری نیست. بیشتر سوارکاران اسب‌هایی را می‌خرند که از قبل شروع شده‌اند، اما پیش از رفتن به مرحله بعدی تمرین، این پایه اعتماد را در ذهن داشته باشید.

سواری در تعادل

وقتی اسب و سوارکار در تعادل باشند، می‌توانند آرامش داشته باشند. و در حالی که شما به تعادل بدن اسب‌تان رسیدگی می‌کنید، ذهن او هم آرام‌تر می‌شود.

در سفرهایم در سراسر ایالات متحده به عنوان مربی توسعه، با یک برداشت نادرست مهم درباره تمرین در میان سوارکاران همه سطوح روبه‌رو شده‌ام: آن‌ها اغلب با سوارکاری بیش از حد رو به جلو، تعادل را فدا می‌کنند.

وقتی سوارکار تصور می‌کند اسبش باید رو به جلوتر برود، گاهی در عمل او را بیش از حد به جلو می‌راند؛ چیزی که تنش و از دست رفتن تعادل را به دنبال دارد. در نتیجه، اسب تعلیق طبیعی خود را از دست می‌دهد و گام‌های خوبش خیلی زود به حد متوسط تنزل می‌کند. علاوه بر این، اسب‌هایی که با تعادل نامناسب کار می‌کنند، اغلب دچار مشکلات سلامتی حرکتی می‌شوند. در مقابل، اگر اجازه دهید اسب‌تان با بدنی آرام پیشرفت کند و تکامل پیدا کند، می‌توانید یک اسب متوسط را به اسبی بالاتر از متوسط تبدیل کنید.

این هم نمونه‌ای از چیزی که زیاد می‌بینم: داور در برگه یک تست می‌نویسد: «پوشش زمین کافی نیست.» بسیاری از سوارکاران این نظر را اشتباه تفسیر می‌کنند و با ساق و نشیمن به‌شدت فشار می‌آورند، در حالی که همین کار در عمل هم پوشش زمین را کمتر می‌کند و هم تنش می‌سازد. مهار بیش از حد با دست، ساق و نشیمن، حرکت اسب شما را خفه می‌کند.

به‌جای این‌که اسب را مدام به جلو برانید، سعی کنید کمی از فشار نشیمن‌گاه‌تان کم کنید و ببینید آیا اسب خودش به حرکت ادامه می‌دهد یا نه. اگر می‌خواهید در کانتر، گام‌هایی با پوشش زمینی بیشتر داشته باشید، او را به فضای باز یا یک میدان چمنی ببرید و در وضعیت دوپوینت قرار بگیرید. من تضمین می‌کنم اسب‌تان زمین بیشتری را پوشش خواهد داد، چون به او اجازه داده‌اید آزادانه‌تر زیر شما حرکت کند. نتیجه را روز بعد خواهید دید؛ اسبی شادتر، متعادل‌تر و روان‌تر در حرکت خواهید داشت. تنوع هم به پیشرفت اسب‌تان کمک می‌کند. اگر به مسیرهای بیرون از مانژ دسترسی ندارید، راهی پیدا کنید که تمرین برای اسب‌تان لذت‌بخش باشد تا او را شش روز در هفته با تمرینات تکراری خسته نکنید.

پرورش تعادل

وقتی روی تعادل اسب‌تان کار می‌کنید، این نکته را در نظر داشته باشید که اسب زیر سوارکار نامتعادل نمی‌تواند متعادل باشد. همیشه باید از آموزش و تعادل خودِ سوارکار شروع کرد.

آموزش سوارکار

اگر سوارکاران آمریکا را با اروپایی‌ها مقایسه کنیم، به نظرم از نظر آموزش از آن‌ها عقب‌تر هستیم و این دو دلیل دارد. نخست این‌که خیلی‌ها اساسا در پی آموزش نیستند. لابد احساس می‌کنند به آن نیازی ندارند و این مسیر خطرناکی است. برای یک سوارکار و اهل اسب واقعی، هیچ‌وقت زمانی نمی‌رسد که دیگر چیزی برای آموختن نباشد. من هر روز چیز تازه‌ای یاد می‌گیرم و همین است که کارم را هیجان‌انگیز می‌کند. چه بد می‌شد اگر فکر می‌کردم همه‌چیز را می‌دانم. از طرف دیگر، وسعت کشور ما هم باعث کمبود آموزش شده است. حالا مربیان خوب زیادی داریم، اما تعدادشان آن‌قدر نیست که در همه مناطق کشور بتوانند کمک کنند.

تعادل سوارکار

وقتی صحبت از تعادل می‌شود، اگر زین در مرکز درست قرار نگرفته باشد، نمی‌توانید انتظار داشته باشید خودتان در مرکز اسب بنشینید. خیلی وقت‌ها زین‌هایی می‌بینم که یا سوارکار را در وضعیت عقب می‌نشانند یا او را به یک سمت متمایل می‌کنند. در این حالت، اسب چطور می‌تواند مرکز تعادل خودش را پیدا کند؟ وقتی زین درست روی اسب قرار بگیرد، آن وقت می‌توانید با جلسات آموزش روی لانژ تعادل خودتان را پیدا کنید. وقتی با تعادل می‌نشینید، کمک‌های شما با مهارت و استقلال بیشتری به کار گرفته می‌شوند تا اسب‌تان هم متعادل شود.

راحتی اسب

زینی که درست اندازه نشده باشد، علاوه بر این‌که شما را نامتعادل می‌کند، می‌تواند باعث درد و کوفتگی اسب هم بشود و همین ریشه بسیاری از بدخلقی‌هاست. اسبی که درد دارد هرگز متعادل نخواهد بود، چون مدام سعی می‌کند بدنش را جابه‌جا کند تا وضعیت راحت‌تری پیدا کند. خوشبختانه در آگاه کردن مردم درباره تنظیم درست زین، بهتر از گذشته عمل کرده‌ایم. اسب‌های ما کارهای زیادی برایمان انجام می‌دهند و وظیفه ما این است که به آن‌ها گوش بدهیم و مطمئن شویم هرگز بیش از توان‌شان از آن‌ها چیزی نمی‌خواهیم. لمس و معاینه بدنی اسب نقشی حیاتی در موفقیت دارد. با دست‌هایتان بدن اسب را بررسی کنید تا نقاطی را پیدا کنید که شاید دردناک باشند یا به‌صورت نامتوازن رشد کرده باشند. فقط وقتی اسب‌تان راحت باشد و خودتان هم در تعادل باشید، می‌توانید به او یاد بدهید ریتم و تعادل بهتری پیدا کند. این کار را با ترانزیشن‌ها و شولدرفور انجام می‌دهید.

ترانزیشن‌ها و شولدر-فور

پایه ترانزیشن‌های اسب شما از روی زمین شکل می‌گیرد؛ جایی که او یاد می‌گیرد با فرمان صوتی و فشار بسیار ملایم حرکت کند، بایستد و تغییر مسیر بدهد. بنابراین پیش از آن‌که اصلاً سوار شوید، او مفهوم «ترمز» و «گاز» را درک کرده و برای هر دو سمت هم «راهنما» دارد. او بلد است به چپ و راست بپیچد.

پس از زین‌کردن، بسیاری از سوارکاران تمایل دارند به اسب جوان خود اجازه بدهند آن‌قدر بدود تا خسته شود، اما اگر در دنیای درساژ فعالیت می‌کنید، نمی‌خواهید درخشش اسب‌تان را از او بگیرید؛ حتی وقتی هنوز اسبی کم‌سن‌وسال است. شاید لازم باشد کمی یورتمه برود، اما نباید او را از توان بیندازید. هدف این است که اسب به‌دلیل اعتمادی که به شما دارد، بتواند با فضای اطراف کنار بیاید و آرام شود. در حالت ایده‌آل، می‌خواهید اسب‌تان پرانرژی، اما در عین حال آرام و متعادل باشد.

برای رسیدن به این هدف، هرچه زودتر در گرم‌کردن روی ترانزیشن بین حرکات کار کنید: قدم–ایست–قدم. قدم–یورتمه–قدم–یورتمه. یورتمه–کانتر–یورتمه–کانتر. سعی کنید این ترانزیشن‌ها را در حالت شولدر-فور اجرا کنید. در شولدر-فور، پای عقب داخلی اسب باید بین دو پای جلوی او فرود بیاید و پای عقب خارجی در خط پای جلوی خارجی باقی بماند. این کار به اسب شما یاد می‌دهد خودش را طوری قرار دهد که پای عقب داخلی‌اش بتواند حمل وزن را با تعادل یاد بگیرد. هرچه آموزش او بیشتر می‌شود، تعادلش تغییر می‌کند و رشد می‌یابد؛ کم‌کم وزن از دست جلو به سمت دست عقب منتقل می‌شود و تا سطح اول می‌تواند ترانزیشن دشوارترِ یورتمه–ایست–یورتمه را هم انجام دهد.

تا سطح دوم، اسب شما می‌تواند قدم–کانتر–قدم را نیز انجام دهد؛ آن هم در شولدر-فور. هرچه پیشرفته‌تر می‌شود، این ترانزیشن‌ها وزن او را بیشتر به عقب می‌برند و دست جلویش را سبک‌تر می‌کنند. وقتی اسب در مسیر درست و در طول سطوح مختلف به‌خوبی آموزش ببیند، به ترانزیشن‌های روان و یکپارچه‌ای می‌رسید که به‌واسطه زبان بدن شما انجام می‌شوند؛ موضوعی که بعدتر به آن می‌پردازیم.

ترانزیشن درون هر حرکت نیز مفید است: کار–کشیده‌تر–کار، جمع‌شده–متوسط–جمع‌شده، متوسط–آزاد–متوسط. در شروع کار، باید فقط مقدار کمی جمع‌شدن بخواهید و بعد دوباره اجازه دهید اسب رو به جلو برود. حواس‌تان به میزان قدرت او باشد و فقط به اندازه‌ای جمع کنید که از عهده‌اش برمی‌آید. زیاده‌روی در این کار شبیه این است که خودتان مدت طولانی حرکت اسکوات انجام دهید. این‌جاست که آموزش سوارکار اهمیت پیدا می‌کند. باید بدانید آیا اسب‌تان به‌اندازه کافی قدرت دارد یا نه، و بدانید چه زمانی می‌توان کمی بیشتر از او کار کشید تا قوی‌تر شود. در حالت ایده‌آل، مربی‌تان که از روی زمین نظاره می‌کند، می‌تواند کمک کند تا برای هدف‌های درست تلاش کنید.

هدف‌ها می‌توانند دشمن شما باشند

ما باید هدف داشته باشیم، اما اگر به چیزی که اسب‌تان به شما می‌گوید گوش ندهید، همین هدف می‌تواند به دشمن‌تان تبدیل شود. یک نمونه: هدف شما این است که در بهار در سطح سوم رقابت کنید. تعویض‌های ساده‌تان عالی است، اما تعویض‌های پروازی با تنش و از دست رفتن تعادل همراه است. از اینجا ممکن است وارد مسیری بسیار خطرناک شوید. وقتی تمرکز فقط روی گرفتن تعویض‌ها باشد، سوارکارها اغلب متوجه نمی‌شوند که کیفیت کانترشان کم‌کم افت می‌کند. آن‌ها به‌جای تمرکز بر کیفیت کانتر، مدام می‌خواهند اسب جمع‌تر باشد، درگیری بیشتری از بدن داشته باشد و این و آن بیشتر شود.

این وضعیت غیرمعمول نیست، اما وقتی اسب می‌تواند یک تعویض ساده را انجام دهد؛ یعنی قدم–کانتر–قدم، تقریباً همیشه می‌تواند تعویض پروازی را هم انجام دهد. با این حال، شما باید سخت‌گیر و دقیق باشید. تکرار این تعویض‌های ساده همیشه باعث پیشرفت اسب نمی‌شود؛ تکرار درست است که او را بهتر می‌کند. در انتقال رو به جلو از قدم به کانتر، آیا اسب‌تان چند گام یورتمه رفت یا شتاب گرفت؟ اگر چنین بود، باید دوباره به قدم برگردید و با یک انتقال سریع و تمیز، کانتر را دوباره بگیرید؛ انتقالی که از قدم چهارضرب به کانتر سه‌ضرب برسد. شما باید ریتم و آرامش را کنترل کنید. وقتی اسب‌تان بتواند یک شروع کانتر عالی از قدم نشان بدهد، به این فکر کنید که کمک‌های شما چه بوده و از خودتان بپرسید:

• کمک‌های من چقدر بزرگ بودند؟ اگر انتقال خوب بوده، احتمالاً خیلی کم بوده‌اند.
• آیا پای بیرونی‌ام را خیلی به عقب برده بودم؟ احتمالاً نه.
• آیا وزنم را به داخل انداخته بودم؟ احتمالاً نه.
• آیا عنان را رها کرده بودم؟ احتمالاً نه.

حالا وقتی می‌خواهید تعویض را انجام دهید، همان کار را با همان تعادل زیبایی انجام دهید که در انتقال قدم به کانتر داشتید. نگذارید کمک‌های شما اسب‌تان را از تعادل خارج کند. خیلی وقت‌ها وقتی سوارکاری در تعویض‌ها مشکل دارد، آنچه کم است درک او از خودِ تعویض است؛ چون تصور می‌کند باید از نظر بدنی به اسب کمک کند و در نتیجه بدنش را به اطراف می‌اندازد. این جزئیات مهمِ کمک‌ها در مسیر رسیدن به هدف گم می‌شود.

خیلی‌ها همچنین فراموش می‌کنند که اسب‌ها در بازه‌های زمانی متفاوت یاد می‌گیرند و قرار نیست هر اسبی در ۹ سالگی به گرند پری برسد. این کاملاً طبیعی است. برای بالا بردن هیچ اسبی به سطح بعدی نباید عجله کرد. از طرف دیگر، همه اسب‌ها هم در نهایت به همان چیزی که شما می‌خواهید تبدیل نمی‌شوند. در بعضی موارد، زمانی می‌رسد که باید از خودتان بپرسید: «آیا این مسیر را ادامه بدهم، مسیری که هیچ‌کدام‌مان در آن خوشحال نیستیم، یا برای این اسب خانه‌ای جدید پیدا کنم؟» این موقعیت دشواری است، اما بیشتر سوارکارها در مقطعی با آن روبه‌رو می‌شوند. فشار برای رسیدن به هدف، در کار اصلی ما به‌عنوان مربی اختلال ایجاد می‌کند؛ یعنی حفظ سلامت و وضعیت ذهنی اسب‌هایمان.

تمرینات ژیمناستیکی برای تعادل بهتر

کار ژیمناستیکی‌ای که به سلامت و یکپارچگی بدن اسب شما احترام بگذارد، همیشه به بهبود او کمک می‌کند. در قدم، شانه‌به‌داخل خفیف یا رنورس کار کنید، یک چرخش روی کپل انجام دهید و بعد یک چرخش روی دست. در یورتمه یا کانتر هم اسب‌تان را در الگوهای مختلف حرکت دهید تا ذهنش روی شما متمرکز شود. این کار برای او لذت‌بخش است.

به‌جای تمرین فرسایشی، از تکرار مثبت استفاده کنید. تکرار مثبت معنا دارد، چون یک حرکت را آن‌قدر تکرار می‌کنید تا اسب پاسخ خوبی بدهد؛ بعد به او پاداش می‌دهید و آن تمرین را متوقف می‌کنید. سپس سراغ کار دیگری می‌روید. برای مثال، یک اسب جایزه بزرگ نیازی ندارد نیم‌پاس تند را دقیقاً به همان شکلی که در تست آمده، مدام تمرین کند. می‌توانید آن نیم‌پاس تند را فقط چند متر اجرا کنید و اگر از نتیجه راضی بودید، با نوازش او را تشویق کنید و سراغ تمرین دیگری بروید. به همین شکل، اگر اسب شما در ۲۵ دقیقه به همه چیزهایی که می‌خواستید رسید، او را از میدان خارج کنید و برای یک سواری بیرون ببرید. می‌توانید از وقت اضافه به‌جای تمرین فرسایشی، برای آمادگی بدنی استفاده کنید. این کار ذهن و بدن اسب شما را در وضعیت خوبی نگه می‌دارد.

زبان بدن برای کمک‌های سبک

البته هر اسبی متفاوت است و بعضی اسب‌ها، به‌ویژه در سطوح بالاتر، ممکن است روی دست کمی قوی‌تر باشند، اما دلیلش این است که موتور حرکتی آن‌ها سخت کار می‌کند و این چیز خوبی است. شما همیشه باید اسب‌تان را از عقب به جلو سوارکاری کنید.

منظورم این است که در یورتمه و کانترِ کار، باید این حس را داشته باشید که به‌راحتی می‌توانید به کار متوسط یا کشیده برسید؛ یعنی اسب‌تان بتواند شما را در آن گام‌ها پیش ببرد. اما این به آن معنا نیست که اسب باید در دست شما غیرقابل‌حمل باشد یا به جلو بدود. باز هم موضوع، داشتن آن آموزش و درکی است که بدانید و حس کنید اسب‌تان به شکلی متعادل و در جلوی ساق شما رو به جلو حرکت می‌کند. این را می‌توان با کمک‌های روشن و استفاده اندکی از شلاق درساژ به دست آورد. با این حال، باید مراقب باشید شلاق به عصا تبدیل نشود. من سوارکاران زیادی را می‌بینم که به‌جای ساق از شلاق استفاده می‌کنند و گاهی حتی خودشان متوجه این موضوع نیستند. اگر به شلاق نیاز دارید، از آن استفاده کنید و کار را تمام کنید. از وررفتن مداوم با آن پرهیز کنید. با کمک‌های روشن سوارکاری کنید تا اسب‌تان تیز و پاسخ‌گو بماند.

وقتی اسب شما به کمک‌های روشن‌تان گوش می‌دهد و با اتکا به موتور حرکتی‌اش در تعادل حرکت می‌کند، می‌توانید کم‌کم وابستگی او به دست‌هایتان را کمتر کنید و او بیشتر و بیشتر به زبان بدن شما پاسخ خواهد داد. با شروع درک کمک‌های ناشی از نشیمن و انتقال وزن، کمک‌های معمول شما با عنان هم می‌تواند آرام‌تر و آرام‌تر شود.

وقتی می‌بینم یک سوارکار، پیروئت کانتر را با تعادل زیبا و بدون نیاز زیاد به دست‌ها انجام داده است، از او می‌خواهم در حالت نیم‌نشسته قرار بگیرد، اسب را نوازش کند و اجازه بدهد گردن را پایین و رو به جلو بکشد. طبیعی است که اسب فکر می‌کند کار تمام شده، اما بعد می‌گویم: «فقط خیلی سبک عنان‌ها را جمع کن و او را با همان زبان بدن، نه با دست‌ها، به همان کانتر جمع‌شده برگردان.» همان لحظه که حس کردید اسب بدون اتکا به دست شما شروع به جمع‌شدن می‌کند، او را تشویق کنید. بعد فقط با بدن‌تان بگویید: «کمی بیشتر سرِ جا بیا.» به این شکل می‌توانید وابستگی اسب به دست را کم کنید و با کمک‌های بسیار ظریف سوارکاری کنید. دیدن این‌که سوارکارها یاد می‌گیرند چقدر راحت می‌توانند این کار را انجام دهند، لذت‌بخش است. اگر روزی فرصت داشته باشید استیفن پیترز را در میدان گرم‌کردن تماشا کنید، می‌بینید که او مدام همین کار را انجام می‌دهد؛ اما هر کسی می‌تواند در هر تمرینی که روی آن کار می‌کند این روش را به کار ببرد، اگر فقط باور کند که جایگاه بدنش می‌تواند به اسب بگوید برگردد. در این صورت به دست بسیار کمی نیاز خواهید داشت. اگر بتوانید آن پیروئت بی‌نقص یا هر حرکت دیگری را که در حال حاضر روی آن کار می‌کنید انجام دهید و فقط برای یادآوری‌های کوچک به دست نیاز داشته باشید، آن وقت می‌توانید فقط با زبان بدن‌تان به جمع‌شدگی برگردید.

در حین کار می‌توانید بررسی کنید که آیا اسب‌تان با کمک‌هایی غیر از دست هم در تعادل هست یا نه: هر از گاهی دستی به گردن داخلی‌اش بکشید و در حالت ایده‌آل، نباید خمیدگی، ریتم یا تعادلش را از دست بدهد.

وقتی شما و اسب‌تان در تعادل باشید، ارتباط همیشه خوب خواهد بود و می‌توانید هر حرکتی را با کمک‌های سبک اجرا کنید. نمی‌گویم که نباید اسب را تیز و جلوتر از ساق نگه دارید، و نمی‌گویم که هر از گاهی به یک نیم‌ایست قوی نیاز نخواهید داشت. اما اگر قرار باشد همیشه با نشیمن و ساق قوی سوارکاری کنید، آن وقت کمک‌های سبک‌تان کارایی نخواهند داشت. وقتی اسب به‌درستی و در تعادل سوارکاری می‌شود، به نیروی زیادی نیاز نیست. بگذارید این تعادل به بخشی از سوارکاری روزمره‌تان تبدیل شود. خودتان را آموزش بدهید، به اسب‌تان گوش کنید و با فکر سوارکاری کنید.

دبی مک‌دونالد با برنتینا، اسب پگی و پاری توماس، به تیم درساژ آمریکا کمک کرد تا در المپیک ۲۰۰۴ آتن و بازی‌های جهانی سوارکاری ۲۰۰۶ به مدال برنز برسد. آن‌ها همچنین در المپیک ۲۰۰۸ و بازی‌های جهانی سوارکاری ۲۰۰۲ نیز رقابت کردند. این زوج در سال ۲۰۰۳ نخستین ترکیب آمریکایی شدند که فینال جام جهانی درساژ را فتح کرد. آن‌ها همچنین در بازی‌های پان‌آمریکن ۱۹۹۹ به مدال طلای تیمی و انفرادی رسیدند. دبی پیش از پذیرش نقش مشاور فنی، مربی توسعه درساژ فدراسیون سوارکاری آمریکا بود.

منبع: Practical Horseman – Training

Leren paardrijden

Bekijk op de site