پژوهش تازه راز سوت‌مانند شیهه اسب‌ها را فاش کرد
پژوهش تازه راز سوت‌مانند شیهه اسب‌ها را آشکار کرد
دانشمندان منشأ ترکیب منحصربه‌فرد صداهای زیر و بم در شیهه اسب‌ها را کشف کرده‌اند.
اسب‌ها برای پیدا کردن دوستان تازه، سلام کردن به همراهان قدیمی و حتی در لحظه‌های خوشی مثل زمان غذا دادن، شیهه می‌کشند.
این‌که اسب‌ها دقیقاً چگونه این صدای شاخص را تولید می‌کنند ــ صدایی که به آن شیهه هم گفته می‌شود ــ مدت‌ها برای دانشمندان معما بود.
شیهه، ترکیبی نامعمول از صداهای زیر و بم است؛ چیزی میان آوایی خشن و جیغ‌مانند که هم‌زمان به گوش می‌رسند.
بخش بم این صدا چندان رازآلود نبود.
این بخش از عبور هوا روی نوارهای بافتی در جعبه صوتی ایجاد می‌شود؛ بافت‌هایی که هنگام لرزش تولید صدا می‌کنند.
این سازوکار شبیه همان روشی است که انسان‌ها با آن حرف می‌زنند و آواز می‌خوانند.
اما بخش زیرِ صدا معمای بزرگ‌تری بود.
به‌جز چند استثنا، حیوانات بزرگ‌تر دستگاه صوتی بزرگ‌تری دارند و معمولاً صداهای بم‌تری تولید می‌کنند.
پس اسب‌ها چطور از پس این کار برمی‌آیند؟
بر اساس یک مطالعه تازه، آن‌ها سوت می‌زنند.
پژوهشگران یک دوربین کوچک را از راه بینی اسب‌ها وارد کردند تا هنگام شیهه کشیدن و نیز هنگام تولید یکی دیگر از صداهای رایج اسب، یعنی ناله آرام و ظریف‌تر، آنچه درون دستگاه صوتی رخ می‌دهد را فیلم‌برداری کنند.
آن‌ها همچنین اسکن‌های دقیق انجام دادند و هوا را از جعبه‌های صوتی جداشده اسب‌های مرده عبور دادند.
آن‌ها دریافتند صداهای زیرِ رازآلودِ شیهه، نوعی سوت است که از جعبه صوتی اسب آغاز می‌شود.
هوا بافت‌های جعبه صوتی را به لرزه درمی‌آورد و هم‌زمان ناحیه‌ای درست بالای آن منقبض می‌شود و روزنه کوچکی به جا می‌گذارد تا سوت از آن خارج شود.
این با سوت زدن انسان‌ها فرق دارد؛ چون ما با دهان‌مان سوت می‌زنیم.
جنیفر نادو (Jenifer Nadeau)، که در دانشگاه کنتیکت درباره اسب‌ها مطالعه می‌کند، گفت: «هرگز تصور نمی‌کردم که این صدا یک مؤلفه سوت‌مانند هم داشته باشد. واقعاً جالب است و حالا می‌توانم آن را بشنوم.»
نادو در این مطالعه که روز دوشنبه در نشریه کارنت بیولوژی منتشر شد، نقشی نداشت.
چند جونده کوچک مانند موش صحرایی و موش هم به این شکل سوت می‌زنند، اما اسب‌ها نخستین پستاندار بزرگ شناخته‌شده‌ای هستند که چنین توانایی‌ای دارند.
آن‌ها همچنین تنها جانوران شناخته‌شده‌ای هستند که می‌توانند هنگام آواسازی، از طریق جعبه صوتی خود سوت بزنند.
آلیسا هربست (Alisa Herbst) از مرکز علوم اسب دانشگاه راتگرز در ایمیلی درباره این مطالعه گفت: «این‌که بدانیم ‹شیهه› فقط یک ‹شیهه› نیست، بلکه در واقع از دو بسامد پایه متفاوت تشکیل شده که با دو سازوکار متفاوت ایجاد می‌شوند، هیجان‌انگیز است.»
یکی از پرسش‌های بزرگ و بی‌پاسخ این است که این آواهای دوتُنی در اسب‌ها چگونه شکل گرفته‌اند.
اسب‌های وحشی پرژوالسکی هم می‌توانند چیزی شبیه به این تولید کنند، همان‌طور که گوزن‌های واپیتی نیز چنین قابلیتی دارند.
اما خویشاوندان دورتر اسب، مانند الاغ‌ها و گورخرها، نمی‌توانند این صداهای زیر را تولید کنند.
این شیهه‌های دوتُنی ممکن است به اسب‌ها کمک کند چند پیام را به‌طور هم‌زمان منتقل کنند.
الودی ماندل-بریفر، نویسنده این پژوهش از دانشگاه کپنهاگ، گفت شیهه‌هایی با زیر و بمی متفاوت ممکن است به اسب‌ها کمک کند هنگام تعامل اجتماعی، طیف پیچیده‌تری از احساسات خود را بیان کنند.
ماندل-بریفر گفت: «آن‌ها می‌توانند احساسات را در این دو بُعد بیان کنند.»