روایت تصویری از پونی‌های بومی و در خطر اریسکی در هبریدهای بیرونی
کمتر از ۴۰۰ پونی اریسکی باقی مانده است.
این نژاد که یکی از کمیاب‌ترین نژادهای بومی جهان به‌شمار می‌رود، وضعیتی منحصربه‌فرد دارد؛ زیرا جامعه‌ای که در جزیره کوچک هبریدی آن‌ها زندگی می‌کند، برای حفظشان مبارزه می‌کند.
این پونی‌ها در روستا رفت‌وآمد می‌کنند و مردم محل به‌صورت جمعی از آن‌ها مراقبت می‌کنند.
در دامنه‌های بن اسکیاتان، برآمدگی سنگی‌ای در هبریدهای بیرونی، پونی‌های سفید و خاکستری آزادانه پرسه می‌زنند.
پونی‌های اریسکی، یکی از نادرترین نژادهای بومی جهان، در آستانه انقراض قرار دارند.
این پونی‌ها بارها با پونی هایلند و نژادهای دیگر آمیخته شده‌اند و همین موضوع، تصور نادرستی از بیشتر بودن جمعیت آن‌ها ایجاد کرده است.
گمان می‌رود تنها حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ پونی اریسکی باقی مانده باشد.
از دهه ۱۹۷۰ تاکنون، تلاش‌هایی برای افزایش جمعیت آن‌ها هم در زادگاه کوچکشان، جزیره اریسکی، و هم در سرزمین اصلی انجام شده است.
شیوه زندگی پونی‌های این جزیره آن‌قدر جذاب است که گردشگران را به خود جذب می‌کند.
آن‌ها نه وحشی هستند و نه در محوطه‌ای بسته نگهداری می‌شوند.
نیمی از سال، از جمله در زمستان، آزادند در سراسر جزیره و روستای آن رفت‌وآمد کنند.
هر پونی صاحب مشخصی دارد و با اینکه برای یک ناظر عادی تقریبا شبیه به هم به نظر می‌رسند، هر صاحب به‌راحتی اسب خود را تشخیص می‌دهد.
حدود ۱۵۰ نفر در اریسکی زندگی می‌کنند که بسیاری از آن‌ها به زبان گالی صحبت می‌کنند.
این جامعه‌ای به‌هم‌پیوسته است، اما جزیره به‌مرور به مقصدی گردشگری تبدیل شده که به‌خاطر ساحل‌های خیره‌کننده با آب زلال آبی، به گل نشستن کشتی اس‌اس پولیتیشن و حتی زمین فوتبال مورد تأیید فیفا شناخته می‌شود.
با این حال، پیشینه ماهیگیری، کشاورزی خرده‌مالکی و آیین کاتولیک، و البته پونی‌های آن، بخش جدایی‌ناپذیر فرهنگ این جزیره هستند.
ساندرا مک‌اینس، رئیس کومن اخ نان ایلیان، انجمن پونی جزیره، که مالک چند رأس از این حیوانات است، می‌گوید: «همه این‌ها اریسکی را به چیزی تبدیل کرده که امروز هست.»
در دهه ۱۸۵۰، هزاران خانواده در هبریدهای بیرونی در جریان تخلیه‌های اجباری هایلند از بارا و ساوت اویست رانده شدند.
برای بسیاری، اریسکی به پناهگاهی شلوغ تبدیل شد.
مک‌اینس می‌گوید: «[مالکان زمین] فکر می‌کردند اینجا برای چرا بی‌ارزش است، برای همین آن‌ها را به اینجا فرستادند، با این تصور که هرگز دوام نمی‌آورند.
آن‌ها به اینجا آمدند و خانه‌هایشان را ساختند…
از جوامع کشاورزی خرده‌مالکی بیرون رانده شده بودند و مجبور شدند ماهیگیری را یاد بگیرند، اما بعد شکوفا شدند.»
پس از آنکه جامعه اریسکی شکل گرفت، این پونی‌ها هم به‌دلیل نقشی که در بافت اجتماعی منطقه داشتند، رونق گرفتند.
در آغاز برای کشاورزی خرده‌مالکی به‌کار گرفته می‌شدند؛ سبدهای بار را بر آن‌ها می‌بستند تا تورب را از تپه بالا بیاورند و جلبک دریایی را برای استفاده به‌عنوان کودِ محصولات جابه‌جا کنند.
با این حال، در دهه ۱۹۷۰ جمعیت آن‌ها به حدود ۲۰ رأس اصیل کاهش یافت.
مکانیزه‌شدن یکی از دلایل اصلی افول آن‌ها بود و «کومان اخ نان ایلان» در سال ۱۹۷۲ برای احیای این نژاد تأسیس شد.
اعضای جامعه محلی همچنین می‌گویند بحران اقلیمی کم‌کم بر جزیره آن‌ها اثر گذاشته است.
زمستان‌های اخیر فشار زیادی وارد کرده و سواحل هم رو به فرسایش گذاشته‌اند.
با این حال، پونی‌ها با پوشش مقاوم خود و توانایی‌شان برای جابه‌جایی در جزیره به‌منظور دورماندن از باد، به‌خوبی با زمستان‌های سخت و متغیر سازگار می‌شوند.
تریونا مک‌کینون صاحب دو پونی در اریسکی و چند پونی دیگر در ساوث یوئیست است.
او می‌گوید: «زمستان‌ها طولانی‌تر و مرطوب‌تر شده‌اند» و اشاره می‌کند که جامعه محلی ناچار است بیشتر در تأمین خوراک پونی‌ها کمک کند؛ اما هم‌زمان، هوای معتدل‌تر باعث افزایش کنه‌ها می‌شود که بر این حیوانات اثر می‌گذارد.
او می‌گوید: «زمستان امسال به‌طور خاص خیلی طولانی بوده است.
ممکن است باران خیلی زیادی ببارد.
بعضی از پونی‌ها دچار سوختگی بارانی می‌شوند و دیدن چنین چیزی برای ما معمول نبوده است.»
پونی‌ها در گذر زمان فرهنگ این شهر را شکل داده‌اند.
مردم محلی از کشیش پیشین منطقه، پدر کالوم مک‌للان، نقل می‌کنند که زمانی گفته بود: «اگر مردم اریسکی نبودند، پونی‌ای هم وجود نداشت؛ اما اگر پونی نبود، اصلاً مردمی هم در اریسکی نبودند.»
یا به گفته مک‌اینس: «هر دو به هم نیاز داشتند.»
جمعیت پونی‌ها در ۶۰ سال گذشته افزایش یافته است، اما هنوز کارهای زیادی باید انجام شود.
«کومان اخ نان ایلان» در حال تدوین یک برنامه پرورش است و تعداد گله را نیز مدیریت می‌کند تا مطمئن شود مراتع توان نگهداری این حیوانات را دارند، بی‌آن‌که حضورشان از حد بگذرد و برای جامعه محلی مشکل ایجاد کند.
امسال یک کره‌اسب در جزیره به دنیا آمد و جامعه محلی امیدوار است سال آینده چند کره‌اسب دیگر هم متولد شوند.
پونی‌ها هنگام تولد تقریباً سیاه هستند و سپس با بالا رفتن سن، رنگ‌شان روشن‌تر می‌شود.
بیشتر آن‌ها سفید می‌شوند، اما بعضی‌ها در واقع پوشش قهوه‌ای پیدا می‌کنند.
در ماه‌های زمستان، پونی‌ها به خوراک اضافی نیاز دارند و مالکان‌شان با حمایت انجمن پونی جزیره به آن‌ها غذا می‌دهند.
در تابستان، پونی‌ها در بین اسکیاتان نگهداری می‌شوند تا خاک دامنه‌های پایین‌تر فرصت ترمیم پیدا کند و دوباره برای کشاورزی قابل استفاده باشد.
مالکان هر وقت بتوانند برای سرکشی به پونی‌هایشان از شیب بالا و پایین می‌روند.
برخی خودشان از سُم پونی‌هایشان مراقبت می‌کنند، اما بسیاری ناچارند برای نعل‌بند و نیز در صورت نیاز برای خدمات دامپزشکی هزینه بپردازند.
این کار هم از نظر مالی سنگین است و هم زمان زیادی می‌طلبد، اما بسیاری از ساکنان جزیره زندگی در کنار پونی‌ها را چیزی زیبا و بخشی از میراث خود می‌دانند.
اگرچه مک‌اینس از طریق ازدواج وارد جامعه‌ای شد که از پونی‌ها نگهداری می‌کند، اما از آن زمان به این حیوانات دلبسته شده است.
او می‌گوید: «کم‌کم می‌فهمید که چقدر آرام هستند.
هر کدام شخصیت خودشان را دارند، همه اسم دارند و هر کدام خلق‌وخوی کوچک خودشان را دارند.
دیدن پویایی گله‌ها در قالب خانواده واقعاً لذت‌بخش است.
آن‌ها واقعاً خانواده‌اند.»
-
برای کمک مالی به فعالیت‌های «کومان اخ نان ایلان» و حفاظت از پونی‌های اریسکی، اینجا کلیک کنید