آیا قهرمانی جهان به نقطه عطف درساژ تبدیل شده است؟
۹ سپتامبر ۲۰۲۶
به قلم کنت جی. برادیک
درساژ در فاصله دو رویداد بزرگ این قرن در آخن آلمان، که مهم‌ترین مجموعه رقابت‌های سوارکاری جهان به شمار می‌رود، دگرگونی چشمگیری را تجربه کرده است.
مقایسه در بازه‌ای ۲۰ ساله آسان نیست. پرورش اسب شاید به‌عنوان یک صنعت کوچک‌تر شده باشد، اما کیفیت به‌طور محسوسی تغییر کرده است. هزینه‌های بسیاری از بخش‌های دنیای سوارکاری سر به فلک کشیده‌اند. گزینه‌های مراقبت درمانی برای اسب‌ها به‌طرز چشمگیری گسترش یافته‌اند. و رفتار با اسب‌ها بیش از هر زمان دیگری زیر ذره‌بین قرار گرفته است.
تغییرات درساژ میان قهرمانی جهان ۲۰۲۶ و بازی‌های جهانی سوارکاری ۲۰۰۶، در اصل به یک قهرمانی واحد شباهت داشت؛ جز نام آن. حتی تعداد شرکت‌کنندگان نیز تقریباً یکسان بود؛ نزدیک به ۹۰ ترکیب اسب و سوارکار.
امسال در گرندپری سه نمره بالاتر از ۸۰ درصد ثبت شد، در حالی که بالاترین نمره همین رقابت در سال ۲۰۰۶، ۷۶٫۳۳۳ درصد بود.
امسال ۳۱ سوارکار دیگر نیز بالای ۷۰ درصد امتیاز گرفتند و فقط دو نفر زیر ۶۰ درصد بودند. در سال ۲۰۰۶، ۱۶ زوج بالای ۷۰ درصد و ۱۷ زوج زیر ۶۰ درصد قرار داشتند.
امسال شرکت‌کنندگانی از ۳۴ کشور حضور داشتند؛ در مقایسه با ۲۹ کشور در سال ۲۰۰۶ که روسیه، بلاروس و اوکراین نیز نماینده داشتند، اما امسال نداشتند.
یک عنصر بدون تغییر باقی ماند: ایزابل ورث (Isabell Werth) در هر دو سال ۲۰۰۶ و ۲۰۲۶ عضو تیم‌های مدال طلای بود.
ایزابل، که دهه‌ها تجربه او را به پرافتخارترین چهره تاریخ ورزش سوارکاری تبدیل کرده و در عین حال ریاست باشگاه بین‌المللی سوارکاران درساژ را بر عهده دارد، در بسیاری از جنبه‌های بازتنظیم درساژ با FEI ــ فدراسیون بین‌المللی سوارکاری ــ همکاری کرده است؛ از جمله در سوار شدن با برخی از تست‌های جدید.
تغییراتی که قرار است سراسر درساژ را دربر بگیرد، در مجمع عمومی FEI در پایان سال مطرح خواهد شد؛ نهاد اداره‌کننده ورزش‌های بین‌المللی سوارکاری، از جمله سه رشته المپیکی درساژ، ایونتینگ و پرش با اسب. این تغییرات پیشنهادی همراه با گزارش کارگروه FEI به ریاست جرج ویلیامز از آمریکا ارائه می‌شود تا مسیر آینده درساژ را ترسیم کند.
هماهنگی بازنویسی قوانین، تست‌ها و روندها ــ از جمله رویکردهای تازه در قبال داوران و داوری ــ بر عهده رونان مورفی (Ronan Murphy)، مدیر دپارتمان درساژ FEI، قرار گرفته است؛ دپارتمانی که پارا درساژ و والتینگ را نیز دربر می‌گیرد.
این مقام ایرلندی که ۳ سال و نیم پیش به FEI پیوست و در زمانی مناسب با چالش‌های پیش روی ورزش‌های سوارکاری، به‌ویژه درساژ، روبه‌رو شد و در یافتن راه‌حل‌ها کمک کرد، گفت: «ما همیشه بر این باور بوده‌ایم که آنچه نیاز داریم انقلاب نیست، بلکه تکامل این ورزش است.»
او به درساج‌نیوز دات‌کام گفت که قهرمانی‌های آخن، این تغییرات را در مسیر بهتر به نمایش گذاشت.
«در گذشته، وقتی از بیرونِ ورزش مورد انتقاد قرار می‌گرفتیم، خیلی‌ها در داخل این رشته از این بابت عمیقاً دلخور می‌شدند، چون می‌گفتند: ‹اما ما متوجه نمی‌شویم، چون واقعاً به‌خوبی از اسب‌هایمان مراقبت می‌کنیم و آن‌ها را به شکلی مناسب ارائه می‌دهیم.›
و باید بگویم چیزی که من می‌بینم همین است.
«می‌بینم که شور و تعهدی که ورزشکاران درساژ نسبت به اسب‌هایشان دارند، باورنکردنی است و واقعاً، واقعاً روی این موضوع متمرکز هستند، چون ماهیت این رشته به‌گونه‌ای است که باید بدون تنش ارائه شود.
فکر می‌کنم مسئله به همین سادگی است.
فکر می‌کنم حالا دقیقاً همین را داریم می‌بینیم.
آنچه در آخن ارائه شد، واقعاً به من دلگرمی زیادی داد.
احساس کردم بله، این پیام اثر کرده است، اما فقط به این دلیل که جامعه این ورزش به‌صورت جمعی مسئولیت آن را پذیرفته و در حال تحقق آن است.
و به نظرم دیدن این موضوع بسیار زیباست.
ما از سیخ‌شدن مو به تن حرف می‌زنیم، اما واقعاً همین‌طور بود.»
او گفت این ورزش باید در همه زمان‌ها و در همه سطوح، با تکیه بر «فرایندهای روشن و مستحکم» که در آن مقام‌ها و استواردها به‌صورت جمعی در همه سطوح همکاری می‌کنند، همچنان این استاندارد را ارائه کند.
«فکر می‌کنم همین تلاش جمعی است که برای این ورزش واقعاً اهمیت دارد.
و ما باید به تکامل ادامه بدهیم.»
یکی از نکات کلیدی، به‌کارگیری فناوری است؛ فناوری‌ای که در برخی دیگر از ورزش‌های المپیکی، به‌ویژه رشته‌هایی با هیئت داوری مشابه درساژ، برای کمک به داوری و ارزیابی به کار گرفته شده و همچنین می‌تواند به ورزشکاران در بازبینی تست‌ها یا تمرین کمک کند.
رونان گفت: «هر کسب‌وکار موفقی یک بیانیه مأموریت دارد و بیانیه مأموریت ما برای درساژ در اول اکتبر تعریف شد.
البته این مأموریت در واقع سال‌ها و سال‌ها پیش تعریف شده بود، اما به‌نوعی این ورزش کمی از آن فاصله گرفته بود و حالا دوباره هم‌راستا شده‌ایم.
نباید هیچ انحرافی از آن را بپذیریم.»
هدف این است که آنچه در مجمع عمومی ماه دسامبر تصویب می‌شود، در اوایل ۲۰۲۷ اجرایی شود.
رونان گفت همانند هر فرایند برنامه‌ریزی راهبردی، مرحله نخست این است که بر سر یک برنامه توافق شود و آن برنامه تدوین شود.
سپس او گفت: «ما به‌شدت بر فرایند اجرا، اهداف زمان‌بندی‌شده و مقاصد مشخص در همه حوزه‌های مختلف تمرکز راهبردی متمرکز خواهیم بود، اما در عین حال اطمینان حاصل می‌کنیم که نه‌تنها با کمیته فنی، که محرک اصلی این فرایند است، بلکه با یک گروه راهبری نیز کار کنیم تا مطمئن شویم برنامه را اجرا می‌کنیم و در مسیر درست باقی می‌مانیم.
و همچنان این فرایند را به‌شکل مشارکتی با ذی‌نفعان کلیدی‌مان پیش ببریم تا بتوانیم خود را تطبیق دهیم و انعطاف‌پذیر بمانیم.
چون وقتی برای سه تا پنج سال برنامه‌ریزی می‌کنید، در خلأ این کار را انجام نمی‌دهید؛ اتفاقات رخ می‌دهد و محیط بیرونی تغییر می‌کند و ما باید برای واکنش به آن، سازگار و چابک باشیم.
و این واقعاً برای این ورزش کلیدی است.»
او اذعان کرد که پیشنهادها همیشه به‌خوبی منتقل نشده‌اند، «چون موضوع فنی است و ما که هر روز با آن زندگی می‌کنیم، آن‌قدر درگیرش هستیم که می‌توانیم تمام روز درباره‌اش صحبت کنیم.
اما در واقع، مهم‌ترین مسئله این است که برای همه، برای تمام همکاران و دوستان‌مان، دقیقاً توضیح بدهیم چه اتفاقی در حال رخ دادن است، چه تلاش‌هایی انجام می‌شود، مسیرمان به کجا می‌رود و این‌که همچنان به شنیدن ادامه می‌دهیم.
این‌که اگر موضوعی وجود دارد که باید به آن پرداخته شود، به‌صورت جمعی این کار را انجام دهیم.
فکر می‌کنم اجرای یک برنامه، این مسیر و این سازوکار را در اختیار ما می‌گذارد تا بتوانیم این کار را انجام دهیم.
بازبینی و دسته‌بندی داوران و داوری، که در کانون این رشته قرار دارد، شامل چیزی است که رونان آن را «یک پایگاه داده بسیار مفصل» با ۲۵ میلیون رکورد از امتیازهای داده‌شده در ۱۰ سال گذشته توصیف کرد؛ پایگاهی که توسط FEI نگهداری می‌شود.
یک تحلیلگر داده نیز برای کمک به ارزیابی دقیق امتیازهای داوران وارد این روند شده است؛ از جمله ملیت داوران و سوارکاران، جایگاه داوران در اطراف میدان و همچنین حرکات انفرادی.
FEI یک داشبورد طراحی خواهد کرد تا «نه فقط داوران ما را ارزیابی کند، بلکه داوران را آموزش دهد و به پیشرفت آن‌ها کمک کند.»
افراد بیشتری، از جمله داوران جوان‌تر، نه‌تنها در مناطقی از جهان که درساژ در آن‌ها جایگاه تثبیت‌شده‌ای دارد، بلکه برای تحقق هدف گسترش این رشته به مناطقی که چنین پیشینه‌ای ندارند، به این ورزش دعوت خواهند شد.
او گفت: «فکر می‌کنم مسئولیت ما در قبال این ورزش این است که اطمینان حاصل کنیم داورانی که در اختیار داریم، کاملاً با آنچه ارزیابی می‌کنیم به‌روز هستند و با معیارهای ارزیابی ما هم‌راستا عمل می‌کنند.
«و در یک ورزش جهانی با کشورهای متعدد و تقویمی بسیار فشرده، این کار آسانی نیست.
«باید اطمینان حاصل کنید که ثبات و یکنواختی وجود دارد.»