اسب تغییر تنش سوارکار را زودتر حس میکند
به مانعی آشنا نزدیک میشوید. اسب شما دهها بار بدون تردید از آن پریده است. اما امروز چیزی تغییر میکند. سه گام مانده به مانع، اسب سرش را بالا میآورد، طول گامش را کوتاه میکند و به کمکهای شما کمتر پاسخ میدهد.
با خودتان فکر میکنید چه اتفاقی افتاد. حواسش پرت شد؟ چیزی دید؟ دارد پرش را پیشبینی میکند؟ آنچه شاید متوجهش نشده باشید این است که چند گام قبلتر، نفستان را حبس کردهاید، فکتان را سفت کردهاید و توجهتان را از سوارکاری در مسیر نزدیکشدن به مانع، به نگرانی درباره نتیجه منتقل کردهاید. ممکن است اسب شما پیش از آنکه خودتان آگاهانه این تغییرات را تشخیص دهید، به آنها واکنش نشان داده باشد.
این یکی از جذابترین جنبههای رابطه میان اسب و سوارکار است: ارتباط بهطور پیوسته در جریان است، حتی وقتی عمداً کمکی نمیدهیم.
گفتوگویی در پسِ کمکها
سوارکاران سالها وقت میگذارند تا بیاموزند چگونه از طریق دستها، ساقها، نشیمن و انتقال وزن ارتباط برقرار کنند. ما تمرین میکنیم که کمکهای واضحتری بدهیم، نشیمن مستقلتری پرورش دهیم و زمانبندیمان را بهتر کنیم. با این حال، در زیر این نشانههای عمدی، لایه دیگری از ارتباط وجود دارد.
تنفس ما تغییر میکند. عضلات منقبض یا رها میشوند. تعادلمان جابهجا میشود. دامنه توجهمان تنگتر یا گستردهتر میشود. این تغییرات میتوانند بر اطلاعات جسمانیای که اسبهای ما دریافت میکنند اثر بگذارند.
پژوهشهایی که تعاملات اسب و سوارکار را بررسی کردهاند، نشان میدهند اسبها به تفاوتهای ظریف در رفتار انسان و برانگیختگی فیزیولوژیک او حساساند. برای نمونه، کیلینگ، یوناره و لانبورن در سال ۲۰۰۹ دریافتند که ضربان قلب اسبها زمانی افزایش مییابد که هدایتکنندگانشان انتظار وقوع رویدادی بالقوه ترسناک را دارند، با اینکه خود آن رویداد در عمل رخ نمیدهد.
این مطالعه ثابت نمیکند که اسبها مستقیماً احساسات انسان یا وضعیتهای دستگاه عصبی او را تشخیص میدهند، اما یک پرسش مهم را مطرح میکند: چه مقدار اطلاعات را از طریق تغییراتی در بدنمان منتقل میکنیم که خودمان بهزحمت متوجه آنها میشویم؟
برای سوارکاران، پیامد عملی این موضوع مهم است. اسبهای ما فقط به آنچه قصد داریم منتقل کنیم پاسخ نمیدهند، بلکه احتمالاً به این هم واکنش نشان میدهند که هنگام انتقال آن پیام، از نظر جسمی چگونه خود را سازماندهی کردهایم.
در دستگاه عصبی سوارکار چه رخ میدهد؟
تصور کنید شما و اسبتان وارد میدان مسابقه میشوید. مسیر خود را تمرین کردهاید. فاصلهها را میشناسید. اسبتان توانمند و آماده است. گرمکردنتان هماهنگ پیش رفته است. اما همین که به مانع اول نزدیک میشوید، ذهنتان درگیر این میشود که چه چیزهایی ممکن است اشتباه پیش برود. در این وضعیت، ممکن است دستگاه عصبی سمپاتیک شما فعالتر شود و بدن را برای واکنش به یک چالش ادراکشده آماده کند. ضربان قلب بالا میرود. تنفس سریعتر یا سطحیتر میشود. عضلات شانهها، شکم و رانها ممکن است منقبض شوند. توجه شما هم به سمت تهدیدها یا اشتباهات احتمالی میرود.
اینها واکنشهای طبیعی فیزیولوژیک به استرس هستند. این نشانه آن نیست که شما اعتمادبهنفس یا مهارت کافی ندارید. مشکل زمانی ایجاد میشود که این واکنشها در هماهنگی دقیقی که سوارکاری به آن نیاز دارد، اختلال ایجاد کنند.
سوارکاری که عضلات مرکزی بدنش را سفت میکند، ممکن است بخشی از حرکتی را که برای همراهی با پشت اسب لازم است از دست بدهد. سوارکاری که با ران خود فشار میآورد، ممکن است ناخواسته فشارش در زین را تغییر دهد و در حرکت اسب اختلال ایجاد کند. سوارکاری که انگشتانش را منقبض میکند، ممکن است بدون آنکه بخواهد درخواستی بدهد، وضعیت مچ دست و تماس با عنان را تغییر دهد.
از دید اسب، این تغییرات ممکن است بهصورت علائم متناقض یا ناآشنا دریافت شوند. ممکن است تصور کنید از اسب ریتمی ثابت میخواهید، در حالی که بدن شما همزمان پیام تنش، محدودیت یا شتابزدگی را منتقل میکند.
توجه، کیفیت سوارکاری را تغییر میدهد
تنش عضلانی فقط بخشی از ماجراست. جایی که توجه خود را معطوف میکنیم نیز بر سوارکاری ما اثر میگذارد. زیر فشار، توجه ما اغلب محدودتر میشود. سوارکاری که در پرش با اسب به یک ترکیب دشوار نزدیک میشود، ممکن است بهجای آنکه در لحظه و همراه با ریتم، تعادل و پاسخگویی اسبش حاضر بماند، درگیر نتیجه شود.
پژوهشها درباره اضطراب و کنترل توجه نشان میدهد اضطراب میتواند کارایی توجه هدفمحور را کاهش دهد و جدا شدن از تهدیدها یا عوامل حواسپرتی ادراکشده را دشوارتر کند.
در زین، این وضعیت میتواند زمانی دیده شود که سوارکار آنقدر بر اجتناب از یک اشتباه متمرکز میشود که دیگر نمیتواند به اطلاعاتی که اسب در اختیارش میگذارد، بهطور مؤثر پاسخ دهد.
چنین سوارکاری ممکن است به پایین نگاه کند، بدنش خشک شود، بیش از حد اصلاح کند یا بخواهد هر گام را کنترل کند.
تناقض ماجرا اینجاست که هرچه این سوارکار بیشتر تلاش کند از یک نتیجه نامطلوب جلوگیری کند، ممکن است بیشتر در حرکتی که برای رسیدن به نتیجه موفق لازم است اختلال ایجاد کند.
به همین دلیل، تنظیم مؤثر فقط به معنای احساس آرامش نیست. موضوع این است که انعطافپذیری، آگاهی و کنترل توجه را در حدی حفظ کنید که بتوانید به آنچه همین حالا در درون شما میگذرد پاسخ بدهید. باید بدانید بدنتان چه زمانی تغییر میکند و بعد چه کاری میتوانید انجام دهید تا به سطح پایه بهینه خود برگردید.
آیا اسب شما احساساتتان را درک میکند؟
این تصور که اسبها هر احساسی را که ما داریم، احساس میکنند، جذاب است؛ اما علم به توضیحی دقیقتر و محتاطانهتر نیاز دارد. اسبها به محیط پیرامون خود بسیار حساساند و تواناییهای پیچیدهای برای درک نشانههای انسانی دارند.
اسمیت و همکارانش در سال ۲۰۱۶ نشان دادند که اسبها به حالتهای چهره مثبت و منفی انسان واکنش متفاوتی نشان میدهند. در مطالعهای دیگر، پروپس و همکارانش در سال ۲۰۱۸ دریافتند که اسبها به خاطر میسپارند آیا فردی خاص پیشتر حالت چهره خشمگین یا شاد داشته است یا نه، و واکنشهای بعدی خود را بر همان اساس نسبت به آن فرد تنظیم میکنند.
این یافتهها نشان میدهد که اسبها فقط متوجه تغییرات لحظهای در رفتار انسان نمیشوند. آنها میتوانند از اطلاعات حاصل از تعاملهای قبلی استفاده کنند تا نحوه واکنش خود به افراد را شکل دهند.
یک اسب ممکن است به تغییرات فشار عنان، تنش عضلانی، وضعیت بدن، حرکت، محرکهای محیطی، آموختههای قبلی یا چند عامل بهطور همزمان واکنش نشان دهد.
گاهی تنش سوارکار در رفتار اسب نقش دارد. گاهی هم ابتدا خود اسب دچار تنش میشود و سوارکار به آن واکنش نشان میدهد. در بسیاری از موارد، این تعامل حالتی دوسویه پیدا میکند.
درک این تفاوت مهم است، چون باعث میشود سوارکاران بابت هر تغییری در رفتار اسب خود، خودشان را مقصر ندانند.
پیشنهاد من این است که با کنجکاوی به موضوع نگاه کنید. از خودتان بپرسید: «هوم، چه چیزی تغییر کرده؟ اسب من ممکن است به چه اطلاعاتی واکنش نشان بدهد؟ من چه چیزی را میتوانم تنظیم کنم؟»
تنظیمگری، یک مهارت عملکردی است
دو سوارکار را در نظر بگیرید که به یک تمرین چالشبرانگیز یکسان نزدیک میشوند. هر دو افزایش ناگهانی اضطراب را تجربه میکنند. سوارکار اول این اضطراب را نشانهای میبیند که یعنی مشکلی وجود دارد. او دستهایش را سفتتر میکند، نفسکشیاش کوتاهتر میشود و شروع میکند به کنترل کردن تکتک گامها.
سوارکار دوم این تغییر فیزیولوژیک را تشخیص میدهد، بیآنکه با آن مثل یک وضعیت اضطراری برخورد کند. او متوجه سفت شدن فکش میشود، بازدم میکند، هر تنش عضلانی غیرضروری را رها میکند و دوباره توجهش را به ریتم اسب برمیگرداند.
ممکن است سوارکار دوم همچنان احساس اضطراب داشته باشد، اما تفاوت در این است که او آگاهانه واکنش نشان میدهد، نه اینکه اجازه بدهد پاسخ خودکار بدن به استرس، کل سوارکاری را هدایت کند.
این تمایز، هسته اصلی انعطافپذیری روانشناختی است: توانایی تجربه کردن رویدادهای درونی ناخوشایند، در عین ادامه دادن به رفتاری که از هدفها و ارزشهای فرد حمایت میکند.
پژوهشهای مربوط به درمان پذیرش و تعهد، چارچوبی مفید برای فهم این فرایند فراهم میکند (هیز و همکاران، ۲۰۰۶). برای فعالان ورزش سوارکاری، انعطافپذیری روانشناختی یعنی لازم نیست پیش از سوار شدن، اضطراب را بهطور کامل از بین ببریم تا بتوانیم عملکرد مؤثری داشته باشیم. میتوانیم آن را تشخیص بدهیم، تنظیم لازم را انجام دهیم و توجه خود را دوباره به وظیفهای که پیش رو داریم معطوف کنیم.
سه تغییر کوچک که میتواند بر گام بعدی اثر بگذارد
سوارکاران لزوماً برای بالا بردن آگاهی خود به یک برنامه پیچیده آمادهسازی ذهنی نیاز ندارند. در بسیاری از موارد، مؤثرترین مداخلهها آنقدر کوتاهاند که بهراحتی در دل یک درس، جلسه تمرین یا گرمکردن پیش از مسابقه جا میگیرند.
۱. توجه کنید: پیش از یک ترنزیشن، جدا شدن برای پرش یا عبور از یک ترکیب دشوار، بررسی کنید که آیا دندانهایتان را به هم میفشارید یا بیش از حد لازم بدنتان را سفت کردهاید. اجازه دهید فکتان نرم شود. توجه کنید که آیا انگشتانتان میتوانند بدون تنش اضافی، تماس مناسب با دهنه را حفظ کنند.
هدف این نیست که از نظر بدنی شل شوید یا کمکهای خود را رها کنید. هدف این است که درگیری عضلانی مفید را از تنش اضافی تشخیص دهید.
۲. تنظیم کنید: وقتی استرس بیشتر میشود، ممکن است تنفس شما سطحی و تند شود یا حتی نفستان را حبس کنید. یک بازدم آرام از راه دهان، انگار که میخواهید شمعی را خاموش کنید، میتواند این الگو را قطع کند و فرصتی به شما بدهد تا متوجه شوید در بدنتان چه میگذرد.
پژوهشهای مربوط به تنفس نشان میدهد که تمرینهای ارادی تنفس میتوانند بر برانگیختگی فیزیولوژیک اثر بگذارند، هرچند این اثرها بسته به روش، شرایط و عملکرد هر فرد متفاوت است (زاکارو و همکاران، ۲۰۱۸).
۳. دوباره ارتباط برقرار کنید: بهجای آنکه در ذهنتان اشتباهی را مدام مرور کنید یا کل مسیر را از پیش تجسم کنید، توجه خود را به وظیفه فوری سوارکاریتان برگردانید. ریتم اسبتان چگونه است؟ اسب از طریق تماس و حرکت چه چیزی را منتقل میکند؟ کمک مناسب بعدی چیست؟ این بازگشت کوتاه به بدن، توجه شما را از غرق شدن در ذهنتان دور میکند.
وقتی اسب زودتر تغییر میکند
این رابطه یک سوی مهم دیگر هم دارد. سوارکاران گاهی تصور میکنند چون اسبشان واکنشی شده، پس حتماً خودشان باعث آن واکنش بودهاند. این فرض میتواند احساس گناهی بیدلیل ایجاد کند و سوارکار را به نادیده گرفتن نگرانیهای واقعی مربوط به اسب سوق دهد.
اسبها به درد، خستگی، تغییرات محیطی، محرکهای ناآشنا، سردرگمی یا تجربههای آموزشی پیشین واکنش نشان میدهند. اسبی که بارها در برابر یک کمک مقاومت میکند، رفتارش بهطور غیرمنتظره تغییر میکند یا به شکلی غیرمعمول واکنشی میشود، باید از نظر راحتی جسمی، تمرین و شرایط محیطی بهدرستی ارزیابی شود.
تنظیمگری سوارکار جایگزین مراقبت دامپزشکی، اسبداری خوب یا تمرین سنجیده نیست. بلکه یکی از اجزای یک نظام ارتباطی بزرگتر است. وقتی واکنشهای خودمان را میشناسیم، بهتر میتوانیم تشخیص دهیم چه چیز به خود ما مربوط است، چه چیزی ممکن است برای اسبمان در حال رخ دادن باشد و او به چه چیزی نیاز دارد.
گام بعدی اهمیت دارد
یکی از ارزشمندترین تغییرهایی که یک سوارکار میتواند ایجاد کند، این است که تنظیم دستگاه عصبی را چیزی نداند که فقط پیش از سوار شدن رخ میدهد. وضعیت فیزیولوژیک ما در طول یک دور سوارکاری مدام تغییر میکند.
ممکن است سوارکاری را با اعتمادبهنفس آغاز کنیم، بعد از یک انتقال ازدسترفته دچار ناامیدی شویم، سپس پس از اجرای موفق یک تمرین دوباره احساس اطمینان کنیم، اما فقط دو گام بعد، هنگام نزدیک شدن به چیزی متفاوت، بار دیگر موجی از تنش را تجربه کنیم. این کاملاً طبیعی است. هدف این نیست که همیشه کاملاً آرام بمانیم. هدف این است که در تشخیص تغییرات حالت درونیمان و زمانی که این تغییرات در توانایی ما برای برقراری ارتباط با اسبهایمان اختلال ایجاد میکند، ماهرتر شویم.
اسب نمیتواند با کلمات به ما بگوید که الگوی تنفسمان تغییر کرده یا دستهایمان استقلال کمتری پیدا کرده است. دفعه بعد که اسبتان واکنشی غیرمنتظره نشان داد، فقط به نشیمن و دستهایتان نگاه نکنید. به تنفستان توجه کنید. تنش عضلانیتان را بررسی کنید. ببینید تمرکزتان به کجا رفته است.
ممکن است متوجه شوید که مفیدترین تغییر، نه با درخواست از اسب برای تغییر، بلکه با شناخت چیزی آغاز میشود که پیشتر در خود شما تغییر کرده است.
درباره کریستی سیمور، الپیسی، امبیای
کریستی سیمور، الپیسی، امبیای، درمانگر بالینی دارای مجوز، مربی عملکرد در ورزش سوارکاری، نویسنده کتابهای «ذهن سوارکار» و «سوارکار تنظیمشده» و بنیانگذار اکویمایند است؛ یک اپلیکیشن موبایلی که برای کمک به سوارکاران در توسعه مهارتهای تنظیم هیجانی و عملکرد ذهنی طراحی شده است.
او با بیش از ۵۰ سال تجربه سوارکاری در پرش با اسب و درساژ، روانشناسی بالینی، علوم اعصاب و تجربه مستقیم سوارکاری را در هم میآمیزد تا به سوارکاران کمک کند اعتمادبهنفس، تابآوری و شراکتی قویتر با اسبهایشان بسازند. برای اطلاعات بیشتر به www.theequestrianmind.com مراجعه کنید.
منابع مقاله
ایزنک، ام. دبلیو.، درخشان، ن.، سانتوس، ر.، و کالوو، ام. جی. (۲۰۰۷). اضطراب و عملکرد شناختی: نظریه کنترل توجه. اموشن، ۷(۲)، ۳۳۶–۳۵۳. https://doi.org/10.1037/1528-3542.7.2.336
هیز، اس. سی.، لوما، جی. بی.، باند، اف. دبلیو.، ماسودا، آ.، و لیلیس، جی. (۲۰۰۶). درمان پذیرش و تعهد: الگو، فرایندها و پیامدها. بیهیویر ریسرچ اند تراپی، ۴۴(۱)، ۱–۲۵. https://doi.org/10.1016/j.brat.2005.06.006
کیلینگ، ال. جی.، یوناره، ل.، و لانبورن، ل. (۲۰۰۹). بررسی تعاملهای انسان و اسب: تأثیر یک انسان مضطرب. د وتِرینری ژورنال، ۱۸۱(۱)، ۷۰–۷۱. https://doi.org/10.1016/j.tvjl.2009.03.013
ناکامورا، ک.، تاکیموتو-اینوسه، آ.، و هاسهگاوا، ت. (۲۰۱۸). ادراک چندحسیِ هیجان انسان در اسبهای اهلی (اکوس کابالوس). ساینتیفیک ریپورتس، ۸، ۸۶۶۰. https://doi.org/10.1038/s41598-018-26892-6
پروپس، ال.، گراندز، کی.، اسمیت، ای. وی.، و مککامب، کی. (۲۰۱۸). حیوانات حالتهای چهرهای پیشین را که انسانهای مشخص بروز دادهاند، به خاطر میسپارند. کارنت بایولوژی، ۲۸(۹)، ۱۴۲۸–۱۴۳۲.e۴. https://doi.org/10.1016/j.cub.2018.03.035
اسمیت، ای. وی.، پروپس، ال.، گراندز، کی.، واتان، جی.، و مککامب، کی. (۲۰۱۶). واکنشهای کارکرداهمیتدار به حالتهای چهرهای احساسی انسان در اسب اهلی (اکوئوس کابالوس). بایولوژی لترز، ۱۲(۲)، ۲۰۱۵۰۹۰۷. https://doi.org/10.1098/rsbl.2015.0907
زاکارو، آ.، پیارولی، آ.، لورینو، م.، گاربلا، ا.، منیکوچی، د.، نری، ب.، و جمینانی، آ. (۲۰۱۸). کنترل تنفس چگونه میتواند زندگی شما را تغییر دهد: مروری نظاممند بر همبستههای روانیـفیزیولوژیک تنفس آهسته. فرانتیرز این هیومن نوروساینس، ۱۲، ۳۵۳. https://doi.org/10.3389/fnhum.2018.00353