ضروریات جعبه کمک‌های اولیه اسب
«اگر چیزی باشد که اسب‌ها بتوانند خودشان را درگیرش کنند، حتما این کار را می‌کنند،» سامانتا برتون هنلی (Samantha Burton Henley)، مدیر مجموعه مرکز سوارکاری سندی ریور در اکستنِ ویرجینیا، با شوخی می‌گوید.
واقعیت هم همین است؛ اسب‌ها معمولا مستعد حادثه‌اند و مراقبان خود را مدام نگران نگه می‌دارند. هرچند نمی‌توانید اسب‌تان را در اتاقی ضربه‌گیر نگهداری کنید یا او را در لایه‌ای از نایلون حباب‌دار بپیچید، اما می‌توانید با آماده داشتن یک جعبه کمک‌های اولیه ویژه اسب در محلی در دسترس، تا رسیدن دامپزشک آسیب‌های احتمالی را در حد لازم تثبیت کنید.
یکی از دلایل اختصاص دادن یک محفظه مشخص و کامل برای کمک‌های اولیه این است که در وضعیت اورژانسی برای اسب، زمان اهمیت حیاتی دارد و نباید آن را صرف گشتن دنبال دماسنج، باند استریل یا دیگر اقلام ضروری کنید. هنلی توضیح می‌دهد: «خیلی وقت‌ها پیش می‌آید که رسیدن دامپزشک کمی زمان ببرد.»
حتی اگر فقط یک یا دو اسب داشته باشید، به احتمال زیاد وسایل و لوازم مختلفی جمع کرده‌اید که در جاهای متفاوت نگهداری می‌شوند. اگر یک جعبه داشته باشید که مرتب آن را بررسی و به‌روز می‌کنید، هر وقت به چیزی نیاز داشته باشید می‌دانید همان را در اختیار دارید.
چالش اصلی در تهیه این جعبه آن است که مطمئن شوید فقط اقلامی در آن قرار دارد که برای رسیدگی به اسب‌تان تا زمان رسیدن دامپزشک لازم است. محصولات اضافی و اقلام جایگزین جعبه را می‌توانید در یک کمد یا صندوق بزرگ‌تر دارویی نگهداری کنید. آنجا همچنین محل مناسبی است برای قرار دادن یک جعبه کمک‌های اولیه انسانی؛ جعبه‌ای که یا به‌صورت آماده تهیه می‌شود یا می‌توان آن را با اقلام ساده داروخانه‌ای مثل چسب زخم، پماد آنتی‌بیوتیک سه‌گانه، آسپرین، ضدعفونی‌کننده دست و موارد مشابه تکمیل کرد.
هنلی و سارا فدرز (Sarah Feathers)، دامپزشک خدمات دامپزشکی اسب گریت ولی در بریستولِ تنسی، در تهیه فهرستی از اقلامی که باید در جعبه کمک‌های اولیه شما باشد و در شرایط اورژانسی کاربرد دارد، کمک کرده‌اند.
هنگام جمع‌آوری لوازم و تجهیزات، به نوع فضای نگهداری مورد نیاز هم فکر کنید. جعبه کمک‌های اولیه اسب باید قابل حمل، منظم و ترجیحا دارای بخش‌بندی‌های مختلف باشد تا همه لوازم پزشکی و تجهیزات لازم برای دسترسی سریع در شرایط اضطراری به‌خوبی از هم جدا و نگهداری شوند. یک جعبه‌ابزار جمع‌وجور، جعبه بزرگ وسایل ماهیگیری یا یک محفظه پلاستیکی با درِ کاملا چفت‌شونده، انتخاب‌های مناسبی هستند.
هر گزینه‌ای را که انتخاب می‌کنید، مطمئن شوید تمیز، درزبند و ضدآب است تا محتویات آن استریل و آماده استفاده بماند. همچنین در نظر داشته باشید که در شرایط آب‌وهوایی بسیار شدید، ممکن است لازم باشد جعبه را به محل دیگری منتقل کنید تا محتویات آن یخ نزند یا بیش از حد داغ نشود.
تجهیزات
در هر وضعیت اورژانسی، در اختیار داشتن ابزار مناسب می‌تواند تفاوت بزرگی در رسیدن به نتیجه موفق ایجاد کند. اقلام پایه‌ای که باید دم دست داشته باشید عبارت‌اند از:
- چراغ‌قوه، با باتری سالم، تا بتوانید در شب تاریک یا در باکس کم‌نور اصطبل، حتی در صورت قطع برق، به‌طور موثر از اسب‌تان مراقبت کنید
- دماسنج مقعدی؛ نوع دیجیتال پلاستیکی آن نسبت به مدل شیشه‌ای رایج، در محیط اصطبل ایمن‌تر است و عدد را هم سریع‌تر نشان می‌دهد
درمان زخم‌ها
اسب‌ها ممکن است دچار انواع مختلفی از زخم شوند و چه وضعیت نیازمند تماس فوری با دامپزشک باشد و چه بتوانید آن را خودتان در خانه درمان کنید، به وسایلی نیاز دارید که زخم را سریع و با ملایمت تمیز و ضدعفونی کنند. این وسایل شامل موارد زیر است:
- یک بطری ۱۶ اونسی از محلول شوینده ضدعفونی‌کننده مانند بتادین (پویدون آیدین) یا نولواسان (کلرهگزیدین) برای شست‌وشو و ضدعفونی کردن زخم
- یک بطری ۱۶ اونسی پراکسید هیدروژن (برای پاک کردن خاک یا دیگر آلودگی‌ها از زخم مفید است)
- کرم، پودر یا اسپری ضدعفونی‌کننده زخم برای پیشگیری از عفونت و کمک به بهبود؛ اما پس از تمیز کردن زخم، همیشه پیش از استفاده از هر محصولی با دامپزشک مشورت کنید.
- یک بطری ۱۶ اونسی الکل طبی برای استریل کردن ابزارهایی مانند قیچی یا دماسنج
- بسته‌ای از پدهای الکلیِ از پیش مرطوب‌شده برای تمیز کردن زخم‌های کوچک و محل‌های تزریق
- یک بطری ۱۰ اونسی محلول سالین ــ یک بطری محلول لنز تماسی با نازل برای این کار مناسب است ــ برای شست‌وشوی زخم‌های ظریف و دور از دسترس، مانند نواحی نزدیک چشم
- یک تیوب کوچک پماد چشمی آنتی‌بیوتیک سه‌گانه (غیراستروئیدی) که می‌توان آن را از دامپزشک تهیه کرد.
بانداژها
وقتی زخم در مرحله نخست تمیز شد، به انواع مختلفی از وسایل بانداژ نیاز دارید تا آن را بپوشانید و تمیز نگه دارید. همچنین لازم است این وسایل را در دسترس داشته باشید تا خونریزی را به‌سرعت متوقف کنید؛ خونریزی‌ای که بسته به شدت آن، ممکن است لازم باشد حتی پیش از تمیز کردن زخم مهار شود. وسایل بانداژ شامل این موارد است:
- یک جعبه ۲۰۰تایی گاز استریل نچسب، ترجیحا در اندازه ۴ در ۴ اینچ، برای تمیز کردن و پوشاندن زخم‌های کوچک
- دو رول باند خودچسب، مانند وترپ
، برای ثابت نگه داشتن گازها در جای خود
- یک رول الاستیکون؛ چسب پارچه‌ای محکم و کشسان با پایه چسبی لاستیکی
- رول‌های گاز ۴ اینچی برای لایه‌گذاری و پدگذاری
- ۲ رول پد زیرگچ؛ پد پلی‌استری برای محافظت، راحتی و خشک نگه داشتن ناحیه بانداژشده
- ۱ تا ۲ رول پنبه استریل جاذب ورقه‌ای یا گمگی؛ نوعی لایه پنبه‌ای که بین دو ورق گاز قرار گرفته است. هر دوی این‌ها معمولا در اندازه ۱۲ اینچی عرضه می‌شوند و می‌توان از آن‌ها به‌عنوان لایه زیر بانداژ یا پد فشاری برای بند آوردن خونریزی استفاده کرد. پنبه نباید مستقیما روی آسیب قرار گیرد، چون به زخم می‌چسبد. همچنین برای کمک به تمیز کردن زخم هم مفید است که در دسترس باشد.
- یک دست تمیز از پتوچه و بانداژ برای لایه محافظ و حمایتی بیرونی روی زخمی که از قبل بانداژ شده است یا، در صورت استفاده همراه با ضماد، برای کاهش گرما و التهاب در پا
- ۲ نوار بهداشتی ضخیم یا پوشک، که برای پدگذاری سمی که بانداژ شده مفید هستند.
داروها
بسته به تجربه و میزان راحتی شما در تجویز دارو، بعضی داروها هستند که خوب است در جعبه کمک‌های اولیه‌تان داشته باشید. حتی اگر پیش‌تر هم این داروها را داده‌اید، همیشه ابتدا با دامپزشک خود مشورت کنید. اگر او بتواند سریع به اسب شما برسد، ممکن است نخواهد شما چیزی تجویز کنید تا بتواند تصویر روشن‌تری از ابعاد مشکل داشته باشد. همچنین تزریق داخل‌وریدی، یعنی تزریق مستقیم به داخل ورید، اگر نادرست انجام شود می‌تواند خطرناک باشد. خبر خوب این است که بسیاری از داروهای ضد درد یا آرام‌بخش اکنون به شکل خوراکی هم در دسترس هستند.
- فنیل‌بوتازون، معروف به «بیوت»، و فلونیکسین مگلومین، معروف به «بانامین»، مسکن‌های ضدالتهابی غیراستروئیدی هستند. هر دوی آن‌ها به شکل خمیر خوراکی با دوزهای از پیش اندازه‌گیری‌شده موجودند، هرچند بیوت به شکل پودر هم عرضه می‌شود و می‌توان آن را به‌صورت خوراکی داد. برای تعیین دوز درست با دامپزشک خود مشورت کنید.
- ژل دورموسدان یک آرام‌بخش خفیف برای حالت ایستاده است که به‌صورت خوراکی داده می‌شود. دستورالعمل را برای دوز صحیح بررسی کنید و حتما دستکش بپوشید، زیرا انسان‌ها به این دارو حساس‌اند و دارو می‌تواند از طریق پوست جذب شود.
- خمیر الکترولیت برای درمان کم‌آبی. هرچند این مورد دارو نیست، اما یک مکمل خوراکی است که اثربخشی آن برای ترغیب اسب‌ها به نوشیدن آب ثابت شده است.
ممکن است تصمیم بگیرید وسایل دیگری هم هست که می‌خواهید به جعبه کمک‌های اولیه خود اضافه کنید. یا می‌توانید یک کیت آماده بخرید و خود را از دردسر جمع‌آوری اقلام آن نجات دهید. هر کدام را که انتخاب کنید، بدانید زمانی و تلاشی که اکنون صرف می‌کنید باعث می‌شود هنگام انتظار برای رسیدن دامپزشک، بهتر بتوانید به اسب خود کمک کنید.
ارتباط با دامپزشک، کلید اصلی است
مهم نیست جعبه کمک‌های اولیه شما چقدر کامل باشد، این وسایل هرگز نباید در شرایط اضطراری جای تماس با دامپزشک‌تان را بگیرند؛ حتی وقتی مطمئن نیستید که واقعا با وضعیت اورژانسی روبه‌رو هستید یا نه. علائم جدی مانند پف‌کردگی چشم‌ها، لنگش ناگهانی یا بی‌میلی به راه رفتن، خونریزی شدید، مشکلات تنفسی و نشانه‌های کولیک (مثل چنگ‌زدن به زمین با سم، افسردگی، تعریق بیش از حد و موارد مشابه) همیشه نیازمند یک تماس فوری هستند.
فدرز می‌گوید: «ترجیح شخصی من همیشه تماس تلفنی است. این به آن معنا نیست که حتما دامپزشک باید به محل بیاید. فقط علائم را توضیح دهید. اگر خودتان بتوانید از عهده‌اش بربیایید، عالی است. اگر نه، من می‌آیم.»
۶ کار که باید پیش از شرایط اضطراری انجام دهید
- اطلاعات تماس اضطراری دامپزشک و نعل‌بند خود را در اصطبل نصب کنید و در تلفن همراه‌تان هم ذخیره داشته باشید.
- بدانید چگونه دمای بدن، نبض و تعداد تنفس اسب خود را اندازه بگیرید و از مقادیر طبیعی این علائم حیاتی در حالت استراحت آگاه باشید. هنلی می‌گوید: «ما برای تک‌تک اسب‌های اصطبل، دما، نبض و تنفس در حالت استراحت را ثبت می‌کنیم و این اطلاعات باید در هر اصطبل یا در یک دفترچه در دسترس باشد.»
- جعبه کمک‌های اولیه را هر ماه بررسی کنید و داروهای تاریخ‌گذشته را دور بریزید و جایگزین کنید.
- هر چیزی را که از جعبه کمک‌های اولیه برمی‌دارید، در اولین فرصت جایگزین کنید.
- دانش خود را افزایش دهید. مطمئن شوید می‌دانید از همه وسایل داخل جعبه چگونه استفاده کنید یا از دامپزشک‌تان بخواهید این موارد را به شما نشان دهد. پیش از آن‌که با یک وضعیت اضطراری پراسترس روبه‌رو شوید، بستن بانداژ پای اسب‌تان را تمرین کنید.
- سوابق سلامت اسب خود را به‌روز و در دسترس نگه دارید تا بتوانید به هر پرسشی که دامپزشک‌تان درباره سابقه پزشکی او دارد پاسخ بدهید.
این مقاله نخستین‌بار در شماره اوت ۲۰۱۸ نشریه پرکتیکال هورسمن منتشر شد.