آیا علم میتواند از سوارکاری در برابر بحران اعتماد عمومی محافظت کند؟
اعتراضها به عکسهایی که پس از رقابتهای بزرگ در شبکههای اجتماعی منتشر میشود. طومارهایی برای حذف اسبها از بازیهای المپیک. تماشاگران خشمگینی که نارضایتی سالها انباشتهشده را بازگو میکنند و از شیوه آموزش و نگهداری این ورزشکاران چهارپا توضیح میخواهند.
ورزشهای سوارکاری با نوعی انقلاب روبهرو هستند؛ انقلابی که میتواند موجودیت آنها را بهطور کامل زیر و رو کند.
«بقای آینده و موفقیت صنعت سوارکاری اکنون به این بستگی دارد که بتواند نشان دهد واقعاً رفاه اسبها را در اولویت قرار میدهد»، Natalie Waran، کارشناس و مشاور رفاه حیوانات در نیوزیلند، گفت.
آیا میتوان ورزشهای اسب را نجات داد؟ کارشناسان میگویند بله، اما فقط با کمک یک متحد کمنامونشان و اغلب بدفهمیدهشده: علم. به گفته آنها، اگر دانشمندان و صنعت سوارکاری برای بهبود دانش، رفاه اسب و آموزش با یکدیگر همکاری کنند، ورزشهای اسب میتوانند آیندهای شادتر، هماهنگتر و عادلانهتر داشته باشند.
مجوز اجتماعی برای فعالیت
نمونههای شاخصی وجود دارد؛ از جمله کنارهگیری Charlotte Dujardin از بازیهای المپیک 2024 پس از آنکه تصاویر ویدئویی نشان داد او از روی زمین یک اسب را شلاق میزند. اما سوارکاران در سراسر جهان و در همه سطوح زیر ذرهبین افکار عمومی قرار گرفتهاند؛ افکار عمومیای که روزبهروز کمتحملتر میشود. وقتی مردم با تلفنهای همراه همیشگی خود سراغ صحنهها میروند و کلیپها و عکسهایی از اسبهای ورزشی را در شبکههای اجتماعی منتشر میکنند، موجی از انتقاد به راه میافتد که نهتنها افراد، بلکه خودِ این رشته را هدف میگیرد.
این وضعیت «مجوز اجتماعی برای فعالیت» یا SLO سوارکاران را به چالش کشیده است؛ مفهومی که میگوید مردم آزادند هر کاری بخواهند انجام دهند تا وقتی که جامعه بگوید دیگر نمیتوانند. سوارکاران امروز باید از ورزش خود دفاع کنند؛ آن هم با اطمینان از اینکه هیچ آسیبی به اسبها نمیرسد و سپس اثبات این موضوع به جهان.
Sabrina Ibáñez، دبیرکل FEI، اذعان میکند که این کار آسانی نیست. او گفت: «حفظ مجوز اجتماعی برای فعالیت، احتمالاً مهمترین و بزرگترین چالشی است که امروز با آن روبهرو هستیم. اگر مسئولیتپذیر نباشیم ــ تکتک ما ــ پیامد آن میتواند به تاریخ ما آسیب جبرانناپذیر بزند.»
علم به کمک میآید؟
در دو دهه گذشته، دانشمندان سوارکاری پژوهش درباره روشهای آموزش و نگهداری ــ و مسیرهای بهبود ــ را شدت بخشیدهاند.
پژوهشگران ethogramها را توسعه دادهاند؛ چکلیستهای رفتاریای برای شناسایی نشانههای درد یا استرس، از وضعیت بدنی خشک و سفت گرفته تا رفتارهای تکراری و ناسالم مانند cribbing و weaving. حتی یک فهرست جداگانه هم برای اسبهای زیر زین وجود دارد که نشانههایی مانند عقبرفتن گوشها، سوراخهای بینی منقبض، دهانهای باز، تکاندادن دم و فکهای سفت را شامل میشود؛ چراکه تجهیزات، فشار کار و فرمانهای سوارکار میتواند زبان بدن و حالت چهره را تغییر دهد.
گروههای دیگر، خوشبینی اسبها را با استفاده از نشانههای مبهم میسنجند؛ برای مثال با سطلهایی که ممکن است غذا در آنها باشد یا نباشد، تا ارزیابی کنند اسبها محیط خود را چگونه تفسیر میکنند.
اکنون حسگرها کشش افسار، فشار زین و زاویههای سر و گردن را بهصورت لحظهای اندازهگیری میکنند، در حالی که مانیتورهای ضربان قلب میزان فشار و تلاش را زیر نظر میگیرند. تصویربرداری هم میتواند نشانههای اولیه فشار عضلانیاسکلتی را پیش از آنکه آسیب رخ دهد، شناسایی کند. از سوی دیگر، آمارگران در حال شناسایی عوامل خطرِ بروز حادثه، بهویژه در eventing و racing، هستند؛ اقدامی که میتواند به طراحی ایمنتر مسیرها منجر شود.
همزمان، مربیان مبتنی بر علم از learning theory — علمِ چگونگی فکر کردن و یادگیری اسبها — در عمل استفاده میکنند و برای اسبها نقش و اختیار بیشتری قائل میشوند. Andy Booth، مدرس استرالیاییِ سوارکاری که در فرانسه مستقر است، میگوید: «باید بتوانیم بگوییم: احساس میکنم من دارم اسبم را مدیریت میکنم و اسبم هم احساس میکند دارد مرا مدیریت میکند. وقتی این اتفاق بیفتد، دیگر اسب قربانی equitation نیست؛ او یک بازیگرِ مطمئن و مایل است.»
From Research to Rules: the FEI Response
Ibáñez میگوید هرچند تغییر، نیازمند اجماع جهانی میان فرهنگها و نظامهای مختلف است، اما FEI در حال گوش دادن و اجرای اصلاحات مقرراتی است. برای نمونه، از May 2025 همه nosebandها باید با یک ابزار اندازهگیری استاندارد بررسی شوند، نه فقط با انگشتان. این بهار، این سازمان تشکیل یک task force را برای بازنگری در پروتکلهای رفاه اسب در رشتههای مختلف اعلام کرد.
FEI در سالهای اخیر با برجستهترین دانشمندان equitation برای تدوین Equine Welfare Strategy Action Plan همکاری کرده و از Waran و دیگر کارشناسان علوم رفاه نیز کمک گرفته است. این «critical friends» اخلاق این ورزش را ارزیابی میکنند و بر پایه شواهد، برای بهبود آن توصیههایی ارائه میدهند — با تمرکز بر رفاه بهینه. Waran میگوید: «رفاه محدودیت نیست؛ توانمندساز است.»
همچنین از Andrew McLean، BSc, PhD, Dipl. Ed، مدیر Australian Equine Behaviour Centre، دعوت شده تا در Sports Forum سالانه آنان برای نمایندگان سخنرانی کند. McLean — از پیشگامان equitation science — اصول علمیِ آموزش و اهمیت حیاتی آن برای horse sports را توضیح داد. او به آنان گفت: «من از حامیان جدی استفاده از اسبها در ورزش هستم — به شرط آنکه هر وقت بهتر میدانیم، بهتر عمل کنیم.»
Human Behavior Change
بخش زیادی از equitation science بر اسبها متمرکز است — اما پژوهشگران increasingly در حال مطالعه رفتار انسان و راههای تغییر آن نیز هستند.
مطالعات بررسی میکنند چگونه میتوان مردم را به پذیرش یافتههای علمیِ بهبوددهنده رفاه اسب ترغیب کرد — و چرا در برابر آن مقاومت نشان میدهند. پژوهشها نشان میدهد سنت نقش مهمی دارد: افرادِ مرتبط با اسب معمولاً کارها را همانطور انجام میدهند که همیشه انجام شده است.
Roly Owers، MRCVS، مدیرعامل World Horse Welfare در بریتانیا، میگوید: «شما از مردم میخواهید از چیزهایی دست بکشند که عمیقاً در فرهنگ این ورزش ریشه دارد — از شیوه داوری گرفته تا تجهیزاتی که استفاده میکنیم. این فقط یک تغییر فنی نیست؛ یک تغییر عاطفی هم هست.»
با این حال، این فقط مشکل جامعه اسبسواران نیست؛ عموم مردم هم اغلب رفتار اسبها را درست درک نمیکنند و همین مسئله به انتقادهایی از سر حسننیت اما نادرست دامن میزند. به گفته Marc Pierard، PhD، از University of Lancashire در بریتانیا، ویدیوی Dujardin برای نمونه تصویر نوعی خشونت فیزیکی را تداعی کرد، اما آسیب روانی آن شاید حتی مهمتر بوده باشد. این اسب احساس ناکامی، سردرگمی و ناتوانی در یافتن پاسخ درست را تجربه میکرد. Pierard میگوید: «او داشت به مرز استیصال میرسید؛ مثل اینکه میگفت، ‘باید کاری بکنم؛ چطور این شلاق را متوقف کنم؟’»
پژوهشگران میگویند این موضوع مسئولیت سنگینی بر دوش مروجان علم میگذارد. روزنامهنگاران، فدراسیونها و مربیان باید یافتههای علمی را به چیزی تبدیل کنند که مردم بتوانند آن را بفهمند و به کار بگیرند.
Booth میگوید: «بیشتر ما در میدان از علم چیز زیادی نمیدانیم و دانشمندان هم همیشه کار را برایمان آسان نمیکنند. اگر میخواهید در دنیای اسب تغییر ایجاد کنید، باید آن را قابلفهم کنید و نشان دهید که چگونه در عمل و روی اسبها جواب میدهد، نه فقط در PowerPoints.»
Angelo Telatin، PhD، از Delaware Valley University، میگوید حتی سوارکاران طراز اولی مثل Dujardin هم میتوانند محرک چنین تغییری باشند. بهجای آنکه با شرمندگی عقب بکشند، میتوانند رویکردی دیگر در پیش بگیرند؛ یعنی با آموزشهای مبتنی بر علم درگیر شوند و از شیوههای بهتر دفاع کنند. او میگوید: «ایده این است که بگویند، ‘بله، اشتباه کردم’، اما حالا میفهمم—و به خاطرش بهتر عمل خواهم کرد.»
دانش در عمل
آیا علم میتواند ورزشهای اسبی را از فشار روزافزون افکار عمومی نجات دهد؟
شاید؛ اما فقط در صورتی که سوارکاران، دانشمندان و مروجان علم با هم کار کنند تا دانش را به عمل تبدیل کنند. نتیجه این همکاری تعیین خواهد کرد که آیا ورزشهای اسبی زیر این فشار رنگ میبازند یا قویتر و اخلاقیتر از گذشته از آن بیرون میآیند.