کمک به اسب برای بازیابی تعادل پس از پرش
تصور کنید هنگام دویدن در سراشیبی، بدنتان به جلو متمایل می‌شود و سرعت‌تان مدام بیشتر می‌شود. کمی زمان لازم است تا پاهایتان دوباره زیر بدنتان قرار بگیرد، تعادل‌تان را بازیابید و سرعت را کم کنید. این حس تقریباً همان چیزی است که اسب شما هر بار پس از فرود از روی مانع تجربه می‌کند. برای اینکه بخش عقبی بدنش دوباره زیر خودش جمع شود و تعادلش را به دست بیاورد تا بتواند نرم و آرام در کانتر ادامه بدهد ــ چیزی که من آن را «تمام‌کردن پرش» می‌نامم ــ به زمان نیاز دارد؛ زمانی که شما با ماندن روی مرکز تعادل و حفظ یک رهاسازی خوب در اختیارش می‌گذارید.
متأسفانه بسیاری از سوارکاران به این عادت دچار شده‌اند که پیش از پرش، در هوا یا هنگام فرود، به دهان اسب فشار بیاورند و عنان را بکشند. این کار نه‌تنها تعادل اسب را بر هم می‌زند، بلکه مانع تمرکز او بر وظیفه‌اش می‌شود، چون ذهنش درگیر این است که قرار است در دهانش چه فشاری احساس کند. در نتیجه، به‌جای اینکه نرم فرود بیاید و در تعادل به کانتر ادامه دهد، ممکن است تند شود، جفتک بیندازد یا ناآرام و مهارنشدنی شود.
مثل هر عادت دیگری، سوارکار تا زمانی که از آن آگاه نشود، نمی‌تواند آن را اصلاح کند. به همین دلیل می‌خواهم یک تمرین ساده پرش در اختیارتان بگذارم که در آن با یورتمه به مانع نزدیک می‌شوید، هنگام پرش از روی یک ضربدر کوچک دست را رها می‌کنید، فرود می‌آیید و سپس در حالی که از روی سه تیر زمینی با کانتر دور می‌شوید، این رهاسازی را برای سه گام دیگر هم حفظ می‌کنید.
من با این تمرین خیلی سریع به نتیجه رسیده‌ام، حتی در مورد سوارکاران حرفه‌ای که به عادت کشیدن عنان دچار شده بودند، چون این تمرین هم‌زمان دو کار انجام می‌دهد:
- چشم شما را به این واقعیت باز می‌کند که بعد از پرش، چقدر سریع می‌خواهید به دهان اسب فشار بیاورید.
- به شما کمک می‌کند عادت تازه و نرم‌تری بسازید؛ عادتی که در آن صبر می‌کنید تا اسب‌تان دست‌کم سه گام فرصت داشته باشد تعادلش را بازیابد و پرش را کامل کند، سپس دوباره تماس بگیرید.
و اگر بخواهیم از شکستن یک چرخه معیوب حرف بزنیم، کم‌واکنشی همیشه نقش زیادی در آرام‌تر شدن اسب دارد. وقتی اسب دیگر نگران این نباشد که شما در هوا یا هنگام فرود به دهانش فشار می‌آورید، متوجه می‌شود که می‌تواند به‌جای آن روی اجرای یک پرش خوب و کامل تمرکز کند.
بهترین بخش ماجرا این است که چون مانع بسیار کوچک است، می‌توانید تمرین را آن‌قدر تکرار کنید تا درست انجامش بدهید و احساس اطمینان پیدا کنید؛ و این زمان زیادی نخواهد برد. در واقع، احتمالاً همان بار اول عادت نادرستِ تمایل به کشیدن عنان را در خودتان تشخیص می‌دهید. چند بار دیگر هم تمرین را انجام دهید، در حالی که روی مرکز تعادل اسب‌تان می‌مانید و رهاسازی را حفظ می‌کنید ــ تیرهای زمینی هم کمک می‌کنند این نکته را فراموش نکنید ــ و مگر اینکه واقعاً در وضعیت بدنی‌تان مشکل جدی داشته باشید، باید بتوانید همین عادت را در یک جلسه از بین ببرید. وقتی این اتفاق بیفتد، در مسیر کمک به اسب‌تان برای ساختن یک پرش بی‌نقص قرار گرفته‌اید.
مزایا
- اسب‌تان هوشیارتر می‌شود، با اعتمادبه‌نفس مانع را ارزیابی می‌کند و با اشتیاق به سراغ مانع‌ها می‌رود.
- ریتم و سرعتش یکنواخت می‌ماند، به نقطه‌ای راحت برای کنده‌شدن می‌رسد و پس از فرود نیز در آن سوی مانع بدون تغییر ادامه می‌دهد، در حالی که به نرمی تعادلش را دوباره به دست می‌آورد.
- چون به شما اعتماد دارد که هنگام پرش یا در فرود، دهنه‌اش را اذیت نکنید، بدنش را کامل و سخاوتمندانه به کار می‌گیرد، با ارتفاع خوب می‌پرد و حتی شاید کمی هم حاشیه امن بیشتر بین مانع و پاهایش به شما بدهد؛ ضمن اینکه گردنش را به‌شکل گرد و رو به جلو می‌کشد تا از نوک بینی تا دم، خط بدن خوش‌فرمی داشته باشد.
- او نرم فرود می‌آید، نه به‌قول معروف «فروریخته»؛ که از نظر من یعنی اسب بی‌جان فرود بیاید و دیگر حرکتی رو به جلو نداشته باشد، یا چون شما به عقب افتاده‌اید و به دهانش فشار آورده‌اید، یا چون خودش نمی‌داند بعد از پرش چگونه رو به جلو ادامه دهد.
چه کسانی می‌توانند این تمرین را انجام دهند
هر سوارکاری که پوزیشن دوپوینت مستحکمی دارد و پرش را شروع کرده است، می‌تواند این تمرین را امتحان کند.
چیدمان
مطابق دیاگرام زیر، یک چوب زمینی یورتمه بگذارید. ۹ فوت جلوتر از آن، یک کراس‌ریل کوچک بسازید که کمک می‌کند در مرکز بمانید. پس از کراس‌ریل، سه چوب زمینی قرار دهید؛ دو چوب اول با فاصله‌های ۱۰ فوتی و چوب سوم با فاصله ۱۲ فوت. بعد از آخرین چوب زمینی نیز تا انتهای میدان، چند گام دیگر برای اسب در نظر بگیرید. این اندازه‌ها باید برای بیشتر اسب‌ها مناسب باشد. چون من اسب شما و شیوه حرکتش را نمی‌شناسم، چوب‌ها را آن‌قدر تنظیم کنید تا بتواند پس از فرود از کراس‌ریل، چوب اول را راحت پشت سر بگذارد و سپس برای دو چوب بعدی فقط کمی بیشتر دراز شود؛ چیزی که به شما کمک می‌کند بالا بمانید، حرکت اسب را دنبال کنید و دست نکشید.
نکته‌هایی برای موفقیت
- پوزیشن‌تان را بررسی کنید. وقتی پایتان رها و آویزان است، پایین رکاب باید فقط به استخوان قوزک‌تان برسد؛ این نشانه آن است که طول رکاب مناسب است تا وزن‌تان را به سمت پاشنه پایین بدهید، زاویه درست زانو را حفظ کنید و در پوزیشن دوپوینت فقط به اندازه لازم از زین بلند شوید. همچنین حتماً آرنج‌ها را جلوی لگن نگه دارید و دست‌ها را جلوی چانه، در حالی که عنان‌ها را طوری گرفته‌اید که شست‌ها بالا باشند و کمی به سمت داخل زاویه داشته باشند.
- خودتان فکر کنید. من چند راهنما به شما می‌دهم، اما ممکن است اسب شما از آن دسته اسب‌هایی باشد که به‌طور طبیعی دوست دارد از بقیه تندتر برود. در آن صورت، احتمالاً باید زودتر روی دهنه ارتباط بگیرید. اگر اسب کمی تند و تیز است، شاید لازم باشد هر بار که این تمرین را انجام می‌دهید، یک نوبت قدم‌رفتن برای آرام‌شدن به او بدهید. و اگر اسبی کند و تنبل است، شاید بهتر باشد با برگشتن فوری به یورتمه و اجرای چندباره تمرین پشت‌سرهم و بدون وقفه، او را بیدارتر کنید.
چطور این تمرین را سوار شوید
- پیش از شروع این تمرین، اسب‌تان را روی کار مسطح گرم کنید. سپس در دست راست، یک یورتمه نشسته‌ـ‌برخاسته پرانرژی با ریتمی تند و گام‌های بلند و خوب بگیرید. حدود پنج گام مانده به چوب یورتمه، در وضعیت دوپوینت قرار بگیرید.
- فشار ساق را حفظ کنید و تماس ملایمی با دهان اسب داشته باشید تا او را تشویق کنید با یورتمه به سمت چوب بیاید، به پای مانع ضربدری برسد و هنگام پرش تعادلش را رو به بالا حفظ کند. نگاه‌تان را به مسیری بدوزید که بعد از مانع می‌خواهید بروید؛ اشکالی ندارد که خود مانع را با دید محیطی‌تان هم دنبال کنید.
- وقتی اسب می‌پرد، بدنتان را رها کنید و اجازه بدهید او زاویه لگن‌تان را ببندد. دست‌ها را جلوی چانه نگه دارید تا با بند انگشتان‌تان به گردن اسب برسید و هم‌زمان که او با گردنش آزادی در عنان ایجاد می‌کند، بند انگشتان را در دو طرف یال گردن او فشار بدهید. در حالی که وضعیت دوپوینت را حفظ کرده‌اید، وزن را در پاشنه‌ها نگه دارید، زاویه لگن را بسته حفظ کنید و هنگام فرود و ادامه دادن اسب در کانتر روی سه چوب زمینی، همان فشار بند انگشتان روی گردنش را نگه دارید.
- بعد از سومین چوب زمینی، تصمیم بگیرید. اگر اسب آرام ماند و بدون اینکه به دهنه بیاویزد، عنان را بکشد یا تند شود، در کانتر از مانع دور شد، فقط خیلی نرم، تدریجی و روان دوباره تماس با عنان را برقرار کنید. پیش از رسیدن به پیچ، به یورتمه برگردید و تمرین را تکرار کنید. اگر اسب تند شد یا به‌هم ریخت، آرام او را به قدم برگردانید، مدتی قدم بروید تا آرام شود، سپس دوباره یورتمه را بگیرید و تمرین را تکرار کنید. به‌تدریج اما حتمی، با حفظ آزادی عنان و اینکه به‌هیچ‌وجه ناگهان عنان را از او نگیرید یا در پرشش دخالت نکنید، او را قانع می‌کنید که از دست‌های شما چیزی برای ترسیدن وجود ندارد. و چون چیزی در اختیارش نمی‌گذارید که به آن تکیه کند، کم‌کم عادت می‌کند که خودش دوباره متعادل شود و بدنش را نگه دارد.
- وقتی با اطمینان می‌توانید روی چوب‌های زمینی زاویه لگن را بسته نگه دارید و روی گردن اسب فشار بیاورید و او هم هر پرش را آرام و نرم تمام می‌کند، مانع ضربدری را به یک مانع مستقیم کوچک تبدیل کنید. وقتی این مرحله خوب پیش رفت، تمرین را در کانتر انجام دهید. چوب یورتمه را بردارید و سه چوب زمینی را بسته به طول گام اسب‌تان با فاصله حدود ۱۱ تا ۱۳ فوت از هم بچینید. با اینکه حالا در کانتر هستید، سعی کنید هیجان‌زده نشوید و شروع به کشیدن عنان نکنید. تمرکزتان را روی حفظ وضعیت بدنی تا رسیدن به مانع ضربدری و نگه داشتن آزادی همراه با حرکت روی سمت فرود مانع بگذارید.
درباره پاتریک اسپانتون
پاتریک اسپانتون مربی و سوارکار موفقی است که شاگردان و اسب‌هایش صدها قهرمانی در رده ای و فینال مدال‌ها را به دست آورده‌اند. او در ونکوورِ بریتیش کلمبیا و در خانواده‌ای غیرمرتبط با اسب و ورزش سوارکاری بزرگ شد، اما در ۱۲ سالگی کار کردن نزد لزلی رید، المپین دو دوره و دارنده مدال طلای بازی‌های پان‌آمریکن را آغاز کرد. او در ۱۸ سالگی، کار در یک اصطبل فروش اسب‌های پرش با اسب در نزدیکی آخن آلمان را شروع کرد. پیش از تأسیس باشگاه سوارکاری پاتریک اسپانتون ترینینگ استیبلز، مربی و سوارکار رینبو کنیون رنچ بود و در کنار مری گاتی کار می‌کرد. پاتریک اکنون در خارج از ریو دو ژانیرو زندگی می‌کند؛ جایی که اسب‌های پرش در سطح بالا را تمرین می‌دهد و در سراسر ایالات متحده، کانادا و برزیل کلینیک برگزار می‌کند.
این مقاله نخستین بار در شماره تابستان ۲۰۲۱ نشریه پرکتیکال هورسمن منتشر شد.