ژیمناستیک چگونه به هر اسبی در پرش کمک میکند
بعضی وقتها کلینیکهای من برای خودم از شرکتکنندگان هم سرگرمکنندهتر است؛ بهویژه در بخش پرسشوپاسخ.
هر وقت امکان داشته باشد، دوست دارم در کلینیکها و سمینارهایم بخشی را به پرسشوپاسخ اختصاص بدهم، چون این یعنی درباره موضوعی حرف میزنم که دستکم برای یک نفر دیگر در سالن هم جالب است.
این خیلی بهتر از آن است که همان سخنرانی تکراری و ازپیشآمادهای را ارائه کنم که هفته گذشته هم گفته بودم؛ و پرسشها کمک میکنند از موضوعاتی که در حال حاضر برای اعضا داغ و محل بحث است، عقب نمانم.
بیشتر وقتها، این پرسش را قبلا شنیدهام و برایش پاسخی دارم.
چند سال پیش یادداشتی درباره رایجترین پرسشهای کلینیکها نوشتم.
میتوانید آن را در پراکتیکال هورسمن مگ پیدا کنید.
برت ده نمتی، مربی افسانهای پرش با اسب تیم سوارکاری ایالات متحده، یک بار به من گفت وقتی کاوالتی یا تمرینهای ژیمناستیک طراحی میکرد، مسئولیت محل قرار گرفتن قدم یا گام اسب را بر عهده میگرفت.
الگوی منحنی کاوالتی که اینجا میبینید، به اسبها یاد میدهد حتی وقتی بدنشان در حالت خمیده است، نظم گام خود را حفظ کنند.
چون فاصله بین هر ریل از ۳ فوت در سمت داخل تا ۶ فوت در سمت بیرون تغییر میکند، الیسون اسپرینگر با دقت سوفیا را دقیقا به نقطه درست روی نخستین کاوالتی هدایت کرده است تا سوفیا بین هر کاوالتی، با یورتمه عادیِ کاری خود، برای یک قدم جا داشته باشد.
از میزان خمشدن بدن سوفیا میتوان دید که کمکهای الیسون از نظر کلاسیک کاملا درست است.
با این حال، هر از گاهی پرسشی از من میشود که مرا وادار میکند مکث کنم و بیشتر فکر کنم.
در یکی از کلینیکهای اخیر، داشتم درباره تمرینهای ژیمناستیکی که قرار بود آن روز استفاده کنم توضیح میدادم که خانم جوانی دستش را بالا برد و پرسید: «جیم، خیلی خب، اسب من پرش خوبی دارد و مطمئنا میتوانیم این تمرینها را انجام بدهیم، اما اصلا چرا از ژیمناستیک استفاده میکنید؟»
پیش از این هم شکلهای مختلفی از این پرسش را شنیده بودم و پاسخ کوتاه همیشگیام را دادم: ژیمناستیک، که منظورم از آن قرار دادن هر دو مانع یا بیشتر با فاصلهای مشخص و اندازهگیریشده از یکدیگر است، هم به شما و هم به اسبتان کمک میکند بهتر بپرید.
این تمرینها جایگذاری پا، تکنیک و اعتمادبهنفس اسب را بهتر میکنند.
در عین حال، شما هم این فرصت را پیدا میکنید که با تکرار، پرش را به شکلی قابلپیشبینیتر انجام دهید و هر بار روی یک بخش مشخص از حرکت پرش خود تمرکز کنید.
برای مثال، هنگام فرود مچ پاهایتان چه حسی دارد، یا آرنجهایتان در هوا چگونه حرکت دهان اسب را دنبال میکند؟
با اینکه همه این دلایل درست است، بعدا به این فکر افتادم که ژیمناستیک موضوعی بسیار گستردهتر و عمیقتر از چیزی است که پاسخ کوتاه من نشان میدهد؛ و بهتر است درباره این پاسخها با جزئیاتی بیشتر از آنچه در فشار زمانی یک کلینیک ممکن است، صحبت کنیم.
فاصلهها را با دقت اندازه بگیرید
یکی از ویژگیهای پرش ژیمناستیک این است که فاصلههای مورد استفاده در آن با دقت بسیار زیاد اندازهگیری میشوند. وقتی تمرینهای خود را میچینید، به دقت قدمهایتان تکیه نکنید؛ از متر استفاده کنید. دلیلش این است که فاصلهای که به کار میبرید، طوری طراحی شده تا اثری مشخص بر گام اسب شما بگذارد و شما هنگام اجرای تمرین ژیمناستیک بتوانید بر همان اثر تمرکز کنید. برای مثال، من در ابتدای تمرینات ژیمناستیکم، یک چوب تنظیم فاصله را ۹ فوت پیش از مانع قرار میدهم. این چوب دقیقا همان کاری را انجام میدهد که از نامش برمیآید؛ یعنی پاهای اسب شما را برای نقطه درستِ جدا شدن از زمین روی نخستین مانع تنظیم میکند. اگر این چوب بیش از حد به مانع نزدیک یا از آن دور باشد، تا زمانی که فاصله را دقیقا اندازه نگیرید و چوب را در جای درست نگذارید، پرشهای نادرست خواهید داشت. در آموزش اسبها به اندازه کافی متغیر وجود دارد؛ بنابراین دلیلی ندارد متغیری را هم وارد کار کنیم که در حالت عادی میتوانیم آن را کنترل کنیم.
قابلیت پیشبینی
فکر میکنم یکی از دلایل اصلی اینکه اسبها و سوارکاران تا این حد پرش ژیمناستیک را دوست دارند و از آن سود میبرند، این است که فعالیتشان قابل پیشبینی میشود. وقتی با یورتمه وارد یک تمرین ژیمناستیک میشوید، باید از قبل نتیجه مطلوب را بدانید. میتوانید وقت خود را صرف سوارکاری در یک ریتم از پیش تعیینشده کنید، به جای اینکه با خودتان فکر کنید: «خدای من، امیدوارم این یکی جواب بدهد.» چون شما و اسبتان در یک ریتم حرکت میکنید، هر دو آرامتر میشوید و اعتمادبهنفستان هم بیشتر خواهد شد.
آرامش به چند دلیل اهمیت دارد. وقتی اسب شما آرام باشد، آموزش دادن به او برای پریدن با فرم خوب آسانتر میشود. بیشتر اسبها زمانی که آزاد هستند، خوب میپرند؛ یعنی پاهایشان را درست به کار میگیرند. فقط وقتی ما وزن خود را روی پشت آنها میاندازیم و در دهنهشان دخالت میکنیم، دچار مشکل میشوند. پرش ژیمناستیک به اسب شما یاد میدهد با وجود وزن شما روی پشتش، به همان خوبی بپرد که در حالت آزاد میپرد.
برای رسیدن به این هدف، بخش عمده درسهای ابتدایی ژیمناستیک شما با من، روی عنان بلند یا رها انجام خواهد شد.
میخواهم یاد بگیرید که «مسافری باهوش» باشید و میخواهم اسبتان هم مستقل از دخالتهای شما، باهوش و خوداتکا شود.
فقط وقتی در زین کاملا مطمئن شدید، بدون اینکه به دهان اسبتان فشار بیاورید، و اسبتان هم بتواند بدون کمک شما سرعت و ریتمش را حفظ کند، آنوقت و فقط آنوقت برای کار پیشرفتهتر روی مانعها آماده هستید.
این تمرینها میتوانند همان اثر مفیدی را بر اسبها و سوارکاران کراسکانتری بگذارند که کار ژیمناستیک در میدان سوارکاری ایجاد میکند.
شارون وایت در حال آشنا کردن دان شفیلد، شو، با تمرین بَنس در سراشیبی است.
شو پیشتر با مفهوم بَنس تکی و دوتایی روی زمین هموار آشنا شده بود، بنابراین این تمرین گام منطقی بعدی در روند آموزشی اوست.
میتوان فهمید که شو هنوز کمتجربه است، اما میل همکاری دارد؛ او بعد از مانع اول کمی کوتاه فرود میآید.
شارون این مسئله را با جمعکردن ساق پای خود در لحظه فرود او اصلاح میکند.
با کمترین میزان تشویق، شو روی ریل دوم و سوم بااعتمادبهنفس بسیار بیشتری عمل میکند.
این تمرین روی شیبی طراحی شده که مقداری سرازیری دارد، اما هنوز آنقدر تند نیست که من آن را شیب تند بنامم و میتوان آن را از هر دو جهت پرید.
با توجه به اینکه شو اسب سطح پرلیمینری است، ریلها در ابتدا نسبتا کوتاه در نظر گرفته شدهاند، اما من هیچوقت از این بابت که در شروع، مانع را بیش از حد کوتاه بگذارم، دچار مشکل نمیشوم.
وقتی اسبم مفهوم تمرین را درک کند، میتوانم ریلها را بالاتر ببرم.
شباهتها با مقیاس آموزشی
پیش از ادامه، از نظر ذهنی به شباهت این روند با مقیاس آموزشی درساژ توجه کنید: ریتم، آرامش، تماس، پیشروی، راستای بدن و جمعشدگی.
بهمحض اینکه با ریتم حرکت کنید، آرامش هم شروع میشود.
وقتی در هنگام پریدن، در زین آرام و باثبات شدید، آنوقت تماس را به شما و اسبتان معرفی میکنم.
اما تا زمانی که وضعیت بدنی شما کاملا باثبات نشده و اسبتان یاد نگرفته بهتنهایی خودنگهداری و ابتکار عمل داشته باشد، استفاده از تماس روی مانعها را به شما و اسبتان آموزش نمیدهم.
وقتی هر دوی شما به اعتمادبهنفس برسید، آنگاه استفاده از تماس هنگام پریدن را به شما معرفی میکنم.
پس از تمرین، شما و اسبتان با پریدن در حالی که میان دست شما و دهان او یک ارتباط برقرار است، احساس راحتی خواهید کرد.
در ادامه و همچنان با استفاده از تمرینهای ژیمناستیک، کنترل پیشروی اسبتان را از طریق بلندتر و کوتاهتر کردن گام او به شما آموزش میدهم.
برای من سخت است که درباره پرش صحبت کنم، بیآنکه از درساژ حرفی به میان نیاید.
باید به ترتیب صحبت من درباره تغییر گام اسبتان دقت کنید: اول به جلو میرویم، بعد جمع میکنیم.
این اصل در پرش با اسب به همان اندازه درست است که در درساژ.
در این مرحله، تمرینهای ژیمناستیکی را معرفی میکنم که به شما و اسبتان یاد میدهند با راستای صحیح بدن کار کنید؛ یعنی به بیان دیگر باید مطمئن شویم شما و اسبتان میتوانید از زاویهها، موانع باریک، گوشهها و موارد مشابه بهخوبی عبور کنید.
درست همانطور که در درساژ هم هست، جمعکردن آخرین چیزی است که به اسبهایمان آموزش میدهیم.
جمعکردن هنگام پرش، جیم؟
واقعاً؟
بله، واقعاً.
بیایید طبق معمول، با صحبت درباره درساژ به این موضوع بپردازیم.
اگر سوار یک تروبرد ۴ ساله شوم که تازه از پیست مسابقه آمده، بالاتنهام را صاف نگه دارم، با پاشنهها فشار بیاورم و تماس با عنان را حفظ کنم، چه اتفاقی میافتد؟
درست حدس زدید؛ مثل موشک راه میافتم.
این اسب کمتجربهام روی دهنه سنگینی میکند، وزنش را به دست جلو منتقل میکند و سرعتش را بالا میبرد.
این واکنش چیزی نیست که من میخواهم، اما همان چیزی است که به دست میآورم.
حالا بیایید چهار سال بعد دوباره به همین اسب برگردیم و ببینیم تمرین صحیح چه تغییری ایجاد میکند.
بعد از گرمکردن، اگر همان کمکها را مثل قبل به کار ببرم، اسب به این کمکها با گردتر کردن گام و افزایش انرژی پاسخ میدهد، بیآنکه ریتم یا تعادلش تغییر کند.
خُب، این یک توضیح ساده و کلی از جمعکردن در درساژ بود؛ اما جمعکردن در پرش با اسب چطور؟
همان تروبرد ۴ ساله کمتجربه را در نظر بگیریم و ببینیم وقتی بالای مانع در هوا تماس با عنان میگیرم، در پرش او چه اتفاقی میافتد.
او در هوا پشتش را گود میکند و پس از فرود، سریعتر از لحظه جدا شدن از زمین حرکت میکند؛ تقریباً همان واکنشی که وقتی روی زمین تماس با عنان میگرفتم نشان میداد.
اما پس از چهار سال تمرین درستِ پرش با اسب، اگر در هوا تماس قویتری بگیرم، پشتش را گرد میکند و با یک گام جمعشده فرود میآید.
با توجه به پیوستگی و بههممرتبط بودن مسیرهای مدرن پرش با اسب، مزیتهای این موضوع کاملاً روشن است.
در سراسر این ستون، درباره استفاده از تمرینهای ژیمناستیکی برای بهبود پرش اسبتان صحبت کردهام.
با این حال، باید بدانید که پرش ژیمناستیکی میتواند برای اسبهای درساژ نیز ابزاری ارزشمند باشد.
یک روز تمرین پرش ژیمناستیکی میتواند مانع از آن شود که اسب درساژ شما بیحوصله شود.
همچنین میتواند به نرم و منعطف شدن اسبتان کمک کند.
برای مثال، اگر در سمت چپ بدنش خشکی دارد ــ که یعنی عضلات سمت راستش کوتاه شدهاند ــ میتوانید او را روی یک دایره به سمت چپ و از روی موانع کوچک، ۲ فوت یا کمتر، در کانتر عبور دهید.
بعد از چند تکرار، او کمکم با دست داخلی فرود میآید، در هوا سر و گردن خود را پایین میآورد و هنگام پرش بدنش را میکشد.
پرش ژیمناستیکی برای تقریباً هر اسبی ابزاری ارزشمند است.
درباره جیم ووفورد
جیم ووفورد، ستوننویس باسابقه نشریه پراکتیکال هورسمن، در سه دوره بازیهای المپیک و دو دوره قهرمانی جهان شرکت کرد.
او همچنین پنج بار قهرمان ملی ایالات متحده شد.
علاوه بر این، مربیای بسیار مورد احترام نیز بود.
او طی دههها، از سال ۱۹۷۸ به بعد، دستکم یک شاگرد در هر یک از تیمهای المپیک، قهرمانی جهان و پانآمریکن ایالات متحده داشت.
او در ۲ فوریه ۲۰۲۳ درگذشت.
نسخهای از کتاب جیم با عنوان ژیمناستیک مدرن: تمرین نظاممند برای اسبهای پرشی را از www.
ترافالگارباکس.این مقاله نخستینبار در شماره فوریه ۲۰۱۶ مجله پرکتیکال هورسمن منتشر شد.