چگونه برای اسبتان رهبری مطمئن و بااعتمادبهنفس باشید
ما سوارکاری میکنیم و مسابقه میدهیم، چون برای ما هیچچیز در دنیا بهتر از پیوند میان اسب و سوارکار نیست. با این حال، میدانیم که این رابطه همیشه بینقص نیست. من برای سوارکاران در همه سطوح کلینیکهای آموزشی زیادی برگزار میکنم و اغلب باید به هنرجویانی کمک کنم که با وجود اشتیاق فراوان به سوارکاری، کمبود اعتمادبهنفس لذت آنها از کار با اسبهایشان را کاهش داده است.
من فرمول جادویی برای بالا بردن اعتمادبهنفس سوارکار ندارم، اما چیزی نزدیک به آن در اختیار دارم: ابزارهایی که هنرجو میتواند برای حل تقریبا هر مشکلی که با اسبش دارد از آنها استفاده کند. نقطه شروع من این است که در شراکت رقابتیِ رابطه شما با اسبتان، باید یک رهبر وجود داشته باشد و آن رهبر باید شما باشید. کمی فکر کنید. در این شراکت فقط شما هستید که نقشه را میدانید؛ اینکه کجا میروید و چه میکنید. فقط شما میدانید که در میدان درساژ باید به راست بپیچید یا به چپ، چه زمانی به پرش آب در بخش کراسکانتری میرسید، یا مانع بعدی در مسیر پرش با اسب کدام است.
پس شما باید رهبر باشید. افزون بر این، اسب شما هم دوست دارد که شما مسئول کار باشید. یک اسب خجالتی ممکن است از دستورهای دقیق تا تشویق و دلگرمی به هر چیزی نیاز داشته باشد، در حالی که یک اسب مطمئنبهنفس یا تهاجمی شاید با کمترین میزان راهنمایی و هدایت عملکرد بهتری داشته باشد. در هر صورت، کلید برقراری ارتباط با اسب، فهمیدن نیاز او و رساندن خواسته خودتان به او — به بیان دیگر، تثبیت جایگاه رهبری شما — همیشه یکی است: آموزش و تکرار.
از پایه و از روی زمین
بیایید از ابتدا شروع کنیم. سوارکارانی که با مشکل کمبود اعتمادبهنفس روبهرو هستند، معمولاً میخواهند روی مسائلی تمرکز کنند که وقتی واقعاً روی زین هستند با آنها دستوپنجه نرم میکنند؛ اما من توصیه میکنم ابتدا به مهارتهای پایهایتر فکر کنید. فرض کنید اسبتان هنگام سوار شدن بیحرکت نمیایستد. برای بعضی سوارکاران این موضوع ترسناک است و میتواند دردسرساز باشد یا حتی گاهی به مسئلهای ایمنی تبدیل شود. واقعیتی که معمولاً از آن غافل میشویم این است که همه این مهارتهای پایه در کار با اسب به هم مرتبطاند. اصل ماجرا همیشه توجه به جزئیات است. در تجربه من از کار با برخی از بهترین سوارکاران جهان، اسبهایشان هنگام سوار شدن بیحرکت میایستند. چرا؟ چون سوارکار به این مهارت توجه میکند. اسبهایشان درست هدایت میشوند، چون سوارکار به آن توجه میکند. آنها به همان اندازه که به کار زیر زین اهمیت میدهند، به کار از روی زمین هم توجه دارند، چون میدانند همه اینها اجزای یک مجموعه واحد از اسبداری خوب و سوارکاری خوب است.
البته میدانیم غیرعادی نیست که یک سوارکار بسیار خوب سالها بیتوجه از کنار این مسئله بگذرد که اسبش هنگام سوار شدن قدمزنان دور میشود، تا زمانی که چیزی به او نشان دهد: «شاید این موضوع به این مربوط باشد که تعویض دست کانتر من همیشه کمی دیر انجام میشود.» باز هم تأکید میکنم، در ذهن اسب همه این رفتارها به هم مرتبطاند. اصل قضیه این است که آیا او میداند شما چه میخواهید و آیا وقتی از او میخواهید، آن را انجام میدهد یا نه.
اگر این جزئیات ساده اما مهم برای شما و اسبتان مشکلساز شده است، مربیتان احتمالاً میتواند تمرینی برای یاد دادن ایستادن به او پیشنهاد کند یا شما را به یک برنامه کار از روی زمین راهنمایی کند. اگر میتوانید به سگتان یاد بدهید بنشیند، میتوانید به اسبتان هم یاد بدهید بیحرکت بایستد.
از روی زمین: جا انداختن سوار شدن صحیح
مبانی در حرکت
برای اینکه وقتی سوار اسب میشوید آن حس ارتباط و اعتمادبهنفس را ادامه دهید، پیش از آنکه پایتان را در رکاب بگذارید، یک برنامه داشته باشید. داشتن برنامه باعث میشود بهجای تمرکز بر اضطراب، روی کاری مشخص متمرکز بمانید و در عین حال نقش شما را بهعنوان رهبر این همکاری محکمتر میکند؛ چون از همان ابتدا برای اسبتان کاری تعریف میکنید.
آیا این کار پیچیده به نظر میرسد؟ اصلاً اینطور نیست. برنامه شما وقتی سوار شدهاید و آماده حرکت هستید، این است که با یک قدم چهارضربیِ مثبت به راه بیفتید. اینجا دوباره به مقیاس کلاسیک تمرین برمیگردیم؛ همان پایهای که همهچیز بر آن استوار است: همهچیز از ریتم شروع میشود و ریتم به آرامش میانجامد. ریتم احتمالاً مهمترین مهارتی است که من آموزش میدهم و هنگام سوارکاری بیش از هر چیز به آن توجه میکنم. اگر با احساس اضطراب و تنش سوار شوید، حفظ ریتم دشوار میشود؛ چون به اسبتان اجازه نمیدهید با قدم راه برود و آزادانه حرکت کند و در نتیجه او هم دچار تنش میشود. اگر برای ایجاد ریتمِ قدمِ چهارضربی با بدن خودتان مشکل دارید، همزمان با گامهای اسب در ذهنتان بشمارید: یک، دو، سه، چهار. اگر این هم جواب نداد، با صدای بلند بشمارید. وقتی هنرجویانم در برقرار کردن ریتم ثابتِ قدم مشکل دارند، از آنها همین را میخواهم. وقتی آن را به زبان میآورید و میشنوید، بدنتان به آن واکنش نشان میدهد.
البته گاهی اسب نباید حرکت را با قدم آغاز کند؛ مثلاً وقتی بیش از حد سرد، سفت یا مضطرب است. در این حالت بهتر است با یورتمه شروع کنید، اما باز هم باید بهعنوان رهبر یک برنامه داشته باشید. من به هنرجویانم میگویم: «قبل از آنکه اسبتان برای شما کاری تعیین کند، شما برای او کاری تعیین کنید.» بهجای اینکه فقط دور میدان یورتمه بروید، روی یک موضوع مشخص تمرکز کنید: مارپیچها با عنان آزاد، از پای داخلی به عنان خارجی، نرم کردن یک سمت بدن و بعد سمت دیگر، تا وقتی که اسب در ریتم آرام بگیرد و شروع کند به برقراری تماس با دست شما. در این وضعیت دیگر نگران اضطراب خودتان نیستید؛ بلکه از یک ابزار ساده برای برقراری ارتباط با اسبتان استفاده میکنید.
برای سوارکارانی که عادت دارند در فضای محصور کار کنند، از دست دادن بخشی از اعتمادبهنفس در بیرون از میدان چیز عجیبی نیست. سوارکاری در یک مزرعه هیچ تفاوتی با سوارکاری در جای دیگر ندارد: باید مطمئن باشید که میتوانید به هرجا که میخواهید بروید و با هر سرعتی که میخواهید حرکت کنید. اینجاست که داشتن برنامه اهمیت پیدا میکند. پیش از آنکه اصلاً از اصطبل خارج شوید، تصمیم بگیرید چگونه با الگوهای ساده تمرینی و انتقالها به گامهای بالاتر و پایینتر، هم خودتان و هم اسبتان را بیرون از میدان مشغول نگه میدارید. میتوانید از این راهبرد برای حفظ رهبری در تمام تمرینات فلتورک خود استفاده کنید.
مبانی در حرکت: به راه افتادن
اصول پایه در حرکت: اجرای شکل هشت
کانتر روی یک میله و ایست
حالا روی موانع
ساختن اعتمادبهنفس در پرش، تفاوتی با تقویت اعتمادبهنفس شما در سواری بهطور کلی ندارد. اگر فرض کنیم اسبتان از قبل میداند چگونه بپرد، آیا در مانژ یا بیرون در میدان تمرین، دقیقا به همان جایی میرود که شما میخواهید و آیا با همان سرعتی حرکت میکند که مد نظر شماست؟
اگر شاگردی داشته باشم که اعتمادبهنفسش روی مانعهای کوچک و ساده واقعاً پایین باشد، اصلاً تردید نمیکنم که کار را تا میلههای روی زمین عقب ببرم. وقتی اعتمادبهنفس ندارید، معمولاً به این دلیل است که احساس میکنید کنترل کافی ندارید. چطور وقتی میخواهید بایستید، اسب را متوقف میکنید؟ وقتی میخواهید حرکت کند، به راه میاندازید؟ به راست میچرخانید؟ به چپ میچرخانید؟ همهچیز ــ از جمله مقیاس تمرین، راستا و ریتم ــ به نوعی به همین مسئله برمیگردد. برای اینکه روی مانعها احساس اعتمادبهنفس داشته باشید، باید بدانید که کنترل در اختیار شماست. با میلههای روی زمین میشود هر کاری انجام داد. از روی یکی با یورتمه رد شوید و توقف کنید. با کانتر از روی یکی رد شوید و توقف کنید. با یورتمه یا کانتر از میان یک سری میله عبور کنید. شکل هشت یا حتی یک مسیر کامل بسازید. با این تمرینها، شما هر روز دوباره کمکهای پیشبرنده و نگهدارنده و همچنین کمکهای مربوط به رفتن به راست و چپ را تثبیت میکنید. با تکرار، میتوان آن را آنقدر دقیق کرد که هرچه در ذهنتان بگذرد، اسب همان را انجام دهد.
در کلینیکهایم، اغلب با اسبهایی روبهرو میشویم که بعد از فرود آمدن از روی مانع، تندتر میشوند. برای سوارکاری که از قبل هم کمی نسبت به پریدن مردد است، این میتواند مسئلهای مربوط به اعتمادبهنفس باشد. من برای کمک به شاگردانم از یک راهکار ساده استفاده میکنم. تند شدن بعد از مانع در واقع از دست دادن ریتم است. به شاگردان میگویم بلافاصله بعد از پرش، انتقال رو به پایین به یورتمه بدهند و فقط زمانی دوباره کانتر را بگیرند که اسب در یک ریتم آرام قرار بگیرد. اگر از همان ابتدا این برنامه را در ذهن داشته باشید، اعتمادبهنفستان بیشتر میشود. واقعاً جواب میدهد. و اگر این انتقال رو به پایین را به اندازه کافی تکرار کنید، تضمین میکنم که در نهایت اسبتان از مانع میپرد و بعد خودش سرعت را کم میکند.
برایم جالب است که بعضی سوارکاران در استفاده از این ابزار مردد هستند، انگار فکر میکنند چنین کاری یعنی آنطور که باید خوب نیستند. در واقع، یک خاطره محبوب درباره همین موضوع دارم. سالها پیش، یکی از دوستان خوبم ــ که یکی از مالکان اسبهای من هم هست ــ ما را در یک کلینیک با گرگ بست، دارنده دو مدال نقره انفرادی المپیک در پرش با اسب، ثبتنام کرد. دوستم سوارکاری نسبتاً مبتدی است و من یک حرفهای در سطح FEI هستم. آخر سر در گروهی قرار گرفتیم که در آن حدود ۲ فوت میپریدیم. من سوار اسبی در سطح پرلیم بودم که خیلی به او افتخار میکردم، اما اسب نیرومندی بود و آن روز نمیتوانستم وادارش کنم کاری را که میخواهم انجام دهد. او بعد از پرشها مدام تند میشد و در نهایت گرگ گفت: «مشکل تو این است که نمیتوانی ریتمت را حفظ کنی. فکر میکنم باید هنگام فرود، یک انتقال به یورتمه بدهی. در مسیر بمان، انتقال به یورتمه بده و بعد دوباره کانتر را بگیر.» راهکاری به آن سادگی و به آن مؤثری بود. و دوستم هم از این ماجرا حسابی ذوق کرده بود!
روی مانعها: رفع شتابزدگی بعد از پرش
عجله نکنید
آخرین نکته درباره اینکه چگونه رهبر اسبتان شوید، چیزی است که ایان میلار، سوارکار المپیکی پرش با اسب از کانادا، به من گفت: هرگز با اسبتان عجله نکنید. اگر احساس نکنید تحت فشار زمان هستید، او بهتر و با ثبات بیشتری یاد میگیرد. اگر فقط ۱۵ دقیقه برای اسبتان وقت دارید، باز هم میتوانید در همین مدت کارهای زیادی انجام دهید؛ برای مثال کار از روی زمینِ ارزشمند. اما پیش از آنکه قلادهاش را ببندید، باید دقیقاً مشخص کنید که میخواهید چه کاری انجام دهید.
همه ابزارهایی که توضیح دادهام، اگر حاضر باشید آنقدر تکرارشان کنید تا اسبتان متوجه شود چه میخواهید، کارآمد خواهند بود. اصول پایه اسبداری خوب و سوارکاری خوب، فرمول جادوییای نیست که سوارکاران طراز اول آن را برای خودشان نگه دارند. این اصول پایه همان چیزهایی هستند که همیشه بودهاند. ساختن اعتمادبهنفس، یعنی آمادگی برای شناختن این اصول پایه و تکرار کردن آنها، بارها و بارها.
وقتی به رهبر اسبتان تبدیل میشوید، تکرار برای کنار آمدن با اضطراب طبیعیِ چالشهایی مثل سواری در یک مسیر کراسکانتری هم عامل کلیدی است. واقعیت این است که ایونتینگ ورزشی است که ترس ایجاد میکند و بخشی از جذابیتش هم غلبه بر همین ترس است. وقتی این کار را بارها و بارها انجام دهید، ترس شما دیگر کمتر از جنس وحشت واقعی است و بیشتر به اضطراب عملکرد مربوط میشود؛ از جنس اینکه «امیدوارم در مانع ۶ خراب نکنم». در این روند، لازم است برای رفتن به سطوح بالاتر عجله نداشته باشید. یک رهبر خوب از کسانی که هدایتشان میکند مراقبت میکند. پیش از آنکه یک سطح بالاتر بروید، سطح فعلی مسابقه باید برای شما و اسبتان آسان به نظر برسد. اگر اسبتان اعتمادبهنفس دارد و همه اصول پایهای را که دربارهشان صحبت کردهام انجام دادهاید، احتمالاً آمادهاید.
«از پسش برمیآیی»
شارون وایت میگوید: «شما به عنوان سوارکاری که هنوز در حال یادگیری است، میخواهید کنار کسی آموزش ببینید که به شما این حس را بدهد که از عهدهاش برمیآیید؛ هر چالشی که در آن لحظه پیش رویتان باشد.» برنامه آموزشی و تمرینی او در لست فرانتیر فارم در سامیت پوینت، ویرجینیای غربی، دقیقاً چنین منبعی از دلگرمی و اعتمادبهنفس است. قدردانی شاگردانش برای هر کسی که موج تشویق هواداران نارنجیپوشی را که در مسیر کراسکانتری دنبالش میکنند دیده باشد، کاملاً آشکار است.
مسیر حرفهای شارون زیر تأثیر بعضی از بزرگان ورزش سوارکاری شکل گرفته است. او در سالهای نخست با چهرههای افسانهای ایونتینگ، بروس دیویدسن و تورنس واتکینز، سواری کرد. یکی از تأثیرهای مداوم بر او جیم ووفورد، ستاره بینالمللی، بوده که همچنان برای سواری او و نیز مسیر کلی حرفهایاش نقش یک مشاور قابل اتکا را دارد. جیم میگوید: «او مجموعهای کمنظیر است. سوارکار و اهل اسب فوقالعادهای است و مربی بسیار خوبی هم هست. برخلاف بسیاری از سوارکاران طراز اول، به شاگردانش میگوید برای بهتر شدن چه کاری باید انجام دهند؛ نه اینکه شارون خودش چه میکرد.» لیندا زنگ، داور «او» FEI و سوارکار درساژ جایزه بزرگ، هم به طور منظم برای مربیگری به مزرعه شارون میآید.
درباره شارون وایت
شارون وایت سوارکار بینالمللی ایونتینگ سهروزه در سطح CCI5*، مربی و مدرس دارای گواهی ECP سطح ۴ انجمن ایونتینگ ایالات متحده است که در لست فرانتیر فارم در سامیت پوینت، ویرجینیای غربی، فعالیت میکند. در کارنامه وایت بیش از ۱۰ حضور در رقابت سهروزه کنتاکی با پنج اسب مختلف دیده میشود. او همچنین برای شرکت در رقابتهای CCI5* در لوهمولن (فرانسه) و له اتوال دو پو (فرانسه) و نیز رقابتهای CCI4* در بوکلو (هلند) و هارتپری (بریتانیا) به خارج از کشور سفر کرده است. او اخیراً هم با کلاوس ۶۳ در بازیهای پانآمریکن ۲۰۲۳ به مدال نقره تیمی رسید.
این مطلب نخستین بار در شماره مه ۲۰۱۵ پرکتیکال هورسمن منتشر شد.