مراقبت از اسب پس از بازگشت به خانه بعد از جراحی
بازگشت اسب از بیمارستان به خانه، اغلب باعث آسودگی خاطر زیادی میشود. با این حال، از آنجا که مسئولیت دوباره به مالک واگذار میشود، این دوره میتواند همراه با استرس هم باشد. اطمینان از اینکه اسب مراقبت و توجه درست را دریافت میکند، اهمیت حیاتی دارد.
مراقبتهای پس از ترخیص، بسته به نوع عمل یا اقدامهای انجامشده، تفاوت زیادی دارد و اسب هنگام خروج از بیمارستان، دستورالعملهای مشخصی از دامپزشک دریافت میکند که متناسب با همان شرایط تنظیم شدهاند. این دستورالعملها بهصورت مکتوب ارائه میشوند و مواردی مانند داروها، تغذیه، محدودیتهای حرکتی، پایش وضعیت و اطلاعات تماس در مواقع اضطراری را در بر میگیرند.
رعایت این دستورالعملها ضروری است و اگر مالکان نتوانند آنها را اجرا کنند یا نگرانیای داشته باشند، باید با تیم دامپزشکی تماس بگیرند.
جای اطمینان است که اسبها تا زمانی که از نظر پزشکی برای ترخیص مناسب ارزیابی نشده باشند، از بیمارستان مرخص نمیشوند. عوارض احتمالی که در اینجا به آنها اشاره شده، نادر هستند ــ و بروز بیش از یک مورد از آنها در یک پرونده نیز بهندرت رخ میدهد ــ اما با این حال، آگاهی از آنها اهمیت دارد.
دما، ضربان قلب و تعداد تنفس میتوانند اطلاعات مفیدی ارائه کنند. محدوده طبیعی این شاخصهای سلامت در اسبها عبارت است از:
- دما: ۳۷ تا ۳۸٫۵ درجه سانتیگراد (۹۸٫۵ تا ۱۰۱٫۳ درجه فارنهایت)
- ضربان قلب: ۳۲ تا ۴۴ ضربه در دقیقه
- تنفس: ۸ تا ۱۴ بار در دقیقه
افزایش دما یا تداوم تب، بالا رفتن ضربان قلب یا غیرطبیعی بودن تعداد تنفس میتواند نشاندهنده درد، عفونت، کمآبی یا عارضهای دیگر باشد.
با این حال، ممکن است اسب بدون تب بالا هم بهشدت بدحال باشد؛ بنابراین رفتار کلی و روند تغییرات نیز به همان اندازه اهمیت دارند.
اشتها، آب خوردن و میزان دفع مدفوع نیز باید زیر نظر گرفته شود. اسب باید مطابق دستورالعمل بیمارستان، بهتدریج به خوردن و آشامیدن عادی بازگردد.
اگر اسب جراحی شکمی داشته باشد، کاهش تعداد دفعات دفع مدفوع اهمیت ویژهای دارد؛ بهخصوص اگر با بیاشتهایی، افسردگی یا نشانههای درد شکمی همراه باشد.
مشکلات احتمالی پس از جراحی در اسب
کولیک یکی از عوارض احتمالی پس از بیهوشی و جراحی است. کولیک همیشه بهشکل شدید و نمایان بروز نمیکند؛ اسبی که فقط بهطور غیرمعمول ساکت است، غذا نمیخورد و مدفوع کمی دفع میکند، باز هم ممکن است دچار مشکلی جدی باشد. اگر به کولیک مشکوک هستید، باید بدون تأخیر با دامپزشک تماس بگیرید.
پنومونی ناشی از آسپیرهکردن، از عوارض غیرمعمول پس از بیهوشی عمومی (GA) است.
از آنجا که در زمان بیهوشی، بلع و حفاظت از راه هوایی مختل میشود، ممکن است موادی وارد ریهها شوند.
نشانهها میتواند شامل تب، بیحالی، کاهش اشتها، سرفه، افزایش تعداد تنفس یا تنفس دشوار، ترشح بینی و افزایش ضربان قلب باشد.
این علائم ممکن است پس از یک دوره بهبودی که در ابتدا ظاهرا موفقیتآمیز به نظر میرسد بروز کنند؛ در این شرایط نیز ارزیابی فوری دامپزشکی حیاتی است.
آسیب عضلانی پس از بیهوشی نیز ممکن است رخ دهد، زیرا اسبها در مدت بیهوشی برای مدت طولانی در حالت خوابیده میمانند.
خشکی غیرمنتظره بدن، تعریق، درد یا تورم عضلانی، ضعف، راه رفتن غیرطبیعی یا دشواری در ایستادن باید فورا گزارش شود.
به همین ترتیب، بروز ناهنجاریهای عصبی جدید مانند ضعف اندام، کشیدن پا روی زمین یا برگشتن سم، دشواری در بلند شدن یا ناتوانی در تحمل وزن ممکن است نشانه آسیب عصبی یا عارضهای جدی دیگر باشد.
احتمال بروز این موارد بلافاصله پس از جراحی بسیار بیشتر است، نه زمانی که اسب به خانه بازگشته باشد.
دامپزشکان و مالکان همچنین باید آسیبهایی را که در زمان بههوش آمدن پس از بیهوشی عمومی ایجاد شدهاند بررسی کنند؛ از جمله لنگش جدید، تورم، زخم یا وضعیت غیرطبیعی اندام.
اگر برش جراحی وجود دارد، باید به دفعاتی که توصیه شده بررسی شود.
تورم خفیف یا مقدار کمی مایع شفاف یا آغشته به خون ممکن است قابل انتظار باشد، اما افزایش سریع تورم، گرما، افزایش درد، ترشح چرکی یا بدبو، خونریزی مداوم یا باز شدن زخم نیازمند توجه دامپزشکی است.
اگر محتویات شکم از برش جراحی شکمی بیرون بزند، یک وضعیت اورژانسی است؛ هرچند خوشبختانه بسیار نادر است.
بسیاری از اسبها پس از کولیک با بانداژ حمایتی یا یک لایه محافظ تروس به خانه فرستاده میشوند.
لامینیت ممکن است ایجاد شود، بهویژه پس از بیماری شدید سیستمیک، التهاب یا اندوتوکسمی.
بیمیلی به راه رفتن، گامهای کوتاه یا خشک، جابهجا کردن مداوم وزن، افزایش نبض دیجیتال، داغ شدن سمها یا حالت ایستادن مشخص با تکیه به عقب، باید موجب درخواست فوری نظر دامپزشک شود.
برنامه دارویی و میزان تمرین باید دقیقا طبق دستور دنبال شود.
مالکان نباید دوز داروها را تغییر دهند، داروی تازهای اضافه کنند، روی زخم جراحی محصولی بمالند یا صرفا به این دلیل که اسب ظاهرا حال خوبی دارد، تمرین را افزایش دهند.
محدودیتهای تمرین بهشدت به نوع عمل بستگی دارد و میتواند از استراحت کامل در باکس تا قدمدادن کنترلشده با دست یا بازگشت تدریجی به چرا متغیر باشد.
منبع: Horse & Hound