راه رفتن مسیر پرش با اسب متناسب با اسب شما
در بیشتر سالهای زندگیام، مسیرهای پرش با اسب را بیشتر بر پایه حس و شهود طی کردهام. اما به مرور یاد گرفتهام که هرچند تکیه بر حس سوارکار ارزشمند است، همیشه باید یک برنامه داشت؛ و حتی یک برنامه جایگزین.
در این مطلب، توضیح میدهم چطور یک مسیر را بهدرستی بازدید کنید تا به یک نقشه حمله مؤثر برسید؛ با این نکته که این برنامه ممکن است بسته به نوع اسبی که سوار آن هستید و همچنین شرایط بیرونی تغییر کند. سپس چند تمرین را معرفی میکنم که به شما برای پاسخ به پرسشهای رایج در طول مسیر کمک میکند تا وقتی شما و اسبتان از دروازه ورودی وارد میدان میشوید، آرام، آماده و مسلط باشید.
ارزیابی مسیر
هدف اصلی از بازدید مسیر این است که ببینید طراح مسیر چه پرسشهایی را پیش روی سوارکار گذاشته و متناسب با اسب خود برای آنها برنامهریزی کنید. در ادامه توضیح میدهم چطور این کار را برای بخشهای مختلف مسیر انجام دهید: مانع اول، فاصلههای مرتبط، ترکیبها و مانع آخر.
تعیین ریتم کار: مانع اول
وقتی بازدید مسیر را شروع میکنید، به مستقیمترین و سادهترین شکل نزدیک شدن به مانع اول فکر کنید تا اسبتان بهخوبی بفهمد به کجا میرود. در نظر بگیرید کدام جهت برای او آسانتر است یا بسته به چیدمان مانع، کدام خط نزدیک شدن دعوتکنندهتر به نظر میرسد. آیا بین مانعها فضایی هست که از میان آن عبور کنید؟ آیا قرار است کنار ریل بمانید؟
همچنین میتواند مفید باشد که مشخص کنید در دو گام آخر پیش از مانع باید در چه نقطهای باشید تا با تمرکز کامل و در خطی مستقیم به مانع نزدیک شوید. برای این کار، پشت به نقطه میانی ضلع نزدیک شدن به مانع بایستید و دو گام سوارکاری دور شوید؛ یعنی ۱۲ قدم.
عامل دیگری که در نزدیک شدن به مانع اول اهمیت دارد، خط حرکت به سمت مانع دوم است. اگر لازم باشد برای رسیدن به مانع دوم، یک گردش رولبک به دور مانعی دیگر داشته باشید یا یک گردش داخلی انجام دهید، بهتر است پرش را بیشتر از سمت بیرونی مانع اول انجام دهید تا فضای کافی برای فرود و سپس چرخش به داخل داشته باشید.
وقتی مسیر را بهخوبی شناختید، ریتم و سرعتی را که باید برای تعیین آهنگ کل کورس داشته باشید، در ذهن مجسم کنید. باید از همان ابتدا اسبتان را با ریتمی رو به جلو به مسیر بفرستید تا در تقرب به مانع اول بتوانید او را روی عقبدست متعادل کنید. از آنجا به بعد، همین سرعت و ریتم را تا آخرین مانع حفظ کنید. اسبها موجوداتی عادتپذیر هستند؛ بنابراین هرچه ریتم آنها یکنواختتر باشد، با جسارت و راحتی بیشتری عمل میکنند.
سوارکاران اغلب این اشتباه را مرتکب میشوند که کورس را با سرعت کمتر به سمت مانع اول آغاز میکنند و بعد در طول مسیر کمکم بر سرعت میافزایند. اگر بیش از حد آهسته شروع کنید، بعد سرعت را بالا ببرید و سپس متوجه شوید که ریتم بیش از اندازه تند شده و دوباره آن را کم کنید، سواریای ناهماهنگ و پرتنش خواهید داشت. همیشه یکنواختی را انتخاب کنید.
در نظر گرفتن اسبی که سوار آن هستید نیز اهمیت زیادی دارد. آیا اسبتان بیشتر از آن دسته اسبهایی است که باید با پای سوار نگهش داشت، یا اسبی تند و حساس است؟ این موضوع تعیین میکند که به دو مانع اول چگونه نزدیک شوید و پیچها را چگونه مدیریت کنید. اگر اسبتان از آن نوعی است که باید بیشتر با پای سوار به جلو رانده شود، کانتر را خیلی پیش از خط شروع برقرار کنید و او را جلوی پای خود نگه دارید. ممکن است لازم باشد به مانع اول با تأکید بیشتری نزدیک شوید و پس از فرود از هر پرش هم لازم باشد او را دوباره به جلو بفرستید تا ریتم مناسبی برای مانع بعدی حفظ شود.
اگر اسبی تند و پرحرارت دارید که همیشه چشمش دنبال مانعهاست، نباید از تمام فضای میدان استفاده کنید و به او فرصت بدهید که بیشتر هیجان بگیرد. بهتر است خط سیرتان جمعوجور و منظم باشد و مطمئن شوید اسبتان برای گامهای زیاد فرصت نگاهکردن به مانعها را پیدا نمیکند، چون در این صورت احتمال دارد از فاصلهای که انتخاب کردهاید عبور کند.
فاصلههای مرتبط – خطوط مستقیم
بخش بعدی بازدید مسیر ما مربوط به خطوط مرتبط است. من دوست دارم به مانع اول مثل یک مانع تکی نزدیک شوم، چون نمیخواهم مانع اول برای فاصله بعدی مشکل ایجاد کند. وقتی از مانع اول فرود آمدم، آنوقت بسته به اینکه ورودم به مانع چگونه بوده، روی اعمال تنظیمات لازم تمرکز میکنم.
خط را قدم بزنید و با آگاهی ارزیابی کنید که بین دو مانع چند گام خواهید داشت؛ اینکه فاصله، جمع، رو به جلو یا نرمال است. همچنین در نظر بگیرید که اسبتان گام بلند دارد یا کوتاه.
در نمونه این مقاله، این خط برای یک پنجگام کامل، یک متر کوتاهتر است. اگر در مسابقه با خطی مثل این روبهرو شوم، برایم روشن میشود که باید به مانع اول با ریتم و سرعت عادی خود نزدیک شوم و بعد این یک متر کمبود را با فرود آمدن و جا انداختن فوری اسب جبران کنم تا مجبور نشوم درست جلوی مانع دوم همین خط تنظیمی انجام دهم. قانون شماره یک من این است: اگر برای یک فاصله نیاز به تنظیم دارید، این کار را در همان ابتدای خط انجام دهید تا در دو یا سه گام آخر در کار اسبتان دخالت نکنید.
فاصلههای مرتبط – خطوط خمیده
سعی کنید مسیر واقعیِ خط قوسی را که طراح مسیر در نظر گرفته تشخیص دهید، اما آگاه باشید که بسته به اینکه چه چیزی برای اسبتان بهتر است و با ریتم و سرعت او سازگارتر است، گزینههای دیگری هم وجود دارد. میتوانید برای نزدیکشدن مستقیم، روی خط داخلی بمانید، مسیر واقعی را سوار شوید یا با انتخاب خط خارجی، یک گام اضافهتر داشته باشید.
از سمت فرودِ پرش اول، یک خط مستقیم را قدم بزنید و نقطه چرخش را پیدا کنید؛ همانجایی که باید تغییر مسیر بدهید تا بهصورت مستقیم به مانع دوم برسید. در این مثال، من چهار گام را قدم زدم و از نقطه چرخشی که باید در آن به سمت مانع دوم میپیچیدم، عبور کردهام. این به من میگوید که باید جایی بین گام سوم و چهارم، به سمت مانع دوم گردش کنم. دوباره مسیر را قدم میزنم و خطم را کمی به سمت خط داخلی جابهجا میکنم. حالا روی گام چهارم هستم، اما چون روی خط داخلی ماندهام، این بار به مانع دوم یک مسیر مستقیم دارم.
از نقطه چرخش، مستقیم به سمت مانع دوم قدم میزنم که مرا در فاصله یک قدمیِ یک هفتگام واقعی قرار میدهد. این به من میگوید دو انتخاب دارم. میتوانم کمی روی خط داخلی بمانم و با نزدیکتر کردن قوس مسیر به سمت راست، این خط را به یک هفتگام واقعی تبدیل کنم؛ یا میتوانم اسبم را کمی به سمت بیرون ببرم و با بازتر کردن رأس خط قوسی، آن را هشت گام کنم. برای اطمینان، این مسیر را از روی خط خارجی بهصورت معکوس قدم میزنم تا ببینم به هشت گام میرسم یا نه، که میرسم.
اگر اسبی رو به جلو دارید، هفتگام بهطور طبیعی خودش را نشان میدهد. اما یادتان باشد صرف اینکه یک خط را در بازدیدِ مسیر هفتگامِ قوسی قدم زدهاید، به این معنا نیست که تحت هر شرایطی باید همان هفت گام را حفظ کنید. ذهنتان را باز نگه دارید، چون بسته به اینکه اسبتان از روی عنصر اول این خط چگونه وارد میشود — مثلاً اگر از یک سمت رم کند، یا چون به مانع نگاه میکند مکث کند، یا خیلی رو به جلو از عرض مسیر عبور کند — ممکن است برنامه عوض شود. بر اساس آنچه برای اسبتان طبیعیتر است، گزینه دارید. فقط در این کار زیادهروی نکنید. برای مثال، اگر یک خط قوسی را هفتگام قدم زدهاید، نمیخواهید کار به ۱۰، ۱۱ یا ۱۲ گام بکشد؛ همانطور که نمیخواهید روی پنج گام تمام شود، مگر اینکه برای یک میلیون دلار میتازید و این آخرین پرشِ باراژ باشد.
کمبیناسیونها
نوبت بعدی به کمبیناسیونها میرسد؛ بخشی که همیشه جذاب است و گاهی هم ترسناک. کمبیناسیونها معمولاً شامل دو یا سه پرش پشتسرهم هستند که بین آنها یک یا دو گام قرار دارد. در این مثال، یک کمبیناسیون سهتایی داریم: عمودی، اوکسر، عمودی.
با کمبیناسیونها هم باید همانطور برخورد کنید که با پرشهای تکی و فاصلههای مرتبط برخورد میکنید. اگر به مانع اول مانند یک مانع تکی نزدیک شوید، با کانتر درست و اسبی که رو به جلو و متعادل حرکت میکند، بخش B مشکلی ایجاد نخواهد کرد. بسیاری از سوارکاران از کمبیناسیون هراس دارند و نگراناند که پشتسرهم آمدن سریع همه اجزا دردسرساز شود.
اینکه یک کمبیناسیون را چگونه باید سواری کرد، به فاصله بین A و B و نیز B و C بستگی دارد. این فاصلهها میتوانند استاندارد، کوتاه یا بلند باشند. در این سناریو، از A تا B یازده گام داریم و بین B و C هم یازده گام و کمی بیشتر. همین «یازده گام و کمی بیشتر» به من میگوید که باید از روی بخش B کمی مسیر بیشتری طی کنم. بنابراین باید با ریتمی ثابت و مثل یک پرش تکی به A نزدیک شوید و بعد فشار بیاورید
آخرین پرش
به آخرین پرش هم باید با همان میزان دقتی نزدیک شوید که به اولین مانع نزدیک شدید. انداختن تیرک آخرین مانع در مسیر معمولاً ناشی از خطای سوارکار است، چون فکر میکنیم کار تمام شده و به خانه رسیدهایم، در حالی که هنوز نرسیدهایم. وقتی از خط پایان عبور کردید، آن وقت زمان شادی و مشت گرهکردن است.
حالا که مسیر را قدم زدهایم، میدانید که داشتن یک برنامه و تلاش برای پایبند ماندن به آن چقدر مهم است. اما به همان اندازه مهم است که آمادگی اصلاح برنامه را در لحظه هم داشته باشید. شناختن فاصلهها مهم است، اما آخرین معیار تصمیمگیری نیست. همیشه اتفاقات غیرمنتظرهای ممکن است رخ دهد، بنابراین باید در برابر آنها انعطافپذیر و واکنشپذیر باشید.
حالا که توضیح دادم چطور باید قدمزدن در مسیر را تحلیل کنید و به یک برنامه برسید، چند تمرین را هم معرفی میکنم که میتوانید برای کمک به عملکردتان در مسیر انجام دهید.
تمرین ۱: نزدیکشدن دایرهای و مستقیم
چیدمان: یک مانع عمودی کوچک قرار دهید که بتوان در هر دو جهت روی یک دایره از آن پرید.
در این تمرین، روی پیدا کردن فاصله مناسب و راحتشدن با نزدیکشدن به مانع کار میکنید؛ آن هم با حفظ ریتم و سرعت ثابت در حالی که خط حرکت خود را تغییر میدهید. متوجه میشوید که برای رسیدن به یک فاصله خوب، چندین گزینه وجود دارد و همین فشار پیدا کردن «فاصله بینقص» را کمتر میکند.
با دست چپ شروع کنید و ریتم و سرعت خود را برقرار نگه دارید. وقتی با نزدیکشدن دایرهای در کانتر به سمت مانع عمودی کوچک میروید، تصور کنید تیرک بالایی بخشهای مختلفی دارد و برای پیدا کردن بهترین نقطه از نظر فاصله، نگاهتان را از چپ به راست روی آن حرکت دهید. ابتدا سمت چپ تیرک را نگاه میکنید، چون از پیچ چپ خارج شدهاید. (وقتی این تمرین را به سمت راست انجام میدهید، ابتدا سمت راست تیرک را نگاه خواهید کرد.)
اگر فاصله در سمت چپ کمی عمیق به نظر میرسد، صبور باشید و اجازه دهید اسبتان به سمت راست متمایل شود. این کار بهطور طبیعی یک گام اضافه ایجاد میکند، بدون آنکه ریتم او را بر هم بزند. وقتی روی فاصلهای مناسب قرار گرفتید، او را صاف کنید و پرش را کامل انجام دهید.
هر کاری میکنید، سعی نکنید با دستهایتان فاصله را پیدا کنید. این کار ریتم و آهنگ حرکت شما را بههم میزند و احتمال اینکه اسب یک گام کوتاه بردارد یا به فاصلهای عمیق برسد بیشتر میشود؛ وضعیتی که میتواند به پرشی نامتوازن و دشوار یا حتی ایست منجر شود. به نظر نمیرسد اسبها خیلی نگران این باشند که شما کمی نزدیک هستید یا کمی عمیق، به شرط آنکه با آهنگی خوب، رو به جلو و ریتمی به مانع برسید که بتوانند از دل آن پرش را بسازند. اما وقتی ما فاصله را نمیبینیم و در آخرین لحظه سعی میکنیم آهنگ حرکت یا طول گام را تغییر بدهیم، این چیزی نیست که اسبها از آن استقبال کنند.
وقتی این تمرین روی لید چپ خوب پیش رفت، آن را روی لید راست هم انجام دهید. وقتی آن هم خوب شد، میتوانید با امتحان کردن گزینههای دیگر، تمرین را دشوارتر کنید. ابتدا بهدنبال گزینه اول باشید، اما بعد عمداً فاصلهای دیگر را هدف بگیرید و اسب را کمی به داخل یا خارج هدایت کنید. این کار به شما کمک میکند آرامش بیشتری پیدا کنید، چون یاد میگیرید چندین انتخاب درست وجود دارد.
اگر این تمرین بیش از حد دشوار است یا در دیدن فاصله مشکل دارید، ابتدا آن را روی یک چوب تمرین کنید. دقیقاً مثل زمانی به آن نزدیک شوید که میخواهید به یک مانع بپرید و سعی کنید چوب در مرکز گام اسبتان قرار بگیرد. وقتی با چوب خوب پیش رفت، آن را با کاوالتی امتحان کنید و بعد به سراغ یک مانع کوچک بروید.
اگر این تمرین را بیش از حد آسان میدانید، با بزرگتر کردن شعاع مسیر نزدیک شدن، درجه سختی را افزایش دهید تا در چهار یا پنج گام آخر پیش از برخاستن، مسیرتان مستقیم باشد. اصل تمرین همان است. وقتی از گردش میآیید که حالا کمی عقبتر شروع میشود، همچنان باید چوب مانع را بخشبهبخش بررسی کنید تا ببینید گام شما در بخش داخلی، میانی یا بیرونی قرار میگیرد. اگر این حالت بیش از حد چالشبرانگیز است، بازگشت به مسیر دایرهای کمک میکند بهتدریج در مسیر نزدیک شدن بلندتر بهتر شوید. مسیر نزدیک شدن را کمکم بلندتر کنید تا از پیدا کردن نقطه مناسبتان از فاصلهای دورتر احساس راحتی داشته باشید.
تمرین ۲: خطوط مستقیم مرتبط
چیدمان: یک خط پنجگامه شامل دو مانع عمودی با فاصله ۲۳ متر (۷۵ فوت) برای فاصله خانگی و ۲۴ متر (۷۸ فوت) برای فاصله مسابقهای بچینید.
وقتی این خط مرتبط را قدم زدیم، یک خط پنجگامه خانگی بود. ابتدا ببینید بار نخست که از آن عبور میکنید، گامبندی چگونه پیش میرود. با لید چپ شروع کنید، ریتمی خوب بگیرید، با یک مسیر نزدیک شدن دایرهای به مانع اول برسید و به فاصلهای که انتخاب کردهاید متعهد بمانید.
اشکالی ندارد اگر همهچیز دقیقاً مطابق برنامه پیش نرود. وقتی من این خط را سوار شدم، کمی بیجان و برای مانع اول عمیق بودم، بنابراین فکر کردم یک ششگام آرام و منظم خواهم داشت. اما بیش از حد اصلاح کردم و در نهایت هفت گام شد. اگر چنین اتفاقی افتاد، شرایط را ارزیابی کنید و سعی کنید آن را اصلاح کنید. برای مثال، اگر دو گام اضافه آمد، از ابتدا با کمی ریتم بیشتر شروع کنید تا اسبتان بتواند از روی مانع اول بهتر عبور کند و فرودش خیلی کوتاه نباشد.
وقتی پنجگام را بهدست آوردید، سعی کنید یک ششگام منظم را اجرا کنید که باید تنها یک تنظیم جزئی باشد. به مانع اول همانطور نزدیک شوید که برای پنجگام نزدیک شدید. بهمحض فرود، طول گام اسبتان را کمی کوتاه کنید و برای ششگام فضا بسازید تا مجبور نباشید تا آخرین گام مدام چانه بزنید. در دو گام آخر، مطمئن شوید که مزاحم اسبتان نمیشوید و اجازه میدهید مانع به سمت شما بیاید.
این خط را در پنج، شش و هفت گام امتحان کنید و به تنظیمات کوچک موردنیاز برای رسیدن به فاصله درست دقت داشته باشید.
تمرین ۳: خطوط قوسی
چیدمان: یک مانع عمودی را در یک خط قوسیِ هفتگام تا یک مانع اکسِر قرار دهید. فاصلهها باید برای فاصله خانگی ۳۱ متر (۱۰۱ فوت) و برای فاصله مسابقهای ۳۲ متر (۱۰۴ فوت) باشد.
حالا میخواهیم روی خطوط قوسی کار کنیم. وقتی این خط را قدم زدیم، یک هفتگام بسیار مستقیم بود. اگر اسبی دارید که بعد از پرش کمی جابهجا میشود یا گام کوتاهتری دارد، رسیدن به هفتگام ممکن است دشوار باشد. برای بار اول، سعی کنید آن را در هشت یا نه گام اجرا کنید.
به مانع اول در خط قوسی طوری نزدیک شوید که انگار یک مانع تکی است. بعد گامها را بشمارید، ریل مانع دوم را نگاه کنید و تصمیم بگیرید که اسب را در مسیر داخلی، میانی یا بیرونی قرار میدهید و سپس در مسیر نزدیکشدن، او را صاف کنید. تمرین را اجرا کنید و مسیرهای مختلف را امتحان کنید تا ببینید میتوانید هفت، هشت و نه گام را بهدست آورید یا نه.
وقتی من این خط را برای نخستین بار سوار شدم، هفتگام «مسابقهای» در عمل به یک نهگام منظم تبدیل شد، چون اسبم را به مسیر بیرونی بردم. بار دوم توانستم با تغییر مسیر نزدیکشدن به خط میانی و در عین حفظ همان ریتم و آهنگ، آن را در هشت گام بپیمایم.
بعد دوباره تلاش کردم نهگام را اجرا کنم، اما اسبم نظر دیگری داشت و در نهایت هشت گام شد. یادتان باشد حتی اگر برای یک فاصله مشخص برنامهریزی کردهاید، اگر احساس میکنید فاصله دیگری برای اسبتان طبیعیتر است، اشکالی ندارد که برنامهتان را تغییر دهید. بهتر است برای رسیدن به عددی که از قبل تعیین کردهاید، در آخرین لحظه با عجله دست به اصلاح نزنید. اگر من اصرار میکردم حتماً نهگام را جا بدهم فقط چون برنامهام این بود، در نهایت به مانع با اسبی بسیار ناراحت میرسیدم که با لگام میجنگید و در نقطهای عمیق قرار میگرفت.
دوباره برای ۹ گام تلاش کردم و این بار توانستم آن را اجرا کنم؛ چون از همان ابتدا حتی زودتر خودم را آماده کردم و اسبم را بیشتر به سمت بیرون آوردم. با این حال، اسبی زیر پایم داشتم که رو به جلو حرکت میکرد و مرا تا مانع همراهی میکرد.
وقتی در یک مسیر پرش با اسب میتازید، همیشه همهچیز دقیقاً مطابق چیزی که در بازدید مسیر در ذهن داشتهاید پیش نمیرود. همیشه یک فاصله بینقص وجود ندارد. اگر کمی بلند برسید یا کمی کوتاه، تا وقتی اسبتان رو به جلو و متعادل باشد، برایش مسئلهای نخواهد بود. یادتان باشد داشتن یک برنامه عالی خوب است، اما در همان لحظه انجام دادن کاری که برای اسبتان بهترین است، اهمیت بیشتری دارد.
درباره رونی ریمر
رونی ریمر، سوارکار آلمانی جایزه بزرگ در رشته پرش با اسب، در رقابتهای FEI و مسابقات ملی با موفقیت حضور داشته است. او نزد دو المپین آلمانی، فرانکه اسلوتاک و پاول شوکموله، آموزش دیده و بهعنوان سوارکار و مربی در سراسر اروپا و آمریکای شمالی برای خود نامی دستوپا کرده است. رونی و همسرش شانل، کسبوکار فروش و آموزش «آرسیآر اکواسترین» را در دیاسی استیبلز در اوکالا، فلوریدا، اداره میکنند.