راهکارهای ساده برای سوارکار بهتر شدن
همه ما این لحظه را تجربه کرده‌ایم؛ با دلسردی روی سکوها نشسته‌ایم، آن هم بعد از یک دور فاجعه‌بار دیگر، و همان ستاره روز از کنارمان عبور کرده؛ بی‌آن‌که حرکتی به چشم بیاید، آرام در زین نشسته و با کمک‌های نامحسوس اسب را هدایت می‌کند.
با خودتان می‌گویید: «چرا این‌قدر سخت است؟»
خبر بد این است که خوب سوار شدن، مهارتی سخت برای یادگیری است.
خبر خوب این است که هر سوارکار خوب، در مقطعی از مسیرش، دقیقا همان‌جایی بوده که شما حالا هستید؛ روی همان سکوها.
آنچه مهم است این است که می‌توانید سوارکار بهتری شوید؛ فقط باید تصمیم بگیرید که بهتر شوید.
پیش از هر چیز، خوب سوار شدن سخت است چون همه چیز فقط به شما مربوط نمی‌شود؛ اسب شما هم بخشی از ماجراست، و احتمالا بخش اصلی آن.
اگر می‌خواهید یاد بگیرید چطور خوب سوار شوید، باید اسب‌ها را بشناسید؛ این‌که چطور فکر می‌کنند، در موقعیت‌های مختلف چگونه واکنش نشان می‌دهند و زیر زین شما چگونه حرکت می‌کنند.
می‌گویم «یاد گرفتن»، اما این موضوع شبیه حفظ کردن جدول ضرب از ۱ تا ۱۲ نیست.
وقتی پای اسب‌ها در میان باشد، مسیر یادگیری شما تا آخر عمر رو به جلو ادامه خواهد داشت؛ و جذابیت ماجرا هم همین است.
و حالا که در حال لذت بردن از این مسیر هستیم، فکر کردم بد نیست بعضی چیزهایی را که خودم با سختی یاد گرفته‌ام با شما در میان بگذارم تا مجبور نباشید همان اشتباه‌های من را تکرار کنید.
مثل یک اسب فکر کنید
یکی از سخت‌ترین چیزهایی که باید یاد گرفت، به‌ویژه برای پسرهای کله‌شق موقرمز، مثل خود من، این است که اسب‌ها صبح از خواب بیدار نمی‌شوند تا تصمیم بگیرند روز شما را خراب کنند.
منطق اسب همیشه با منطق سوارکار یکی نیست.
اسب، چون حیوان شکارشونده است، همیشه گوش‌به‌زنگ خطر می‌ماند و خیلی هم راحت حواسش پرت می‌شود؛ ناگهان با یک چیز کوچک از جا می‌پرد.
وقتی دنیا را از زاویه دید آن‌ها ببینید، بهتر می‌فهمید چرا آن‌طور واکنش نشان می‌دهند و چطور می‌توانید به آن‌ها یاد بدهید که شما آن‌جا هستید تا امنیتشان را حفظ کنید.
اگر باز هم از زاویه دید اسب نگاه کنید، واکنش آن‌ها به آب‌مانع‌ها و خندق‌ها کاملا قابل درک است.
برای شما فقط یک خندق ساده است؛ ۲۴ اینچ عرض و ۱۲ اینچ عمق دارد، اما برای اسب، ماجرا چیزی در حد یک فاجعه عظیم است.
هزاران سال پیش، یکی از نیاکان احتمالی او به جایی که پا می‌گذاشت دقت نکرد و همان باعث شد از چرخه بقا حذف شود.
اسب‌ها بی‌دلیل رم نمی‌کنند؛ ببرهای دندان‌خنجری، خیلی وقت پیش آن‌هایی را که بی‌احتیاط بودند از میان بردند.
اسب‌ها خیلی سریع واکنش نشان می‌دهند.
شاید من و شما بدانیم چیزی تهدیدآمیز نیست، اما اسب شما با خودش می‌گوید: «چرا باید ریسک کنم؟ شاید همین کیسه پلاستیکی گیر کرده به بوته‌ها الان بخواهد حمله کند.»
وقتی این موضوع را درک کنید و یاد بگیرید مثل یک اسب فکر کنید، برخوردتان هم وقتی اسب به چیزی شدید واکنش نشان می‌دهد تغییر می‌کند.
اگر اسبتان را به‌خاطر رم کردن از یک لکه نور آفتاب در مانژ سرپوشیده تنبیه کنید، در ذهن او این تصور را تأیید می‌کنید که لکه‌های نور واقعا چیزهای ترسناکی هستند.
اگر بدون درگیری و تقابل به او زمان بدهید تا آن را نگاه کند، خودش به این نتیجه می‌رسد که برای ترسیدن از آن وقتش را هدر داده و راحت‌تر می‌پذیرد که لکه‌های نور هم بخشی عادی از محیط او هستند.
همراه با حرکت ماندن
اسب‌ها چون چهارپا هستند، گام‌های حرکتی مشخصی دارند و هر یک از این گام‌ها هنگام سوارکاری، حس متفاوتی به ما منتقل می‌کند؛ آن هم در حالی که ما، هرچند گاهی با تزلزل، تلاش می‌کنیم روی آن‌ها بمانیم.
بیشتر اسب‌هایی که سوار می‌شویم، چهار گام با چهار ریتم متمایز دارند: قدم با چهار ضرب، یورتمه با دو ضرب، کانتر با سه ضرب و چهارنعل، که شکل سریع‌تر کانتر است، با چهار ضرب.
منظورم از این توضیح آن است که اسب برای اجرای هر یک از این گام‌ها، بدنش را به شکل متفاوتی به کار می‌گیرد و همین تفاوت در حرکت، هم بر برداشت شما از حرکت اسب اثر می‌گذارد و هم تعیین می‌کند بدن‌تان چگونه باید واکنش نشان دهد تا به نظر برسد بی‌حرکت روی زین نشسته‌اید.
یکی از مثال‌های مورد علاقه من این است: وقتی اسبتان یورتمه می‌رود، شانه‌هایش هم‌سطح می‌ماند اما لگن او بالا و پایین می‌شود و در همان حال، یک پای عقب را زیر بدنش می‌آورد و پای عقب دیگر به سمت عقب فشار می‌دهد تا بدنش را به جلو براند.
تا به حال فکر کرده‌اید چرا نرم و روان نشستن در یورتمه از نشستن در قدم یا کانتر سخت‌تر است؟
دلیلش همین است: در قدم و کانتر، نشیمن شما هماهنگ با ریتم اسب به جلو و عقب حرکت می‌کند، اما در یورتمه نشسته، لگن شما باید به‌صورت متناوب بالا و پایین برود تا بتواند حرکت اسب را درست دنبال کند.
اگر اسب و شیوه حرکت او را بهتر درک کنید، آن‌وقت کارهایی که بدن‌تان باید برای همراه شدن با حرکت او انجام دهد، برای‌تان قابل‌فهم‌تر می‌شود.
اول پای شما، بعد دست شما
درک بهتر، به سوارکاری بهتر منجر می‌شود.
وقتی بتوانید حرکت اسبتان را به‌درستی دنبال کنید، می‌توانید کمک‌های خود را با دقت بسیار بیشتری به کار ببرید.
اما باز هم باید گفت، پیش از آن‌که بخواهید کمک‌ها را اعمال کنید، لازم است درک کنید که با این کمک‌ها دقیقاً در پی چه هستید.
در اصل، شما از کمک‌ها استفاده می‌کنید تا نیروهای اسب را در خدمت خود بگیرید؛ تا بتوانید سریع‌تر از آنچه خودتان می‌دوید حرکت کنید، بلندتر از آنچه خودتان می‌پرید بپرید و در نهایت به جایی برسید که به‌طور کلی احساس کنید دیگر قانون جاذبه بر شما حاکم نیست.
مثل هر چیز ارزشمند دیگری، این اتفاق به‌آسانی رخ نمی‌دهد و اصلاً هم نباید آسان باشد.
بورلی سیلز، خواننده افسانه‌ای اپرا، گفته است: «برای رسیدن به هیچ مقصد ارزشمندی، میان‌بری وجود ندارد.» من هم دقیقاً همین را می‌خواهم.
هرچه بیشتر در مسیر یادگیری پیش بروید، بیشتر متوجه می‌شوید که بخش زیادی از سوارکاری برخلاف انتظار و شهود اولیه است.
تا این‌جا احتمالاً می‌دانید که اگر اسبتان قرار است قوی‌تر شود و در کار درساژ پیشرفت کند، باید سرش را کمی پایین بیاورد، عضلات پشتش را شل کند و از پاهای عقبش با قدرت و انرژی بیشتری استفاده کند.
اما تا وقتی این اصل ساده را هم درک نکنید، محکوم به شکست هستید: شما سر اسبتان را با کشیدن پایین نمی‌آورید؛ آن را با راندن پایین می‌فرستید.
وقتی این اصل را بفهمید، در واقع کلید ورود به قلمرو اسب را به شما داده‌اند.
اولین باری که حس می‌کنید اسبتان از پای داخلی شما به سمت عنان بیرونی قدم برمی‌دارد، لحظه‌ای بسیار مهم در مسیر رشد شما به‌عنوان یک سوارکار است.
نخستین تجربه این پاسخ، معمولاً در یورتمه و روی دایره رخ می‌دهد.
دایره‌ای با قطر حدود ۱۰ متر ایجاد کنید.
حالا با بستن پای داخلی و فرستادن اسب به سمت دست خارجی، اندازه دایره را بزرگ‌تر کنید.
به‌جای آن‌که سرعت بیشتر شود، اسب پای شما را می‌پذیرد، با پای داخلی‌اش بیشتر زیر بدن گام برمی‌دارد و با دست خارجی شما ارتباط می‌گیرد.
به بیان ساده، حالا اسبتان را میان گاز و ترمز در تعادل نگه داشته‌اید.
از این‌جا به بعد، می‌دانید که باید از پای خود به سمت دست برانید، نه برعکس.
در ابتدا گهگاه، سپس به‌طور پیوسته و در نهایت با سخاوت، اسب قدرتش را در اختیار شما خواهد گذاشت.
بگذارید اسب پرش را انجام دهد
یاد گرفتنِ خوب سوار شدن روی موانع، به همان اندازه دشوار است که خوب سوار شدن در کار روی زمین.
درست مثل درساژ، من برای این بخش هم یک قانون بسیار ساده دارم.
برای توضیح آن، در طول درس‌ها و کلینیک‌هایم و بعد از چند پرشِ گرم‌کردن، از سوارکاران — به‌ویژه نوجوانان کم‌سن‌وسال یا سوارکاران مسن‌تری که آن‌قدر ترسیده‌اند که پسرفت کرده‌اند — این سوال را می‌پرسم: «امروز از چند مانع پریده‌اید؟» پاسخ‌ها از نظر تعداد و دقت بسیار متفاوت است.
وقتی هنرجویان نظرشان را می‌گویند، من می‌گویم: «نه، شما حتی از یک مانع هم نپریده‌اید.» ببینید، این قانون من است: «این اسب شماست که پرش می‌کند!» شما فقط همراه او هستید.
بیشتر اسب‌ها پریدن را دوست دارند، به‌ویژه وقتی دست‌های سوارکار مزاحم‌شان نباشد.
اگر اسبی واقعاً از پرش خوشش نمی‌آید، کارهای دیگری هم هست که می‌تواند انجام دهد و این به ما بستگی دارد که او را به مسیر حرفه‌ای درست هدایت کنیم.
وقتی اسبی داریم که پریدن را دوست دارد، باید به حرکت او متصل بمانیم و او را با ریتم سوار شویم.
منطق من این است: اگر مدام یا از حرکت پرش عقب بمانیم یا هنگام فرود به جلو پرت شویم، هم خوب سوار شدن دشوار می‌شود و هم او خوب نخواهد پرید.
وقتی برای کامل کردن وضعیت بدنی‌تان وقت می‌گذارید، این زمان هرگز هدر نمی‌رود.
من کتاب‌ها و مقاله‌های زیادی درباره وضعیت صحیح در پرش نوشته‌ام و می‌توانید فهرست برخی از آن‌ها را در پایان این مقاله پیدا کنید، اما خلاصه حرفم این است که طول رکاب را طوری تنظیم کنید که وقتی نشسته‌اید، پشت زانوی شما زاویه‌ای حدود ۹۰ درجه داشته باشد.
روی موانع کوچک، وضعیت شما در پرش همان وضعیتِ بالاترین نقطه یورتمه بلند است.
چرم رکاب باید یک خط عمودی تشکیل دهد و بین آرنج شما و دهان اسبتان باید یک خط مستقیم وجود داشته باشد.
به یاد داشته باشید که باید با آرنج‌هایتان حرکت دهان اسب را دنبال کنید، نه با بستن زاویه لگن.
وقتی وضعیت شما تثبیت و مستقل شد، آن‌وقت اسب را پیش از مانع، روی مانع و بعد از مانع با ریتم سوار شوید.
برای کمک به حفظ ریتم در نزدیک شدن به مانع، تا لحظه‌ای که اسب از زمین جدا می‌شود با صدای بلند بشمارید.
می‌توانید به خودتان بگویید پرش خوبی داشته‌اید، اگر نزدیک شدن، پرش، فرود و دور شدن را همگی با یک ریتم انجام داده باشید.
ریتم شما مهم است، چون وقتی ریتم را می‌شنویم، تعادل را هم می‌شنویم.
وقتی اسب متعادل باشد، به بهترین شکل ممکن می‌پرد.
ساده است، اما آسان نیست.
اما اگر این کار آسان بود، همه می‌توانستند انجامش بدهند؛ و شما می‌خواهید روزی همان کسی باشید که روی زین نشسته و از کنار دیگران می‌گذرد، در حالی که سوارکاران جوان‌تر و کم‌تجربه‌تر با تعجب نگاه می‌کنند که شما و اسبتان چقدر روان و بی‌دردسر کار را اجرا می‌کنید.
این بار، فرد تازه‌ای روی سکوها نشسته و می‌گوید: «چرا این‌قدر سخت است؟ او طوری انجامش می‌دهد که انگار خیلی آسان است!»
برای خواندن مطالب جیم درباره ساق پا و وضعیت بدن در پرش، به www.practicalhorsemanmag.com بروید و عبارت «Wofford leg jumping position» را جست‌وجو کنید. از کتاب‌های جیم که این موضوعات را پوشش می‌دهند می‌توان به مودرن ژیمناستیکس اند کراس‌کانتری با جیم ووفورد اشاره کرد که برای خرید در www.equinenetworkstore.com در دسترس است، همچنین ترینینگ د تری-دی ایونت هورس اند رایدر و ۱۰۱ ایونتینگ تیپس.