درسهای جورج موریس برای ایونتینگسواران در تعادل و وضعیت
جرج موریس به مدت دو روز در بهار گذشته، در مزرعه ویندورا متعلق به بوید و سیلوا مارتین در کاکرنزویلِ پنسیلوانیا، نکات ظریف ایکویتیشن را به سوارکاران ایونتینگ آموزش داد. او هر جلسه از روز دوم را با فلتورک (flatwork) پایه آغاز میکرد، با تمرکز بر اصلاح وضعیت سوارکار، و سپس کار روی تیرکهای یورتمه و کاوالتی را به برنامه اضافه میکرد. بعد هم به سراغ پرشهای کوچک و ساده میرفت و بهتدریج مسیرها را پیچیدهتر میکرد.
بوید گفت: «درسهای جرج برای من یادآوری بسیار خوبی درباره اهمیت نکات ظریف ایکویتیشن بود. او همه ما را وادار میکرد چیز تازهای یاد بگیریم و در آنچه از ما بهعنوان سوارکار میخواست، بسیار دقیق بود. او مربیای بسیار سختگیر اما منصف است.»
تمرکز بر وضعیت بدنی
علاوه بر بوید، گروه اول شامل سوارکاران ردههای بالاتر یعنی کیت هیکس، مالی کینمن، جسیکا برامفیلد، جنی کاراس و کیتلین سیلیمن بود.
این جلسه با تنظیم دقیقتر وضعیت بدنی سوارکاران آغاز شد.
در شیوه کلاسیک، وضعیت درست دست به این معناست که از آرنج سوارکار تا دست، از طریق عنان، یک خط مستقیم تا دهان اسب شکل بگیرد. جرج بارها و بارها به وضعیت دست بازمیگشت و معمولاً سوارکاران را تشویق میکرد دستهایشان را بالاتر نگه دارند. او گفت: «شما باید یک خط مستقیم تا دهان اسب داشته باشید. اگر سر اسب بالاست، باید دستهایتان را بالاتر ببرید. اسبها از اینکه شما دست را به پایین بکشید متنفرند، چون این کار به میلههای دهانشان فشار میآورد. آنوقت با شما مقابله میکنند. اگر دستهایتان را بالا بیاورید، این را میپذیرند و شروع میکنند به پایین آوردن سر.»
جرج با نگاه تیزبینش دهنه یک اسب را بررسی کرد و گفت: «اگر مشکلی در دهان دارید، سراغ دهنه قویتر میروید. اما اول باید بپرسید آیا مشکل از سوارکار نیست؟ آیا پشت حرکت اسب نشستهاید؟» او در حالی که رکابهای سوارکار را تنظیم میکرد، ادامه داد: «پای شما پایه اتکای شماست وقتی از زین جدا میشوید؛ در پستینگ، چهارنعل و پرش. هرچه رکاب را کوتاهتر کنید، باسن شما عقبتر میآید؛ اگر روی کمر اسب بنشینید، اسب پشتش را گود میکند. مد روز خیلی وقتها این است که پشت خط عمود بنشینند، اما کتابهای کلاسیک میگویند این کار را نکنید. حتی در حالت ایست هم من میخواهم با اسبم باشم، یعنی بالاتنه شما باید کمی جلوتر از خط عمود باشد. وقتی پستینگ میکنم، چهارنعل میروم و میپرم، شانههایم کمی به جلو میآیند.»
او به سوارکاران یادآوری کرد که روی پیشبرندگی، راستا و تماس تمرکز کنند. از آنها خواست بین گیتهای حرکتی، انتقال اجرا کنند تا اسبها به ساق پا پاسخگو و پذیرای دست شوند. او به کیتلین یادآوری کرد: «پیشبرندگی به معنی سرعت نیست. نگذار اسب بالاتر از ریتم خودش کار کند.» او همچنین به او یادآوری کرد که دستهایش را ثابت نگه دارد. او گفت: «با تکان دادن دستها اسب را روی دهنه نمیآورید.» وقتی کیتلین با موفقیت در حرکت رو به جلو وارد یک انتقال شد، جرج او را بابت اجرای درست تحسین کرد و همزمان یادآور شد که باید با ساق پا فشار بیاورد، نه با زانو.
وقتی سوارکاران ابتدا از روی میلههای روی زمین و سپس از روی کاوالتیهای کمی بالاآمده یورتمه میرفتند، جورج توضیح داد که هدف این است که ریتم ثابت بماند و اسب پیشاپیش میلهها را حدس نزند. او گفت: «این نخستین تمرین برای پرش با اسب است.
کاوالتیها موانع کوچکی هستند.»
پس از کار روی میلهها، زمانی که اسبها بیشتر گرم شده بودند و از پشت خود بهتر استفاده میکردند، جورج از سوارکاران خواست برای نرمکردن جانبی اسبها، حرکت شانهبهداخل و کپلبهداخل را اجرا کنند.
سپس در امتداد قطر میدان، یورتمه کشیده رفتند و در ضلع بلند میدان، یورتمه معمولی را سوار شدند.
جورج در توضیح روند این تمرین گفت: «بعد از اجرای شانهبهداخل، کشش به جلو، راستای بهتر و درگیری بیشتری به دست میآورید.
اسب بهطور طبیعی تمایل دارد با شانه به بیرون و کپل به داخل حرکت کند؛ با پای داخل او را مستقیم نگه دارید و با هر دو دست که اندکی به سمت داخل هستند، شانهاش را کمی به داخل حفظ کنید.»
زمانی که سوارکاران گام اسبهایشان را بلندتر میکردند، او به آنها یادآوری کرد که دستهایشان را نگه دارند: «دوستان، این یک توصیه کلاسیک است که تماس درست را تضمین میکند!
در هر دوی این تمرینها، دستهایتان را نگه دارید.
وقتی کشش را به دست آوردید، همان کافی است.
اسب را متعادل کنید و دیگر فشار نیاورید.»
پرش با اسب: پایین بروید، ننشینید
جورج در ادامه و با ورود به بخش پرش با اسب توضیح داد که برای درساژ، فلتورک، پرش و چهارنعل، وضعیتهای متفاوتی برای پا وجود دارد که در هر مرحله طول رکاب کوتاهتر میشود.
او درباره پرش گفت: «بهترین تکیهگاه، تماس مشخص با بخش پایینی ساق است.
فشار میدهید و وقتی اسب پاسخ داد، رها میکنید.
با پا به اسب ضربه نزنید یا لگد نزنید و با بخش بالایی پا هم او را نگیرید.
حدود یکچهارم پای سوارکار باید داخل رکاب باشد که به مچها امکان خمشدن میدهد.
این تکیهگاه شماست.
روی رکاب فشار نیاورید، پاشنه را پایین بدهید.
مهم است که کمکهایتان با هم تداخل نداشته باشند.
وقتی از دستها استفاده میکنید، از پاشنه و مهمیز استفاده نکنید.»
پس از یک مانع تدارکاتی تکی، سوارکاران بارها روی یک خط خمیده سهمانعه کار کردند که شامل فاصله ۷۵ فوتی در ۶ گام و سپس فاصله ۶۵ فوتی در ۴ گام بود.
اسب بوید در نخستین نوبت، بخش ۶ گامی را در ۷ گام طی کرد.
جورج گفت: «۶ گام کوتاه، ۴ گام کوتاه را به شما میدهد.»
وقتی بوید این خط را خوب سوار شد، جورج از او خواست بار دیگر همان را انجام دهد و پس از چند گام توقف کند.
او گفت: «اگر بعد از پرش، اسبی را با نشستن و کشیدن دهانش متوقف کنید، بیچاره اسب.
دستهایتان را بالا بیاورید و دستها را ببندید.
از دستهایتان نترسید.
شما میخواهید اسب خودش را نگه دارد.
توقف کنید، چند قدم به عقب بروید و وادارش کنید شانهاش را حمل کند.
این برای آن اسب عالی است.»
تمرین بعدی شامل پرش از یک تریپلبار بود، سپس یک گردش به راست به سمت یک فاصله یکگامی که از یک اکسِر با پلنک، یک اکسِر سوئدی و یک مانع باریک تشکیل میشد.
جورج گفت: «بیشتر آدمها اسب را برای تریپل بیش از حد آماده میکنند؛ بگذارید مانع به سمت شما بیاید.»
او افزود: «اگر اسب روی اکسِر دوم رو به بالا بپرد، ساقتان را نگه دارید و با اسب حرکت کنید، نه اینکه عقبِ اسب بمانید.»
جورج در توضیح حالت پرشِ دوپوینت گفت: «بالاتنه برای چهارنعل و پرش به سمت جلو متمایل است.
در حالت سهپوینت هم بدنتان همچنان به جلو متمایل است، اما نشیمنتان عمیق و محکم است.
وقتی به مانع نزدیک میشوید، حالت چمباتمه به خود بگیرید.
اگر مجبور شدید حالت تدافعی بگیرید، پشت اسب قرار میگیرید.
برای مثال، وقتی به سمت تریپلبار میپیچید، چمباتمه بزنید و در زین پایین بروید؛ پایین بروید، اما دوباره ننشینید.
در پرش با اسب، از هر دوی این حالتها استفاده میکنیم.
برای من مهم نیست چه فاصلهای میگیرید، نباید بنشینید.
به آن فاصله سخت میرسید؟
ساق.
و برایم مهم نیست سر اسب کجا قرار دارد؛ مهم این است که دستهایتان را نگه دارید.» پس از آنکه اسب جسیکا چند بار در تریپلبار ایستاد، جورج گفت: «وقتی کار سخت میشود، ما هم باید سختگیرتر شویم.
سوارش شوید!
بعد هم نرم متوقفش کنید.»
او پس از تریپلبار به سوارکاران توصیه کرد با نیمتوقف، اسب را دوباره متعادل کنند.
او گفت: «وقتی جلوی اسب بالا میآید، دستهایتان را پایین بیاورید.
وقتی اسب روی دست و جلوی بدن سنگین میشود، دستهایتان را بالا بیاورید.
برای اسب ترسو از صدای تشویقی استفاده کنید.
باور کنید، این صدا بهترین دوست شماست.»
هرچند وقتی سوارکاران دقت کافی ندارند یا اسبی نافرمانی میکند، جورج خیلی زود عصبانی میشود، اما این فورانهای کوتاه خیلی زود جای خود را به آرامش میدهند.
این دقیقا بازتاب همان واکنشی است که او از سوارکاران در برابر اسبهایشان میخواهد: اگر مشکلی پیش آمد، همانجا با آن برخورد کنید و بعد با آرامش ادامه دهید.
او سوارکاران را تشویق میکند که اگر لازم بود قاطع باشند، اما مدام و بیوقفه اسب را تحت فشار نگذارند.
وقتی همهچیز خوب پیش میرود، بارها با تشویق میگوید: «همینه.
آفرین، همینه.»
متعادل کردن اسب
گروه دوم سوارکاران شامل بوید، فیلیپ داتون، لورن بالکومب و مت براون، وایلن رابرتسِ کانادایی در ایونتینگ و مارک بیچر، جوکی ایرلندی و برنده استیپلچیس، بود؛ کسی که یک اسب جوان ایونتینگ را سوار شد که در مزرعه خانوادگیشان، لاکناتوسا استود در شهرستان واترفورد، پرورش یافته و اکنون زیر نظر بوید تمرین میکند.
جورج با تحسین گفت: «فیلیپ در برنامهاش ثبات دارد و همین یعنی موفقیت.»
جورج که هم اهل مطالعه جدی است و هم نویسنده چند کتاب معتبر، شرکتکنندگان در کلینیک را تشویق کرد آثار آلویس پودهایسکی را بخوانند؛ کسی که مدیر مدرسه سوارکاری اسپانیایی در وین بود و سابقه حضور در درساژ المپیک را داشت.
جورج در حالی که با این سوارکاران درباره پوزیشن صحبت میکرد، بار دیگر تاکید کرد که از مدها و جریانهای زودگذر در سوارکاری تاثیری نمیپذیرد.
او گفت: «سبک کلاسیک بر پایه شواهد مکانیکی است، نه مُد و اغراق.
کلاسیک بر اصول قدیمی بنا شده است.»
او برای نمونه، به نیمتوقف پرداخت.
او گفت: «نیمایستهای مختلفی وجود دارد.
«نیمایست، اسب را جمع میکند و شانه را بالا میآورد.
«در بیشتر مواقع، اسب را درگیر میکند که این موضوع بسیار مهم است.
او توضیح داد: «سه راه برای متعادلکردن اسب وجود دارد؛ اسبی که بهطور طبیعی حدود ۷۰ درصد وزنش را روی دست جلو حمل میکند:
«۱. جلوی اسب را سبکتر کنید.
«۲. پای عقب را درگیر کنید تا مرکز ثقل به عقب منتقل شود و اسب سربالاتر حرکت کند. به همین دلیل است که شولدر-این و هانچز-این کار میکنیم.
«۳. بخش عقب را درگیر کنید و جلوی اسب را سبکتر نگه دارید. به والگرو فکر کنید. در هر ترانزیشن، دارید به اسب آموزش میدهید. بله، من روی تکتک جزئیات خیلی سختگیرم. باید کمکهای پا، نشیمن و دست را با هم هماهنگ کنید. ترانزیشنها میتواند از ایست به قدم، از یورتمه به قدم و مانند آن باشد. اگر اسب به پا پاسخ ندهد، با ضربه یا صدای کلیک وادارش نمیکنیم، با صدا زدن کوتاه او را هوشیار میکنیم.»
در سوارکاری، کارکرد در زین از فرم درست پیروی میکند. جرج هم روی پایههای صحیح بسیار سختگیر است و هم روی ظاهر. او گفت: «نحوه ارائه، بهطور ناخودآگاه روی داور اثر میگذارد. برایش نمره جداگانه نمیدهند، اما آن را میبینند. وضعیت بدن یعنی ظرافت. همانطور که جک لو گوف میگفت، ‹وقار خودت را نشان بده.›»
او به مارک که اسبش کمی قوی شده بود، توصیه کرد: «میخواهم دستت بالای جدوگاه باشد. دستت را ببند و دو یا سه قدم به عقب برگردان. بعد دستها را رها کن. پا. این اصل اول است: پا بدون دست، دست بدون پا.»
او درباره عبور از روی کاوالتیها گفت: «اگر اسب با شتاب برود، قابل قبول نیست. اگر سرش را بالا آورد، دستت را بالا بیاور. اگر تماس را پذیرفت، دستهایت را پایین بیاور. اگر اسب تند شد، کمی از صدا استفاده کن: ‹هو-هو›.»
اولین تمرین پایه روی فلت، شولدر-این بود که جرج توضیح داد باعث سبکترشدن جلوی اسب میشود. او گفت: «اساس سوارکاری در شولدر-این است.»
بعد اسبها در امتداد خط میانی پایین آمدند و نیمپاس به راست انجام دادند. اسب مارک در کانتر کمی کج میشد و جرج گفت: «راستای اسب در کانتر بسیار دشوار است. او میخواهد کپل را به داخل بیاورد. به پای داخل و عنان بیرون فکر کن و ببین شروع کانتر چقدر میتواند مستقیم باشد. بالاتنهات را نزدیک به حالت عمودی نگه دار، نه عقبتر از آن. نیمایست یعنی گرفتن و پس دادن.»
تمرین بعدی از یک مسیر مارپیچ تشکیل میشد: سوارکاران با کانتر چپ از روی یک چوب عبور میکردند، در نخستین قوس مسیر مارپیچ به یورتمه میآمدند، مستقیم از روی سه کاوالتی میگذشتند، سپس در قوس بعدی دوباره کانتر میگرفتند و در انتهای دیگر میدان با دست راست از روی یک چوب دیگر عبور میکردند.
سپس جرج برای تمرین تغییر پای پروازی سوار اسب مت براون شد. وقتی متوجه شد طول رکابها در دو سوراخ متفاوت بسته شده، به مت تذکر داد که هر وقت شخص دیگری اسبش را زین میکند، وسایلش را با دقت کامل بررسی کند. او گفت: «اگر نشیمن کج و نامتوازن باشد، زمینخوردن خیلی آسان است.»
اگر چرم رکابهای شما کش آمده و نامساوی شده است، باید یک جفت جدید تهیه کنید.
پس از آنکه اسب را در هر دو جهت روی دایره کار داد تا دهنه را بپذیرد، جورج کانتر را گرفت و تلاش کرد تعویض دست پروازی را اجرا کند.
اسب مقاومت کرد و جورج گفت که میخواهد اسب در ابتدا این تعویض را فقط از کمکهای پا انجام دهد؛ نخست با انتقال کامل وزن نشیمن به زین و سپس با نشیمنی سبکتر.
او هنگام خروج از پیچ، نشست و اسب را با پای داخلی در محل تنگ، به سمت عنان خارجی، صاف نگه داشت.
برای درخواست تعویض، پای داخلی جدید را به محل تنگ آورد، فشار کوچکی داد و همزمان با عنان خارجی جدید تماس ملایمی گرفت.
پای خارجی او عقب بود و نقشی غیرفعال داشت.
او کار را در هر دو جهت ادامه داد تا اسب چند تعویض دست تمیز انجام داد، سپس پیاده شد و عنانها را دوباره به مت سپرد.
جورج گفت: «مت شاگرد فوقالعادهای است و به همین دلیل پیشرفت بسیار خوبی خواهد کرد.»
مرور پرش
وقتی سوارکاران پرش از روی خط خمیده را آغاز کردند، جورج این توصیه را به مت کرد: «هر انتقال، اسب را بهتر یا بدتر میکند. اسب را فقط با دستهایت متوقف نکن و وقتی فاصله را دیدی، دیگر با پا به او فشار نیاور؛ فقط نرم باش و وضعیتت را حفظ کن. ثابتقدم باش و بگذار از پیچ بیرون بیاید.»
وقتی مارک با کانتر از میان تمرین عبور میکرد، جورج به وضعیت عالی او اشاره کرد و با شوخی گفت بهتر است یک ثبتنام صوری انجام دهد تا به فینالهای اکویتیشن مکلی راه پیدا کند.
او به این سوارکار گفت: «البته باید پاشنهات را پایینتر نگه داری. مهم نیست رکاب چقدر کوتاه باشد، پاشنه باید پایینتر از پنجه باشد.» وقتی اسب میله زد، جورج مارک را تشویق کرد که بگذارد اسب اشتباه کند و از آن یاد بگیرد.
لورن برای رسیدن به مانع سوم در خط خمیده، همچنان فاصله بلند را انتخاب میکرد و جورج از او خواست تا با چهارنعل به مانع برسد، بالاتنهاش را نگه دارد و اسب را به فاصلهای کوتاه برساند.
او گفت: «او از این مدل سوارکاری متنفر است!»
او برای بوید، ترتیب اعمال کمکها را اینگونه توضیح داد: «پای داخل، عنان خارج، پای خارج عقب، و دست داخل سبک؛ همیشه به همین ترتیب. اصلاً بدون پای داخل، درباره دست صحبت نکن.»
اسب جوان فیلیپ بهروشنی تلاش میکرد تمرین را درک کند و جورج از او خواست چندین بار از آن عبور کند تا بالاخره آن را بفهمد.
جورج گفت: «تکرار برای این اسب بسیار محتاط، اعتمادبهنفس میآورد و همین اعتمادبهنفس به او اسکوپ میدهد.»
سرانجام سوارکاران مسیر را کنار هم چیدند: تریپلبار، سپس به چپ روی یک ورتیکال با فاصله مرتبط، بعد یک گردش تند به راست به سمت ریل با تقرب فشرده به یک ترکیب سهگانه (دو گام تا یک گام)، سپس به چپ روی یک اکسِر، و بعد بازگشت از همان ترکیب سهگانه در جهت مخالف (یک گام تا دو گام).
وقتی وایلن مسیر را اشتباه رفت، جرج با تندی گفت: «وایلن، چه حواسپرتی! همه آن دخترهای خوشگل دارند حواست را پرت میکنند!» در کنار توصیههای کاربردی، همین متلکها و شوخیهاست که باعث میشود شرکتکنندگان بارها و بارها برای شنیدن صحبتهای جرج موریس برگردند.
وایلن خیلی زود مسیر را در ذهنش مرتب کرد و یک دور کاملاً بینقص ارائه داد.
این مطلب نخستین بار در شماره سپتامبر ۲۰۱۵ نشریه پرکتیکال هورسمن منتشر شد.