تمرین درست، کلید پیشرفت در سوارکاری
یکی از گفته‌های محبوب من این است: «تمرین، کامل نمی‌کند... تمرینِ درست است که به کمال نزدیک می‌کند.» اگر شما بی‌وقفه با اسبتان کار اشتباه را تکرار کنید و در عین حال انتظار پیشرفت داشته باشید، نه‌تنها اسبتان را نادرست آموزش می‌دهید، بلکه عملا رفتاری غیرمنطقی در پیش گرفته‌اید. تکرار بی‌پایانِ اشتباه، همراه با انتظارِ تغییر درست، تعریف مناسبی از جنون است.
معنای این حرف آن است که باید درک محکمی از اصول درست سوارکاری و آموزش اسب داشته باشیم تا بتوانیم آن‌ها را به‌درستی تمرین دهیم. اگر تصویری از «حالت ایده‌آل» در ذهن نداشته باشیم، نمی‌فهمیم آیا آنچه می‌بینیم واقعا «نسبتا خوب» هست یا نه. می‌دانیم که قرار نیست در این عمر به «کمال» برسیم، اما لازم است آن معیار نظری را در ذهن داشته باشیم تا پیشرفت خود را تا امروز با آن بسنجیم. این موضوع مستلزم درکی بسیار روشن از نظریه کلاسیک است؛ چه در درساژ، چه در کراس‌کانتری و چه در پرش با اسب. فرهنگ آمریکایی آکسفورد که به آن مراجعه کردم، «نظریه» را این‌گونه تعریف می‌کند: «مجموعه‌ای از اصول که اجرای یک فعالیت بر آن‌ها استوار است.» باز هم همان واژه دردسرسازِ «تمرین» مطرح می‌شود. اگر بخواهیم با امید به پیشرفت تمرین کنیم، باید بدانیم چه چیزی را و چگونه باید تمرین کنیم.
در نتیجه، اگر نظریه ما درباره آموزش و سوارکاری کاملا درست نباشد، نتیجه‌های ما هم رضایت‌بخش نخواهد بود. در سفرهایم به کلینیک‌های آموزشی در سراسر کشور، همیشه با دقت به دنبال انحراف از نظریه کلاسیک یا خطاهای رایج و بدیهی هستم. هر جا بتوانم، سعی می‌کنم آن‌ها را اصلاح کنم؛ نه به این دلیل که خودم را تنها منبع این نظریه می‌دانم، بلکه چون نقش من این روزها ــ مانند بسیاری دیگر از مربیان و کوچ‌ها در سراسر جهان ــ حفظ این اصول کلاسیک برای نسل‌های آینده سوارکاران و مربیان است. فرانسوا روبیشون دو لا گرینی‌یر، گوستاو اشتاینبرشت، فدریکو کاپریلی، ویلهلم موزلر، سرتیپ هری دی. چمبرلین، برتالان دو نمتی، جک لوگوف، جورج موریس... آن‌ها این چراغ را روشن کردند. ما فقط نگهبانان این شعله هستیم.
نشستن پایه در درساژ
می‌خواهم درباره برخی انحراف‌ها از فرم کلاسیک صحبت کنم که اخیرا در هر سه رشته ما مشاهده کرده‌ام. چون هر کاری که روی زین انجام می‌دهیم باید بر پایه درساژ باشد، ابتدا بهتر است وضعیت بدنی شما در درساژ را بررسی کنیم. پایه این وضعیت، اتصال سه‌نقطه‌ای میان نشیمن شما و زین است. این سه نقطه عبارت‌اند از دو استخوان نشیمن‌گاهی و استخوان شرمگاهی. در وضعیت کلاسیک، تکیه بر استخوان دنبالچه مطرح نیست.
هنرجویان به من گفته‌اند به آن‌ها آموزش داده می‌شود که چون باید یک خط عمودی از گوش تا پاشنه حفظ کنیم، ستون فقرات‌مان هم باید «صاف» باشد؛ یعنی در گودی کمر هیچ انحنایی وجود نداشته باشد. اما کمر کاملا صاف، دقیقا وضعیت درستی نیست، چون با شکل طبیعی ستون فقرات انسان هماهنگ نیست. در حالت ایست کامل، یک قوس ملایم رو به جلو در گودی کمر با فرم طبیعی ستون فقرات شما منطبق است و همین باعث می‌شود حفظ آن برای شما آسان‌تر باشد.
افزون بر این، یک قوس ملایم در کمر به شما بیشترین دامنه حرکتی ممکن را می‌دهد.
این دامنه حرکتی به شما اجازه می‌دهد بدون آن‌که تعادل‌تان از تعادل اسب جدا شود، حرکت او را همراهی کنید.
این موضوع اهمیت دارد، چون تمام تلاش شما برای رسیدن به نشستی مستقل، در واقع تلاشی برای ایجاد هماهنگی و یگانگی میان شما و اسبتان است.
وقتی به این هماهنگی برسید، کمک‌های شما می‌تواند آن گفت‌وگوی بلندمدت با اسب را آغاز کند؛ گفت‌وگویی که امید دارید به درساژی منطبق با اصول کلاسیک بینجامد.
در مورد کمک‌ها باید گفت که پاهای شما مهم‌ترین کمکی است که در اختیار دارید، به‌ویژه در ابتدای کار درساژ با اسبتان.
به همین دلیل باید به وضعیت پاهای خود توجه ویژه‌ای داشته باشید.
مربیانی که به شما می‌گویند پاهایتان را موازی با پهلوی اسب نگه دارید، فقط تا حدی درست می‌گویند.
اگر فقط کف پا را موازی با بدن اسب بچرخانید، مچ پایتان قفل می‌شود، چون این وضعیت برای مفصل مچ پای انسان طبیعی نیست.
این مربیان باید به شما بگویند ران خود را به سمت جلو بچرخانید تا تمام پا، نه فقط کف پا، با پهلوی اسب موازی شود.
این کار دو دلیل دارد.
وقتی ران را به جلو می‌چرخانید، بخش صاف ران روی زین قرار می‌گیرد، نه بخش گرد پشت ران.
همین موضوع بلافاصله باعث می‌شود پاهای شما باثبات‌تر شود.
علاوه بر این، با چرخاندن ران به جلو، نحوه قرار گرفتن لگن روی زین از حالت «A» به شکل «U» وارونه تغییر می‌کند.
این وضعیت امکان ارتباطی بسیار نزدیک‌تر میان نشیمن شما و زین را فراهم می‌کند و این کاملا به سود شماست.
هنگام تمرین این موارد، دقت کنید زانوهای خود را به زین فشار ندهید.
به‌عنوان یک تمرین برای رهاسازی، هر از گاهی یکی از پاها را از کنار زین دور کنید؛ ابتدا در حالت توقف و بعدتر در حال حرکت.
در نخستین تلاش‌ها، این کار را خیلی خوب انجام نخواهید داد، چون متوجه می‌شوید مفصل لگن شما کاملا خشک و سفت است.
در ابتدا سعی نکنید پا را خیلی بالا بیاورید؛ تا وقتی مفصل لگن‌تان کشش پیدا نکرده و تقویت نشده است، ممکن است دچار گرفتگی شدید در لگن شوید.
برای این‌که بتوانید ران خود را از ناحیه مفصل لگن رها و کشیده کنید، به مقدار زیادی تمرینات کششی، پیلاتس و پاور یوگا نیاز خواهید داشت.
در کنار این‌ها، بهترین ابزار خود را برای پرورش یک وضعیت عمیق، مطمئن و مستقل در درساژ فراموش نکنید: سوارکاری بدون رکاب.
در ابتدا، پنجه پاهای شما از اسب دور خواهد شد.
به کشش دادن مفصل لگن ادامه دهید و در نهایت خواهید دید که می‌توانید با پایی موازی و نشستی عمیق و اثرگذار سوارکاری کنید.
ریتم، دقت در پرش با اسب را به‌وجود می‌آورد
ارتباط میان درساژ و پرش با اسب آن‌قدر پذیرفته‌شده است که می‌توان آن را امری بدیهی دانست.
اما حالا که هم‌زمان از درساژ و پرش با اسب صحبت می‌کنیم، اجازه دهید سوالی از شما بپرسم: اگر به شما بگویم «رکاب‌ها را روی اسب سطح تمرینی‌تان ضربدری کنید، به کانتر جمع‌شده بروید و در قطر میدان با تعویض پای پروازی در هر گام حرکت کنید»، چه خواهید گفت؟
اگر چنین چیزی از من بپرسید، احتمالاً طوری نگاهم می‌کنید که انگار همین حالا از زیر یک سنگ بیرون خزیده‌ام، درست است؟
بعد هم می‌گویید هنوز نمی‌توانید این کار را با اسبتان انجام دهید، چون نه شما و نه اسبتان هنوز به آن سطح نرسیده‌اید که بتوانید تعویض دستِ پروازی را درست اجرا کنید.
من این سؤال را همیشه در کلینیک‌هایم می‌پرسم و وقتی افراد چنین جوابی می‌دهند، به آن‌ها می‌گویم کاملاً درست می‌گویند؛ بعد هم همیشه اضافه می‌کنم که مهم‌ترین کلمه در پاسخ‌شان «هنوز» است.
این‌که شما هنوز آماده انجام کاری با اسبتان نیستید، به هیچ‌وجه به این معنا نیست که هرگز نخواهید توانست آن را انجام دهید.
به جای تمرکز بر کارهایی که هنوز نمی‌توانید انجام دهید، روی این تمرکز کنید که کارهایی را که اکنون باید انجام دهید، درست و اصولی انجام دهید تا بعداً بتوانید برخی چیزها را با اسبتان انجام دهید.
بنابراین بگذارید این نکته را درباره پرش با اسب مطرح کنم: اگر قبول داریم که نباید پیش از آمادگی سراغ بعضی کارها برویم، پس چرا باید از یک سوارکار کم‌تجربه بخواهیم برای رسیدن به مانع «گام پیدا کند»؟
وقتی مربیان به هنرجویان سطوح پایین‌تر یا متوسط می‌گویند گام پیدا کنید، در واقع آن‌ها را در موقعیت شکست قرار می‌دهند، چون این هنرجویان هنوز تجربه لازم برای پیدا کردن گام را ندارند.
من نقش مربی را این نمی‌دانم که به سوارکار بگوید چه کاری را نمی‌تواند انجام دهد…
از نظر من، نقش مربی این است که به شاگردش بگوید الان چه کاری انجام دهد تا به سطح بعدی برسد.
جمع‌کردن در درساژ در آینده، بر پایه توانایی فعلی شما برای سوارکاری روی یک دایره ۲۰ متری با یورتمه کاریِ آرام، متعادل، درگیر و ریتم‌دار شکل می‌گیرد.
دقت در پرش با اسب در آینده، بر پایه توانایی فعلی شما برای نزدیک شدن به مانع با کانتر کاریِ آرام، متعادل، درگیر و ریتم‌دار استوار خواهد بود.
میان‌بُر برای رسیدن به یورتمه جمع‌شده هرگز جواب نمی‌دهد؛ همان‌طور که میان‌بُر برای پرورش دقت روی موانع هم نتیجه‌بخش نیست.
ریتم را حفظ کنید تا هم جمع‌کردن و هم دقت، به‌طور طبیعی و درست به دنبال آن بیاید.
مهارت‌های واقعی کراس‌کانتری را تمرین کنید
در پایان، می‌خواهم چند نکته هم درباره کراس‌کانتری بگویم.
برای من جالب است که سوارکاران ایونتینگ حاضرند به آلمان بروند و شش ماه وقت بگذارند تا یاد بگیرند درساژ را درست انجام دهند.
بعد هم چند زمستان را در یکی از تورهای آفتابی صرف پرش با اسب می‌کنند، با همه هزینه و تلاشی که این کار به همراه دارد.
اما وقتی نوبت به تمرین بخشی می‌رسد که بیشترین ریسک را در خود دارد، ظاهراً راضی‌اند که در وسط یک محوطه چمن، با کانتر آهسته از روی بشکه‌هایی که هر بار باریک‌تر می‌شوند عبور کنند و اسمش را «تمرین کراس‌کانتری» بگذارند.
این تمرین کراس‌کانتری نیست؛ این پرش با اسب روی موانع کراس‌کانتری است.
بی‌تردید این روزها مهارتی ضروری است، اما محل اصلی ریسک آن‌جا نیست.
امروز بیشترین ریسک در موانع ساده‌ای است که وسط میدان قرار دارند.
به نظر من، یک شاگرد واقعی این ورزش باید بخواهد مدتی را در کنار سوارکاران و مربیانی بگذراند که به‌طور معمول با سرعت‌هایی بسیار بیشتر از آنچه ما هرگز امتحان می‌کنیم، چهارنعل می‌روند و می‌پرند؛ و در عین حال این کار را با ایمنی نسبی انجام می‌دهند.
گرند نشنال انگلستان و هانت کاپ مریلند، دو مسابقه از دشوارترین رقابت‌های اسب‌دوانی با مانع در جهان هستند و بیش از ۱۵۰ سال است که چنین جایگاهی دارند.
با این حال، در تمام این سال‌ها هرگز هیچ مرگ انسانی در هانت کاپ رخ نداده و در گرند نشنال نیز تنها یک مورد ثبت شده است.
در حالی که این مسابقات طولانی‌ترند و اسب‌ها با سرعت بیشتر و از روی موانع بلندتر می‌پرند، از ورزش ما ایمن‌تر هستند.
اگر سوارکاران ایونتینگ می‌خواهند بتوانند بین موانع کراس‌کانتری با تعادل چهارنعل بروند و با سرعت، با ایمنی از آن‌ها عبور کنند، باید فرصت‌هایی برای تاخت‌دادن اسب‌های مسابقه، تمرین با اسب‌های هردل و تیمبر و یادگیری سوارکاری صحیح با رکاب‌های کوتاه‌تر پیدا کنند.
امروز هر مربی کاربلد اسب‌دوانی با مانع، اگر ببیند سوارکاران supposedly باتجربه ما در میانه میدان با عنان‌های رها و در حالی که صاف روی رکاب‌ها ایستاده‌اند به سمت یک اکسِر حداکثری چهارنعل می‌روند، از تعجب مبهوت می‌شود.
به شما اطمینان می‌دهم که بعضی از سوارکاران ایونتینگ حالا در کراس‌کانتری با بند رکاب‌هایی بلندتر از پرش با اسب سوار می‌شوند.
در بیشتر ورزش‌ها، اگر ندانید چه می‌کنید، همیشه عنصری از خطر وجود دارد.
اگر می‌خواهید به آن سوارکار کامل و همه‌جانبه‌ای تبدیل شوید که در رؤیا دارید، باید هر بخش از ایونتینگ مدرن را مطالعه کنید.
اگر اصول کلاسیک را نادیده بگیرید، خودتان را به شکست محکوم می‌کنید.
و اگر فقط دو بخش از سه بخش ایونتینگ مدرن را بیاموزید، خود و ـ مهم‌تر از آن ـ اسبتان را در معرض فاجعه قرار می‌دهید.
این مقاله نخستین‌بار در شماره سپتامبر ۲۰۰۹ مجله پرکتیکال هورسمن منتشر شد.