اصول سواری کراس‌کانتری از نگاه آندریاس دیبوفسکی
آندریاس دیبوفسکی مردی کم‌حرف است.
او تسلط خوبی به زبان انگلیسی دارد، اما توصیه‌هایش به سوارکاران ساده و کوتاه است؛ «به جلو» رایج‌ترین دستور اوست.
در تمام تمرین‌ها و کار روی مسیر، او از شاگردانش می‌خواهد اسب را رو به جلو و مستقیم برانند.
او همچنین می‌خواهد از سوی سوارکار، هم از طریق عنان و هم از طریق ساق، تماسی حمایتی برقرار باشد و بالاتنه نیز به‌درستی به کار گرفته شود؛ چیزی که به کنترل، تعادل و کیفیت پرش کمک می‌کند.
در اینجا، آندریاس به جینی کلارک آموزش می‌دهد؛ در حالی که او اسب اخته اولدنبورگ «له کورسیر» متعلق به هد فور مور ال‌ال‌سی را از میان یک گرید شش‌گامه هدایت می‌کند؛ گریدی که برای تشویق به سوارکاری رو به جلو طراحی شده بود.
گروهی ۲۰ نفره از سوارکاران ایونتینگ، در فرصتی کم‌نظیر برای شرکت در کلینیک این قهرمان طلای المپیک، نگاهی از نزدیک به فلسفه تمرینی آلمان انداختند.
آندریاس به‌تازگی در جریان همایش انجمن تراکنر آمریکا به مرکز بین‌المللی سوارکاری تریون رفت تا به اسب‌ها و سوارکاران، از سطح مبتدی نویتس تا سطح پیشرفته، درس‌های پرش با اسب و کراس‌کانتری بدهد.
این جلسات شامل کار روی مسیر با استفاده از ترکیب‌ها، فاصله‌های مرتبط و تمرین‌های پیچیدن بود.
در گرم‌کردن، او می‌خواست سوارکاران انتقال‌ها و پیچ‌ها را تمرین کنند و طول گام را در کانتر تنظیم کنند؛ به این صورت که به‌تناوب اسب را به جلو بفرستند و سپس جمع کنند.
این کار هم بدن اسب‌ها را به کار می‌انداخت و هم ذهن آن‌ها را متمرکز و هوشیار نگه می‌داشت.
در چنین موقعیتی، سوارکار به‌راحتی ممکن بود تماس را رها کند و اجازه دهد اسب روی دست جلو بیفتد و به گفته آندریاس، «داخل گودال سوارکاری کند».
مسئولیت‌های اسب و سوارکار
از نگاه آندریاس، در سواری کراس‌کانتری هم اسب و هم سوارکار در قبال نتیجه مسئولیت مشترک دارند.
به گفته او، مسئولیت سوارکار این است که جهت درست را به اسب نشان دهد، سرعت مناسب را به او بدهد، تعادل خودش را حفظ کند و از وضعیت بدنی اسب و آمادگی جسمانی خود آگاه باشد.
مسئولیت اسب هم این است که لحظه پرش را پیدا کند.
پیدا کردن فاصله برای سوارکارانی که در رشته‌های پرشی مسابقه می‌دهند، عملاً به یک وسواس تبدیل شده است، اما آندریاس تأکید می‌کند که در کراس‌کانتری، شمردن معکوس گام‌ها و این‌که سوارکار به اسب بگوید چه زمانی بپرد، «کاملاً خطرناک» است.
اگر سوارکار اشتباه کند یا حواس اسب پرت شود و یک گام اضافه بردارد، ممکن است بیش از حد به مانع نزدیک شوند.
معمولاً این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که سوارکار جلوتر از حرکت قرار گرفته، تماس و تعادل کافی ندارد و می‌خواهد خودش لحظه پرش را تعیین کند.
آندریاس این حالت را «داخل گودال سوارکاری کردن» می‌نامد.
»
آندریاس گفت: «اسب‌ها باید همیشه جلوی ساق در حال پریدن یا چهارنعل رفتن باشند؛ در این صورت دیگر مهم نیست یک متر نزدیک‌تر به مانع برسید یا کمی دورتر.
«چیزی که در این کلینیک می‌بینم این است که خیلی از سوارکاران تلاش می‌کنند همه‌چیز را بی‌نقص انجام دهند، اما بعد کیفیت کانتر را فراموش می‌کنند؛ بنابراین همیشه دنبال فاصله ایده‌آل هستند، آهسته‌تر می‌رانند و تمام توان بدن اسب را از بین می‌برند.
«فرقی نمی‌کند با مانع عمودی، اکسِر یا موانع باریک روبه‌رو باشیم؛ ما باید اسب‌ها را در تمام مدت جلوی کمک‌های حرکتی رو به جلوی‌مان نگه داریم.
«این اصلِ همه‌چیزی است که برای پرش ایمن از هر نوع مانع کراس‌کانتری به آن نیاز داریم.
«وقتی اسب‌ها را تمرین می‌دهیم، باید به آن‌ها نشان بدهیم چه کاری را می‌توانند انجام دهند، نه این‌که چه کاری را نمی‌توانند انجام دهند.» آندریاس این را می‌گوید.
اسب تروبرد تیک مینارد، رمارکبل-۵۴، پیش از این کلینیک یک مسابقه در سطح پره‌لیمینری را پشت سر گذاشته بود.
در سطح پره‌لیمینری، موانع باریکی مانند این وج بیشتر رایج می‌شوند.
استفاده از گایدریل هنگام تمرین به اسب کمک می‌کند مسیر را بهتر ببیند و در عین حال، راستای بدنش حفظ شود.
در حالی که سوارکار باید به فاصله تا مانع آگاه باشد، تمرکز اصلی او باید بر ایجاد یک کانتر قدرتمند و حفظ آن تا پای مانع باشد.
اگر سوارکار ببیند فاصله کوتاه خواهد شد، نباید عنان را رها کند و سرعت را کم کند.
در عوض، باید تماس را حفظ کند، ساق را ببندد و فعالیت بیشتری در کانتر ایجاد کند.
آندریاس گفت: «اگر سرعت خوب و کیفیت خوبی در چهارنعل داشته باشیم، باید بدن را بالا بیاوریم، اسب را در وضعیت سربالایی قرار بدهیم و هم‌زمان کمی هم به او فشار بیاوریم تا فعالیت بیشتری ایجاد شود.
«به نظر من، بهترین فاصله همیشه فاصله کوتاه تا مانع است.
«این به آن معنا نیست که عنان را بدهیم و اجازه بدهیم اسب زیر مانع فرار کند، اما وقتی فاصله کوتاه است و می‌توانیم اسب را نگه داریم و حالت سربالایی را حفظ کنیم، این بهترین فرصت برای یک پرش قدرتمند و ایمن است.
آندریاس توصیه کرد: «هرگز دنبال فاصله بلند نباشید.
«گاهی این اتفاق می‌افتد؛ وقتی اسب بیش از حد باانگیزه است یا سوارکار دنبال فاصله بلند می‌گردد، اما این همیشه خطرناک‌تر است.»
اگر اسب واقعاً به فاصله بلند برسد، مهم است که سوارکار روی جمع‌کردن دوباره او و گرفتن فاصله بهتر برای مانع بعدی تمرکز کند.
آندریاس گفت اگر اسب بارها از فاصله بلند بپرد، اعتمادش به سوارکار را از دست می‌دهد و کم‌کم شروع می‌کند به اضافه‌کردن گام.
پرورش اعتماد و آرامش
از زمانی که آموزش یک اسب جوان آغاز می‌شود تا وقتی که سوارکار از او خواسته‌های دشوارتر مطرح می‌کند، اعتماد نقشی حیاتی دارد.
اسبی که اعتماد داشته باشد، برای سوارکارش با تمام توان تلاش می‌کند و در این شرایط، هر دو می‌توانند بر مسئولیت خود تمرکز کنند.
آندریاس گفت: «ما هر روز و در تمام مدت، اعتماد بزرگی می‌سازیم و بسیار مهم است که آن را از بین نبریم.
وقتی اسب‌ها را تمرین می‌دهیم، باید به آن‌ها نشان دهیم چه کاری را می‌توانند انجام دهند، نه این‌که چه کاری را نمی‌توانند انجام دهند.»
برای مثال، وقتی می‌خواهید یک اسب را با موانع زاویه‌دار آشنا کنید، به‌جای آن‌که مسیر را باز بگذارید تا یاد بگیرد از کنار مانع فرار کند، از ریل‌های هدایت‌کننده استفاده کنید. وقتی هم می‌خواهید به او یاد بدهید وارد آب شود، یک اسب باتجربه را همراهش ببرید تا راه را نشانش دهد.
فرصت دادن به یک اسب جوان یا اسبی که هنوز در حال یادگیری است تا خودش مسئله را درک کند و نشان دادن یک راه‌حل به او، به شکل‌گیری آرامش کمک می‌کند؛ اصلی که برای آندریاس اهمیت زیادی دارد.
او گفت: «هر کاری که با اسب‌ها انجام می‌دهیم، باید از آرامش سرچشمه بگیرد.
به‌ویژه وقتی کار را با اسب‌های جوان شروع می‌کنیم، باید وقت بگذاریم و به اسب‌ها نشان دهیم چه کاری باید انجام دهند.»
با این حال، اگر اسب از نظر جسمی و ذهنی برای یک وظیفه تازه آماده باشد و شما هم مسیر را به او نشان داده باشید، باید مصمم باشید که او آن کار را به پایان برساند؛ در غیر این صورت، ممکن است مشکلی ایجاد کنید که تا پایان عمر همراهش بماند.
آندریاس از این اصل با عنوان «ثبات و قاطعیت» یاد کرد.
این مفهوم در درس‌های خودم با آندریاس هم نمود پیدا کرد.
من سوار یک پونی مادیان شدم که پرشی هوشمند و بااستعداد است، اما گاهی بیش از حد زرنگ می‌شود و بدش هم نمی‌آید که جلوی مانع ناگهان بایستد.
آندریاس به من گفت باید بیشتر باور داشته باشم که او از پس کار برمی‌آید، اما در عین حال با قاطعیت و تشویق بیشتری سوارکاری کنم تا پرش خوبی شکل بگیرد.
تعادل و تماس
بین اسب و سوارکار باید تعادل خوبی وجود داشته باشد؛ تعادلی که از طریق وضعیت بدنی مؤثر و تماس مناسب به دست می‌آید.
اغلب سوارکاران سعی می‌کردند با بیش‌فعال شدن در بالاتنه به اسب کمک کنند. آندریاس می‌گفت: «وقتی می‌خواهید ‹کمک› کنید، فشار را از بدن وارد نکنید؛ از ساق پا استفاده کنید.»
با این حال، بالاتنه در ایجاد تعادل مناسب و برقراری ارتباط با اسب هم نقش خاص خود را دارد.
برای نمونه، خم شدن بدن به جلو به اسب علامت حرکت رو به جلو می‌دهد، در حالی که آوردن بدن به عقب به او می‌گوید وزن را روی پاهای عقبی بیاورد و جمع‌تر حرکت کند.
انداختن بالاتنه به جلو، آن هم خیلی زود در لحظه کَندن برای مانع ــ یا به اصطلاح «زود پریدن با بدن» ــ می‌تواند باعث شود سوارکار «داخل حفره بیفتد».
تسلط بهتر بر استفاده از بالاتنه به‌عنوان یک کمک، به کنترل، تعادل و کیفیت پرش کمک می‌کند.
او گفت: «وقتی می‌خواهیم اسب را جمع‌تر کنیم، باید با بالاتنه‌مان این کار را انجام بدهیم.
بزرگ‌ترین اشتباهی که سوارکاران مرتکب می‌شوند همین است.
مشکل وقتی به وجود می‌آید که با بالاتنه جلو می‌مانیم؛ در این حالت اسب به ما پاسخ نمی‌دهد و بعد ما سعی می‌کنیم بیش از حد با عنان او را جمع کنیم.
وقتی می‌توانیم با بدن‌مان اسب را بیشتر روی اندام‌های عقب بیاوریم، دیگر نیازی به این کار نیست.»
این موضوع همچنین کمک می‌کند سوارکار به‌دلیل کوتاه‌بودن بیش از حد عنان، بیش از اندازه جلوتر از حرکت اسب نیفتد.
ورنر گون سوار مادیان تراکنر کریستی ادواردز، «ردی اور نات»، با عنانی کمی بلندتر می‌تازد تا مادیان بتواند هنگام پرش از گردنش استفاده کند و در عین حال او نیز ارتباط را حفظ کند.
هم اسب و هم سوارکار، متعادل، مستقیم و با ایمنی مناسب می‌پرند.
با بردن شانه‌ها و بالاتنه به عقب، در حالی که ارتباط همچنان حفظ می‌شود، سوارکار می‌تواند نیم‌توقف بدهد و هم‌زمان ساق را به کار بگیرد تا اسب بهتر خودش را حمل کند؛ در نتیجه همان کانتر فعال و قدرتمندی ایجاد می‌شود که برای پرش ایمن به آن نیاز داریم.
او گفت: «وقتی شروع می‌کنیم با دهنه درگیر شویم یا عنان را بکشیم، اسب دیگر این کار را انجام نمی‌دهد.»
آندریاس عنان بلندتر را به عنان کوتاه ترجیح می‌دهد؛ نه فقط چون به وضعیت بهتر سوارکار کمک می‌کند، بلکه چون به اسب هم اجازه می‌دهد برای حفظ تعادل از گردنش استفاده کند.
آندریاس گفت: «من اغلب به سوارکاران می‌گویم باید عنان را بلندتر نگه دارند و نه بیش از حد کوتاه؛ چون وقتی عنان را خیلی کوتاه می‌کنند، بدن خودشان را هم بیش از اندازه به جلو می‌کشند و اسب‌ها در ناحیه گردن بیش از حد کوتاه می‌شوند.
گردن بخش بسیار مهمی از بدن اسب است تا بتواند تعادل خودش را پیدا کند.»
او گفت: «همیشه بهتر است اسب را در ناحیه گردن به اندازه کافی کشیده نگه داریم.
بعضی اسب‌ها، به‌ویژه اسب‌های تندمزاج یا وقتی بیش از حد باانگیزه هستند، این مشکل را دارند که در گردن کوتاه می‌شوند.
نگه‌داشتن این اسب‌ها روی یک خط خوب در کراس‌کانتری بسیار دشوار است.»
حتی با عنان بلندتر هم، آندریاس در مسیر نزدیک‌شدن به مانع خواهان حفظ ارتباط است.
در اینجاست که دست، نشیمن و ساق با هم کار می‌کنند تا اسب را به تعادلی سربالا برسانند.
آندریاس همچنین می‌خواهد این اسب باشد که به‌دنبال ارتباط برود، نه این‌که سوارکار ارتباط را به او تحمیل کند.
گردن کشیده‌تر همچنین به اسب کمک می‌کند در بدنش مستقیم‌تر حرکت کند و این موضوع کنترل را برای سوارکار آسان‌تر می‌کند؛ و باز به همان مسئولیت سوارکار برمی‌گردد که علاوه بر سرعت، باید جهت را هم تأمین کند.
آندریاس بارها به ورزشکاران یادآوری کرد که بعد از یک ترکیب یا پس از آخرین مانع مسیر، اسب را مستقیم برانند.
همچنین سوارکاران اجازه نداشتند در پایان یک دور، برای ایستادن اسب، ناگهانی به انتقال رو به پایین متوسل شوند و در عوض باید انتقال‌های رو به پایین را با کیفیت مناسب اجرا می‌کردند و اسب را تا زمانی که سوارکار تصمیم به توقف بگیرد، در کار نگه می‌داشتند.
او گفت: «لحظه بعد از مانع، همان لحظه پیش از مانع بعدی هم هست.
اگر شما سوارکاری‌تان را متوقف کنید و اسب در این لحظه هر کاری که خودش می‌خواهد انجام دهد، آن‌وقت سوارکار برای آماده‌سازی مانع بعدی به زمان بیشتری نیاز پیدا می‌کند.
ما می‌خواهیم از نقطه الف تا نقطه ب در یک خط مستقیم حرکت کنیم، با یک پرش در میان این مسیر.
من از همان ابتدا تلاش می‌کنم به سوارکاران و اسب‌ها آموزش بدهم که اسب باید از سوارکار تبعیت کند، اما اگر سوارکار مسیر را به اسب نشان ندهد، چرا باید اسب از او پیروی کند؟»
آندریاس در پایان جمع‌بندی کرد که در نهایت، ایمنی مهم‌ترین مسئله است.
سوارکاری ایمن زمانی ممکن می‌شود که اسب و سوارکار مسئولیت‌پذیر باشند، در کنار هم تعادل خود را حفظ کنند و به یکدیگر اعتماد داشته باشند.
آندریاس دیبوفسکی که در حال حاضر در رده‌بندی جهانی سوارکاران ایونتینگ FEI در جایگاه سیزدهم قرار دارد، یکی از چهره‌های ثابت تیم ایونتینگ آلمان است.
او در سه دوره بازی‌های جهانی سوارکاری و سه دوره بازی‌های المپیک رقابت کرده است؛ دیبوفسکی در المپیک ۲۰۰۸ هنگ‌کنگ، همراه با اف‌آرها بوټس لئون، عضو تیم قهرمان و برنده مدال طلا بود.
او در سال ۲۰۱۶ نیز با ایتس می اکس‌اکس، قهرمان رقابت‌های CCI**** لوه‌مولن شد.