چند راهکار برای پیشرفت سوارکاری در سال جدید
آخرین تصمیمی که برای سال نو گرفتم، به آن عمل کردم؛ به خودم قول دادم دیگر هیچ تصمیمی برای سال نو نگیرم.
تا اینجا هم خوب پیش رفته است.
با این حال، اهل سوارکاری باید مدام بهتر شوند و ادامهدادن مسیر آموزش و ارتقای عملکرد، اراده و پشتکار میخواهد.
با همین نگاه، برای سال نو چند موضوع به ذهنم رسیده که بد نیست به آنها فکر کنید.
البته واقعاً نمیتوانم اسم پیشنهادهایم را «تصمیم» بگذارم، چون دیگر تصمیم سال نو نمیگیرم.
شاید بهتر باشد بگویم اینها در قالب یک فهرست آرزو مطرح میشوند.
مکانیک بدن اسبتان را بشناسید
اولین چیزی که دوست دارم انجام دهید این است که اسبتان را کمی بهتر بشناسید.
منظورم این نیست که اسم اصطبلش را به همان خوبی اسم مسابقهاش یاد بگیرید یا بتوانید او را در میان یک گروه تشخیص دهید.
(اگر مثل بیشتر اسبهای من باشد، همان اسبی است که روی گوشش لکه کود دیده میشود.) نه، منظورم این است که درباره اسبتان، بهعنوان یک اسب، بیشتر بدانید؛ نه فقط بهعنوان یک فرد، بلکه بهعنوان یک حیوان.
یاد بگیرید اسکلت او چگونه در کنار هم قرار میگیرد.
درباره سُم اسب، ساختار آن و کارکرد بخشهای مختلفش اطلاعات کسب کنید.
بخش بزرگی از مشکلات مرتبط با سلامت حرکتی که ممکن است با آنها روبهرو شوید، به سُم اسبتان مربوط خواهد بود.
پس بهتر است اگر دامپزشک مثلاً گفت اسبتان در حال دچارشدن به بیماری ناویکولار است، بدانید دقیقاً درباره چه چیزی صحبت میکند.
وقتی روی درساژ کار میکنید، همه میدانند که اسبها نباید بیش از حد خم شوند؛ البته بهجز بیشتر داوران درساژ که انگار از این حالت خوششان میآید.
وقتی اسب بیشازحد خم میشود، برای تاندونها و رباطهای اطراف مهرههای گردنی چه اتفاقی میافتد؟
آیا این وضعیت به اسبتان آسیب میزند و اگر چنین است، آیا این آسیب قابل جبران است؟
چند لحظه دیگر در بخش دیگری از این مطلب دوباره به این موضوع برمیگردم، پس این نکته را در ذهن نگه دارید.
...برای مثال، همین موضوع «درگیری»
وقتی از استفاده اسب از خط بالایی بدنش حرف میزنیم، دقیقاً منظورمان کدام عضلات است؟
فرایند عضلانیای که باعث میشود اسب پای عقبش را زیر بدن به جلو بیاورد چیست؟
وقتی اسب واقعاً درگیر میشود، در بدن او چه میگذرد؟
سوارکاران هر روز در درک اینکه اسبهایشان در کار درساژ باید چه کاری انجام دهند پختهتر و آگاهتر میشوند، اما بسیاری هنوز فرایند مکانیکیِ درگیر در این کار را نمیشناسند.
احتمالاً به شما گفتهاند که وقتی اسبتان درگیر میشود، در جلو بالا میآید و قدبلندتر به نظر میرسد.
اما آیا واقعاً همین اتفاق میافتد؟
آیا ناگهان از ۱۶٫۲ هند به ۱۷ هند میرسد؟
بدیهی است که چنین چیزی رخ نمیدهد.
من از متخصصان درساژ شنیدهام که درباره توانایی اسب برای «نشستن» هنگام کار صحبت میکنند و این هم در واقع شیوه دیگری برای توصیف فرایند درگیری است.
وقتی نقش عضلات، رباطها و بخشهای اسکلتی را بهتر بفهمیم، نگاه کاملتر و جامعتری به سوارکاری و تمرین پیدا میکنیم.
اولین چیزی که وقتی به واداشتن اسب به درگیری فکر میکنم به ذهنم میرسد، نقش کاملاً حیاتی آرامش در این فرایند است.
در کتابهای قوانین از اسب خوبآموزشدیده بهعنوان اسبی یاد میشود که «از اثر فلجکننده مقاومت آزاد باشد.»
«اگر اسب شما در عضلات بالای بدنش دچار تنش باشد، دامنه حرکت اندامهای عقبی او محدود میشود و همین، طبیعتا مانع از آن است که به کمک پای شما بهدرستی پاسخ بدهد.
وقتی درک عمیقتر و دقیقتری از اسب خود پیدا کنید، سوارکاری و شیوه تمریندادن شما هم بهتر میشود.
برای مثال، چرخش روی دست جلو و دست عقب، نیمدایرهها، نیمدایرههای معکوس، کنارروی و شولدر-این همگی تمرینهای ارزشمندی برای نرمکردن و افزایش انعطاف اسب هستند.
با این حال، ارزش این تمرینها زمانی بهمراتب بیشتر میشود که اثر مشخص هرکدام را بهطور دقیق بشناسید.
فعلا بحث رابطه نظریه و عمل را برای چند لحظه کنار میگذارم، چون رشته کلام اینجا بهخوبی پیش میرود.
چرخش روی دست جلو، یا کار کردن حول شانهها، معمولا باعث پایینتر آمدن بخش جلویی بدن اسب میشود؛ در حالی که چرخش روی دست عقب، یا کار کردن حول کپل، معمولا بخش عقبی بدن او را پایین میآورد و به این ترتیب اندامهای عقبی را بیشتر درگیر میکند.
هر دو تمرین ارزشمندند، اما زمانی ارزش بیشتری پیدا میکنند که با توجه به تواناییشان در هدفگرفتن دقیق مشکل اسبتان، تمرین مناسب را انتخاب کنید.
بهنظر من، هرچه بیشتر درباره اسب خود بیاموزید، بهتر میتوانید به او آموزش بدهید.»
برای مثال، اگر عضلات بالای بدن اسب در حالت آرامش باشند، او راحتتر میتواند اندامهای عقبیاش را درگیر کند.
در این تصویر، ویل فودری و کوئینتسنشال نتیجه یک آموزش صحیح را نشان میدهند؛ جایی که بالا آمدن گردن کوئینتسنشال حاصل کمک پای ویل است، نه دست او.
سوارکارانی که در رقابتهای سطوح بالاتر تماشا میکنید و تحسینشان میکنید، معمولا فقط سوارکاران خوبی نیستند، بلکه اسبدارانی خبرهاند.
... و شیوه ارتباط شما با اسبتان
یکی دیگر از آرزوهای من برای شما این است که عمیقا به نقشی فکر کنید که اسبتان در زندگی شما ایفا میکند.
آیا برای فعالیت بدنی سوارکاری میکنید؟
سوارکاری برای فعالیت بدنی راهی فوقالعاده برای حفظ سلامت است، اما هرچه سوارکاریتان بهتر شود، در عمل فعالیت بدنی کمتری انجام خواهید داد.
هرچه سوارکاری شما کارآمدتر شود و بتوانید نهتنها مفهوم کمکهای نامرئی را درک کنید، بلکه آن را در سوارکاری روزمره خود به کار ببندید، برای رسیدن به همان نتیجه، تلاش کمتری خواهید کرد.
اما سوارکاری بهعنوان نوعی درمان ذهنی و راهی برای رهایی از فشارها و تنشهای زندگی مدرن چطور؟
بیتردید بودن در کنار اسب برای حال درونی شما مفید است، اما اگر قرار است ارتباط شما با او واقعا اثر درمانی داشته باشد، باید در همان لحظه حضور کامل داشته باشید.
تلفن همراه و هدفون، در زمانی که باید آرام باشید و با یکی دیگر از ساکنان جهان طبیعت ارتباط برقرار کنید، عوامل حواسپرتی بزرگی هستند.
اسبها جهان طبیعی را مانند ما درک نمیکنند و ما باید تلاش کنیم آنها را بفهمیم و با آنها ارتباط بگیریم.
طنز ماجرا اینجاست که خیلیها برای تأمین هزینههای وابستگیشان به اسب، تمام روز را در یک اتاقک کاری خاکستری و بیروح میگذرانند، خیره به مانیتور چشمکزن رایانه، و در خیال فرار به اصطبل و سوار شدن بر اسبشان هستند.
اما خیلی وقتها وقتی بالاخره سوار میشوند، بیهدف راه میروند، با دستی ثابت و خشک، و همزمان با دوستشان در مانژ کناری درباره بامزهترین عکس اسبی که تازه در شبکههای اجتماعی دیدهاند حرف میزنند.
وقتی که صرف سوارکاری با اسبتان میکنید، بیقیمت است؛ آن را با بریدن ارتباطتان با اسب هدر ندهید.
تمرینتان را بر پایه نظریه بنا کنید
پیشتر اشاره کردم که میخواهم کمی بیشتر درباره عمیق فکر کردن در ارتباط با سوارکاری و تمرین صحبت کنم.
این روند وقتی بیشتر و بهتر پیش میرود که درباره نظریه سوارکاری و تمرین بیشتر بدانید.
انسانها در بخش بزرگی از تاریخ خود با اسبها در تعامل بودهاند و از همان دورانهای نخست، مشاهدات خود را درباره سوارکاری و تمرین ثبت کردهاند.
یکی از نخستین نمونهها احتمالاً کتاب «درباره سوارکاری» نوشته گزنوفون است که حدود ۳۵۰ پیش از میلاد منتشر شد.
اگر دنبال توصیههای خوب هستید، آن را بخوانید.
چند مورد از نکات فراوانی که من از آن گرفتهام اینهاست: رویکردی انسانی و روشنبینانه به تمرین اسبها؛ آموزش صبورانه هر کار به اسب با گامهای کوچک و ساده؛ و ــ که محبوبترین بخش برای من است ــ اینکه رامکردن و زینکردن اسبها فرایندی خطرناک بود و بهتر بود به دیگران سپرده شود.
من واقعاً این یکی را جدی گرفتم.
کار جانبی کلید نرمی و درگیری بیشتر اسب است، بنابراین باید سیر تحول آن و شیوه درست استفاده از آن را مطالعه کنیم.
برای شروع، کتاب «نظام جامع سوارکاری» اثر دوک نیوکاسل که در سال ۱۶۵۸ منتشر شد، جای خوبی است.
در این کتاب، بحثی بسیار خوب درباره نظریه و عمل کار جانبی پیدا خواهید کرد.
و درباره این موضوع، آخرین کلام را به ابداعکننده شولدر-این و کانتر معکوس، فرانسوا روبیشون دو لا گرینییر، میسپارم.
او در اثر برجستهاش «اکول دو کاوالری» که در سال ۱۷۳۰ منتشر شد، گفته است: «نظر کسانی که احساس میکنند در هنر سوارکاری نیازی به نظریه نیست، به هیچوجه مانع آن نخواهد شد که من از آن بهعنوان یکی از مهمترین ضرورتها برای رسیدن به کمال دفاع کنم. بدون نظریه، عمل همیشه نامطمئن خواهد بود.»
بیشتر ما با هدفی در آینده و با فکر رقابت سوارکاری میکنیم، اما تمرین بدون پشتوانه نظری و بدون برنامهریزی، در واقع تمرین نیست؛ فقط ورزش کردن است.
… و برای آزمودن خودتان رقابت کنید
حالا، تکلیف سوارکاری برای رقابت چیست؟
چند روز پیش یک برچسب جالب پشت خودرو دیدم.
مضمونش این بود که در مدرسه اول درس میگیرید و بعد آزمون میدهید، اما در زندگی اول با آزمونها روبهرو میشویم و همان آزمونها به ما درس میدهند.
متأسفانه این روزها بسیاری از سوارکاران رقابت را نه به چشم سنجش سطح تمرینشان، بلکه بهعنوان یک سبک زندگی میبینند.
بسیاری از مربیان موفق ما الگوهای کسبوکاریای ایجاد کردهاند که این نگاه را تقویت میکند، و به نظر من در این مورد اشتباه میکنند.
رقابت باید ارزیابی دقیقی از وضعیت تمرین ما به دست بدهد، نه صرفاً یک روبان.
بیتردید، باید از معاشرت و تعامل اجتماعی با دیگر دوستداران اسب لذت ببریم.
باید از برگزارکنندگانی حمایت کنیم که امکانات مناسب، کفسازی عالی و طراحی هوشمندانه مسیر فراهم میکنند.
با این حال، هدف ما نباید کسب جایگاه بهتر یا یک سهمیه دیگر باشد، بلکه باید این باشد که خودمان و اسبهایمان را در مسیر رسیدن به یک شراکت بینقص با اسبمان بیازماییم.
وقتی به این نقطه نزدیک میشویم، با اسبمان در تعادل قرار میگیریم، با او پیوند برقرار میکنیم و با طبیعت نیز همآهنگ میشویم و ــ در آن لحظههای نادر ــ واقعاً با جهان در صلح هستیم.
امیدوارم در دنیای خود به آرامش برسید و سال نو را با عزمی راسختر آغاز کنید.