نرمکردن شانههای اسب با تمرینات ساده
اینکه اسب شما همین حالا هم در رویدادها یا مسابقات سوارکاری با موفقیت از کورسها عبور میکند، در رقابتهای پرش با اسب میدرخشد، یا در یک سواری تفریحی با میل و رغبت از روی تنههای افتاده درخت میپرد، فوقالعاده است.
اما آیا دوست دارید راز بهتر شدن عملکرد او را هم بدانید؟
این راز، درساژ است.
اگر با شنیدن واژه «درساژ» ناخودآگاه میگویید: «نه، نه، نه!» نگران نباشید.
درساژ لازم نیست مرموز یا پیچیده باشد.
من قرار است این موضوع را خیلی ساده برای شما توضیح بدهم.
شاید اگر تمرینهایی را که میخواهم آموزش بدهم، بهجای «درساژ» صرفاً «فلتورک (flatwork)» در نظر بگیرید، راحتتر بتوانید مقاومت ذهنیتان را نسبت به این واژه کنار بگذارید.
این مطلب با اقتباس از کتاب «درساژ بین پرشها» نوشته جین ساووا (Jane Savoie) تهیه شده و در هورس اند رایدر بوکس در دسترس است.
همه اسبها، از جمله اسبهای پرشی، باید نرمش و انعطاف کافی داشته باشند تا اتصال گرفتن با آنها و جمعکردنشان آسانتر شود.
بنابراین اگر اسب هانتر، اسب پرش یا اسب ایونتینگ شما خشک است یا روی دست جلو حرکت میکند، باید او را نرم و منعطف کنید تا هم ورزشیتر بپرد و هم سواری گرفتن از او آسانتر شود.
در این بخش، توضیح میدهم چطور میتوانید اسبتان را از ناحیه شانهها منعطفتر کنید.
لگییلد برای نرمکردن شانهها
لگییلد تمرینی است که میتواند شانههای اسب، و همچنین پشت، لگن و بخش عقبی بدن او را نرم و منعطف کند.
وقتی صحبت از شانههاست، بیشترین فایده لگییلد زمانی بهدست میآید که این تمرین را بهجای اجرای روی قطر میدان، بهصورت «سر به دیوار» انجام دهید؛ زیرا اجرای قطری بیشتر برای نرمکردن گردن و بدن مناسب است.
چرا؟
چون وقتی کاری مثل ورود به خط میانی و سپس لگییلد به سمت دیواره را انجام میدهید، اسب میتواند از نقطه الف به نقطه ب برسد، بیآنکه اصلاً پاهایش را از روی هم عبور دهد.
اما در لگییلد «سر به دیوار»، زمانی اسب را بهخوبی نرم میکنید که این دو شرط برقرار باشد:
- گردن اسب صاف بماند. این وظیفه عنان بیرونی شماست. اگر گردن او خم باشد، پاهایش به اندازه کافی یا اصلاً از روی هم عبور نخواهند کرد.
- بخش عقبی بدن اسب با دیوار زاویه ۳۵ درجه داشته باشد.
اگر این دو نکته را رعایت کنید، اسب پاهایش را از بخشهای بالاتر، نزدیک زانوها و مفصل خرگوشی، از روی هم عبور میدهد.
رفع اشکال با عنان بازکننده
اگر نمیتوانید زاویه کافی بگیرید، با پا فشار بیشتری وارد نکنید.
اگر این کار را انجام دهید، بدنتان به سمت نادرست متمایل میشود و لگییلد رفتن را برای اسب سختتر میکند.
برای مثال، اگر میخواهید بخش عقبی بدن اسب به سمت راست حرکت کند و با پای چپ بیش از حد فشار بیاورید، بدنتان به سمت چپ متمایل میشود (به عکس پایین نگاه کنید).
همیشه باید در جهتی بنشینید که میخواهید اسب در همان جهت گام بردارد.
در این حالت، باید احساس کنید بیشتر به سمت راست نشستهاید، نه اینکه به چپ متمایل شده باشید.
اگر این کار را انجام دهید، بدنتان به جهت نادرست متمایل میشود؛ در اینجا به سمت چپ؛ و کار را برای اجرای لگییلد برای اسبتان دشوارتر میکند.
نکته: با اینکه در این تصویر عنان چپ به مانع نزدیکتر است، همچنان عنان داخل محسوب میشود.
دلیلش این است که در لگییلد، اسب به سمت داخل یعنی چپ فلکشن دارد، در حالی که کپل خود را به سمت مقابل، یعنی راست، کنار میبرد.
بهنقل از هورس اند رایدر بوکز.برای برطرف کردن این مشکل، بخشی از مسئولیت درخواست حرکت جانبی را از پا به عنان منتقل کنید.
به این شکل از عنان داخلِ بازکننده استفاده کنید: دست داخلتان را سریع بهصورت جانبی از گردن اسب دور کنید؛ بنابراین برای عنان بازکننده چپ، دست چپتان را به سمت چپ ببرید.
اگر کسی پشت سر شما ایستاده باشد، برای لحظهای دست چپ شما را در سمت چپ لگن چپتان میبیند.
با این حال، توجه داشته باشید که عنان بازکننده فقط زمانی مؤثر خواهد بود که با عنان دیگر، که در اینجا عنان راست است، آن را حمایت کنید تا گردن اسب صاف بماند.
فرض کنیم هنوز در مسیر راست حرکت میکنید و میخواهید لگییلد «سر به دیوار» انجام دهید؛ حالتی که دست جلو روی خط حرکت باقی میماند و کپل به سمت راست میرود، اما زاویه کافی به دست نمیآورید.
ممکن است غریزی بخواهید برای کنار بردن اسب، پای چپ را پشت تنگ بیشتر به کار بگیرید، اما اگر این کار را بکنید، بدنتان به سمت چپ متمایل میشود و در نتیجه به اسب علائم متناقض میدهید: پای شما میگوید «کپلات را به سمت راست ببر»، اما وزن بدنتان میگوید «میخواهم این کار را برایت سخت کنم.»
عنان چپ را سریع، اما نرم باز کنید و همزمان با همان پای همسمت که پشت تنگ قرار دارد، فشار ملایمی وارد کنید.
به محض اینکه عنان را باز کردید، آن را به وضعیت معمول سوارکاری برگردانید.
بعد میتوانید دوباره آن را باز کنید.
همین عمل اولیه باز کردن عنان در کنار فشار ملایم پایی که پشت تنگ قرار دارد، زاویه بیشترِ مورد نیاز را در بخش عقب بدن اسب ایجاد میکند.
وقتی عنان را باز کردید، دیگر اثرگذاریاش کاهش مییابد؛ بنابراین دستتان را به موقعیت شروع برگردانید و اگر لازم بود دوباره سریع آن را باز کنید.
وقتی کمکها را بهدرستی هماهنگ کنید، بهویژه با حمایت عنان راست، کپل اسب از روی عنان چپ شما «برمیگردد» و با وضوح زیادی به سمت راست حرکت میکند.
برای صاف کردن اسب از فلکشن معکوس استفاده کنید
هدف این است که اسب شما بتواند شانههایش را بهآسانی به چپ و راست حرکت دهد تا شما بتوانید بدن او را صاف کنید.
وقتی هر روز اسبتان را در یک وضعیت مشخص سوار میشوید، آن وضعیت برای هر دوی شما حالت طبیعی پیدا میکند.
پس نخستین کاری که باید انجام دهید، این است که درکتان از راستایی را از نو تنظیم کنید.
راستایی زمانی ایجاد میشود که شانههای اسب بین دو عنان، جلوی لگن شما و جلوی لگن خودش قرار بگیرد.
اگر هر روز در این وضعیت سوارکاری کنید، بهمرور این حالت برای شما به وضعیت طبیعی و معیار تازه تبدیل میشود.
برای پرورش این حس، اسبتان را با فلکشن معکوس سوار کنید و دقت کنید شانههایش به کجا میرود.
آیا شانهها در جهت مخالفِ فلکشنی که در ناحیه پسگردن دارد، سر میخورند؟
در نهایت، وقتی روی دایره یا مسیر منحنی هستید، اسب باید در جهت حرکتش فلکشن و خمیدگی داشته باشد.
اما تا وقتی حستان نسبت به جای دقیق شانههای او ظریف و دقیق نشده، بهتر است اسب را با فلکشن معکوس، بدون خمیدگی و با بدنی راست سوار کنید تا اینکه اجازه دهید شانههایش به بیرون بزند.
وقتی این وضعیت تازه و «راست» شانههای او برایتان طبیعی شد، آنوقت اسب را با فلکشن درست به سمت داخل سوار کنید، اما مطمئن باشید شانههایش دقیقاً در همان جایی بماند که هنگام فلکشن معکوس قرار داشتند.
اگر شانههایش دوباره به بیرون بزند، از این پس این حالت برای شما «اشتباه» احساس خواهد شد.
در نتیجه، بهطور خودکار با چند گام فلکشن معکوس اصلاح را انجام میدهید و شانهها را به جای درستشان برمیگردانید، سپس دوباره به فلکشن درست برمیگردید.
در ادامه، یک تمرین بسیار خوب آمده است تا یاد بگیرید وقتی شانههای اسب بهدرستی بین دو عنان قرار گرفتهاند، چه حسی دارد.
۱. با قدم روی یک دایره کوچک به سمت چپ شروع کنید.
قطر دایره میتواند ۸ تا ۱۰ متر باشد.
پایین را نگاه کنید و ببینید شانه راست اسبتان کجا قرار دارد.
سپس با یک عنان راستِ غیرمستقیم، در ناحیه پسگردن به اسب فلکشن معکوس بدهید تا چشم راستش را ببینید.
۲. وقتی اسب را به سمت راست در فلکشن معکوس قرار میدهید، حرکت شانههای او به سمت چپ را زیر نظر بگیرید.
اگر نمیتوانید این جابهجایی را ببینید، دایره را کوچکتر کنید.
اگر باز هم دیدن حرکت شانهها برایتان دشوار است، با عنان داخل، گردن او را بیش از حد به سمت داخل خم کنید تا بهوضوح ببینید شانههایش به سمت راست میزنند.
بعد دوباره به سمت راست فلکشن معکوس بدهید و توجه کنید که شانههایش چگونه به سمت چپ سر میخورند.
۳. وقتی فلکشن معکوس میدهید، ممکن است احساس کنید بدن اسب «گردتر» میشود و از عقب تا جلو پیوستهتر و متصلتر به نظر میرسد.
این فرم زمانی ایجاد میشود که اسب راست باشد، چون انرژیای که از عقب میآید میتواند بدون وقفه از بدن او عبور کند و بهوسیله دست شما دوباره به سمت اندامهای عقب بازگردانده شود.
۴. در نهایت باید بتوانید اسبتان را بهدرستی به سمت داخل فلکشن بدهید، اما شانههای او را دقیقاً در همان نقطهای نگه دارید که هنگام فلکشن معکوس قرار داشت.
هر وقت مطمئن نبودید وقتی اسب را به داخل خم کردهاید، شانههایش دوباره به بیرون لغزیدهاند یا نه، به خم مخالف برگردید تا ببینید آیا شانهها اصلاً به سمت چپ حرکت میکنند یا خیر.
در زمان خم مخالف، بسیار مهم است که با عنانِ تکیهگاهی، گردن اسب را صاف نگه دارید.
اگر گردن اسب به بیرون خم شود، در نهایت شانههایش را به داخل میاندازد.
این وضعیت هیچ بهتر از حالتی نیست که شانهها به بیرون بپرند.
باید ترکیب درست کمکهای عنان را پیدا کنید؛ جایی که یک عنان خم ایجاد میکند و عنان دیگر نقش تکیهگاهی دارد.
به این ترتیب، مانع خمشدن گردن اسب میشوید تا بتوانید پسگردن را بهصورت مجزا کنترل کنید.
کنار هم گذاشتن همه چیز در کار روی فلت
نرمکردن شانهها با «باکس»
اگر روی دایره به سمت چپ حرکت میکنید و اسبتان به سمت راست بیرون میپرد یا شانه خالی میکند، احتمالاً غریزهتان این است که عنان چپ، یعنی عنان داخل، را بکشید.
مشکل اینجاست که هرچه صورت اسب را بیشتر به داخل بکشید، شانهها و بدن او بیشتر میتوانند به بیرون منحرف شوند.
در عوض، باید شانههای اسب را جابهجا کنید.
وقتی شانهها را جابهجا میکنید، بقیه بدن هم به دنبال آن میآید.
اما برای این کار، اسب باید شانههای نرم و منعطفی داشته باشد.
وقتی شانهها نرم باشند، میتوانند بهراحتی در جهتی که میخواهید اسب به آن بپیچد حرکت کنند؛ یعنی میتوانید بهسادگی آنها را به چپ یا راست «سر بدهید».
منظورم از «بهراحتی» این است که وقتی شانهها را به هر سمت حرکت میدهید، نه مقاومتی احساس کنید و نه وزن دستهایتان روی عنان بیشتر شود.
به یاد داشته باشید که اسب، وقتی به حال خودش رهاست، در ۲۳ ساعت شبانهروز با ایستادن یا حرکتکردن بهصورت کج، حافظه عضلانی نامتوازن ایجاد میکند.
پس اگر اسبتان به سمت چپ نرم و به سمت راست قویتر باشد، حرکتدادن شانهها به راست آسانتر است و دور کردن آنها از وضعیت همیشگیشان و بردنشان به چپ سختتر خواهد بود.
برای بهتر کردن توانایی اسب در سر دادن جانبی شانهها، بیایید تمرینی را انجام دهیم که من آن را «باکس» مینامم.
هنگام انجام این تمرین، وقتی میبینید میتوانید شانهها را جابهجا کنید و وزن عنانها ثابت میماند — یعنی احساس نمیکنید دارید کوه اورست را تکان میدهید — میفهمید که شانههای اسب نرمتر شدهاند.
باکس را میتوان در هر سه گام انجام داد.
وقتی آن را در مسیر چپگرد انجام میدهید، حتماً پیش از حرکتدادن شانهها به چپ، حین آن و بعد از آن، اسب را در خم مخالفِ راست نگه دارید؛ و برعکس.
۱. با حرکت به سمت چپ شروع کنید و یک شکل مربعی، یعنی «باکس»، سوار شوید که از هیچ طرف کاملاً به دیواره نچسبد.
تمام این شکل را در خم مخالف سوار شوید و از عنان غیرمستقیمِ بیرونی استفاده کنید.
سپس با آوردن هر دو دستتان به سمت داخل پیچ، شانهها را به داخل حرکت دهید.
سوارکار با استفاده از عنان غیرمستقیم، اسب را به راست در خم مخالف قرار داده و با بردن هر دو دست به سمت چپ، شانههای او را برای عبور از یکی از گوشههای «باکس» به چپ، یعنی به سمت داخل باکس، هدایت کرده است.
با احترام، هورس اند رایدر بوکز.کام۲. دستی را که به سمت داخل باکس نزدیکتر است، بهعنوان عنان بازکننده به کار ببرید و از دست دیگر بهعنوان عنان غیرمستقیم استفاده کنید؛ بهطوریکه این دست تقریباً در امتداد گردن اسب قرار بگیرد.
در هنگام اعمال کمک با عنان غیرمستقیم، این دست باید تا حد ممکن به جدوگاه نزدیک شود، بیآنکه از روی آن عبور کند (عکس پایین را ببینید).
۳. اگر احساس میکنید شانههای اسب واقعاً گیر کردهاند، تصور کنید که با حرکتی سریع اما روان، آنها را در هر نوبت یک گام دورِ گوشه «تقتق» میدهید، «میچرخانید» یا «میلغزانید».
تماس را نرمتر کنید، اما آن را حفظ کنید، و دستها را به وضعیت عادی سوارکاری برگردانید.
سپس دوباره شانهها را یک گام دیگر دور گوشه «هدایت» کنید و بار دیگر نرم شوید.
این کار را بار سوم تکرار کنید تا گوشه کامل شود.
حس این حرکت باید بیشتر شبیه «هدایت با شانهها» باشد، نه هدایت از طریق گردن.
۴. همچنین میتوانید یک پیچ مانند آنچه در مرحله ۳ توضیح داده شد را با یک دایره کوچک در گوشه بعدی بهصورت یکیدرمیان اجرا کنید.
هم گوشهها و هم دایرهها باید در خم مخالف انجام شوند.
شانهها را چند بار به داخل «هدایت» کنید و دوباره نرم شوید تا در نهایت سراسر دایره را طی کنید.
وقتی دایره تمام شد، به سمت گوشه بعدی باکس بروید و آن را همانگونه که در مرحله ۳ آمده بود، اجرا کنید.
۵. این تمرین را میتوان در هر سه گام انجام داد.
حرکت دادن شانهها به چپ و راست
حالا که «باکس» و دایرههای داخل آن را انجام دادهاید، وقت آن است که یک درجه دشواری به تمرین اضافه کنید.
در «باکس»، در هر گوشه یا دایره شانههای اسب را در یک جهت ثابت حرکت میدادید.
این کار به شما و اسب کمک میکرد تا برای ادامه لغزاندن شانهها در همان جهت، نوعی شتاب و روانی در حرکت داشته باشید.
یعنی اگر مسیر را به چپ میروید، در هر گوشه یا دایره اسب را به راست در خم مخالف قرار میدهید و شانههای او را به چپ حرکت میدهید.
حالا سطح تمرین را بالاتر ببریم و از اسب بخواهیم شانههایش را یکبار به چپ و بار دیگر به راست، بهصورت یکیدرمیان حرکت دهد.
هرچه جابهجا شدن از لغزاندن شانهها در یک جهت به جهت دیگر آسانتر شود، بهتر متوجه میشوید که اسبتان نرمتر و انعطافپذیرتر شده است.
۱. با حرکت به سمت چپ شروع کنید و در امتداد ضلع بلند میدان، مستقیم پیش بروید.
۲. با استفاده از عنان غیرمستقیم، اسب را به راست در خم مخالف قرار دهید.
۳. وقتی خم مخالف برقرار شد، با بردن هر دو دست به سمت چپ، شانههای اسب را به چپ حرکت دهید.
۴.
اسبتان را برای چند گام صاف نگه دارید.۵. سپس او را به چپ فلکس کنید و شانههایش را دوباره به راست برگردانید.
هرچه اسبتان در سر دادن شانهها به چپ و راست نرمتر و منعطفتر شود، وزن در دستهای شما بهجای آنکه بیشتر شود، ثابت میماند. شانهها را فقط چند سانتیمتر جابهجا کنید (مطابق عکس زیر). اگر آنها را بیش از حد جابهجا کنید، پاهای عقب هم درگیر میشوند و در نتیجه بهجای آنکه فقط شانهها را جداگانه نرم و منعطف کنید، حرکت به لگیلد تبدیل میشود.
جابهجا کردن شانهها به چپ در فواصل چند گام روی دایره
فرض کنید اسب شما همیشه شانههایش را به راست «میاندازد»؛ این برای اسبی که سمت چپش نرمتر است، حالت طبیعی به شمار میرود. (نکته: اگر اسب شما شانههایش را به چپ «میاندازد»، این دستورها را برعکس اجرا کنید.)
۱. در قدم روی یک دایره به سمت راست حرکت کنید.
۲. مطمئن شوید اسبتان را به راست فلکس کردهاید و هر چهار یا پنج گام یکبار، هر دو دستتان را به چپ ببرید تا شانههای او را ۱ تا ۲ اینچ به چپِ قوس دایره «هل» بدهید. از عنان بازِ چپ و عنان غیرمستقیمِ راست استفاده کنید. در نهایت، مسیر به شکل یک لوزی درمیآید (مطابق نمودار زیر).
۳. وقتی توانستید این تمرین را در قدم انجام دهید، آن را در یورتمه و سپس کانتر امتحان کنید.
۴. جهت را عوض کنید تا به چپ حرکت کنید. با مچ دست راستتان به اسب فلکس معکوس بدهید.
۵. هر چند گام یکبار، شانهها را ۱ تا ۲ اینچ به چپ «هل» بدهید (مطابق نمودار زیر). از عنان بازِ چپ و عنان غیرمستقیمِ راست استفاده کنید. اگر دایره کوچکتر شد، یعنی با کمکهای غیرفعالتان به اندازه کافی حمایت نمیکنید. فقط شانهها باید حدود ۱ اینچ به داخل بیایند و بعد دوباره روی قوس اصلی دایره حرکت کنید.
در هر دو حالت، چه شانهها را به بیرون «هل» بدهید و چه به داخل، اندازه کلی دایره باید ثابت بماند.
شما فقط شانهها را کمی به چپ حرکت میدهید تا نرم شوند و بتوانند بدون مقاومت، بهراحتی در آن جهت حرکت کنند.
اجازه ندهید اسبتان خودش دایره را بزرگتر یا کوچکتر کند.
شانهبهداخل (یا شانهجلو) و شانهبهخارج
تناوب بین شانهبهداخل و شانهبهخارج، تمرین بسیار خوبی دیگر برای افزایش تحرک شانههاست.
اگر شانهبهداخل ــ با خمیدگیای برابر با قوس یک دایره ۱۰ متری و آوردن دست جلو ۳۰ درجه به داخلِ خط حرکت، بهگونهای که هنگام نزدیک شدن اسب به سمت شما سه رد جداگانه دیده شود ــ در این مرحله از آموزش برای اسبتان بیش از حد دشوار است، از او شانهجلو بخواهید؛ حالتی که در آن شانههای اسب فقط کمی به داخلِ خطِ باسن او قرار میگیرد.
شانهجلو نسبت به شانهبهداخل به خمیدگی و زاویه کمتری نیاز دارد؛ خمیدگیای برابر با قوس یک دایره ۲۰ متری و آوردن دست جلو ۱۵ درجه به داخلِ خط حرکت.
کمکهای سوار برای شانهبهداخل چپ (و شانهجلو چپ) به این شرح است:
- نشیمن: وزن روی استخوان نشیمنِ چپ قرار میگیرد.
- پای چپ: روی تنگ، تا اسب به دور آن خم شود و همزمان پای عقبِ داخلیِ اسب، یعنی پای چپ، بیشتر درگیر کار شود.
- پای راست: پشت تنگ، تا با جلوگیری از تاب خوردن کپل اسب به بیرون، به خم شدن اسب به دور پای داخلی شما، یعنی پای چپ، کمک کند.
- عنان چپ: عنان غیرمستقیم برای گرفتن فلکسیون داخلی.
- عنان راست: ثابت و حمایتکننده، برای جلوگیری از خم شدن بیش از حد گردن اسب.
- هر دو دست: پایین بمانند و به سمت چپ حرکت کنند. در زمان حرکت دادن دستها، فاصله آنها از بدنتان را برابر نگه دارید.
۱. بسته به میزان آموزش اسبتان، کار را از قدم یا یورتمه شروع کنید. ۳ فوت، یعنی ۱ متر، از دیواره فاصله بگیرید و روی خط دوم حرکت کنید. از اسب بخواهید چند گام در شانهبهداخل یا شانهجلو حرکت کند.
۲. مطمئن شوید کپل اسبتان موازی با دیواره میماند تا واقعاً شانهبهداخل یا شانهجلو را اجرا کرده باشید. اگر کپل اسب با زاویه نسبت به دیواره به بیرون تاب بخورد، در واقع در حال اجرای کنارروی بدون خمیدگی هستید. زمانی میتوانید بفهمید فقط کنارروی انجام میدهید که کپل اسب نسبت به خط حرکت زاویه داشته باشد. از فردی روی زمین بخواهید به کپل اسب نگاه کند، یا در حالت شانهبهداخل یا شانهجلو توقف کنید و سر خود را به سمت بیرون بچرخانید تا ببینید آیا بخش عقب بدن اسبتان موازی با دیواره هست یا نه.
۳. اسبتان را صاف کنید و مطمئن شوید که همچنان ۳ فوت با ریل فاصله دارید. لازم است به این شکل از ترک اصلی حرکت فاصله داشته باشید تا فضای کافی برای اجرای شولدر-اوت وجود داشته باشد.
۴. برای شولدر-اوت، پاهای عقب اسب را روی همان خطی نگه دارید که هنگام اجرای شولدر-این روی آن بودند. سپس خمیدگی را عوض کنید و دستِ جلوِ اسب را به سمت ریل بیاورید (مطابق عکس پایین).
کمکها برای شولدر-اوت به راست به این شرح است:
- پای راست: روی گِرث قرار میگیرد تا اسب به دور آن خم شود و همزمان درگیری پای عقب راست درخواست شود.
- پای چپ: پشت گِرث قرار میگیرد تا با جلوگیری از رفتن کپل به سمت چپ، به خمشدن اسب به دور پای راست شما کمک کند.
- عنان راست: عنان غیرمستقیم برای فلکشن به راست.
- عنان چپ: ثابت و حمایتکننده تا از بیش از حد شدن خمیدگی در گردن اسب جلوگیری کند.
- هر دو دست: پایین باشند و به سمت راست حرکت کنند. هنگام جابهجا کردن دستها، فاصله هر دو را نسبت به بدنتان برابر نگه دارید.
۵. وقتی توانستید این تمرین را در قدم بهراحتی انجام دهید، آن را در یورتمه امتحان کنید.
شولدر-فور و شولدر-این در خلال ترنزیشنها
در این تمرین، هنگام ترنزیشنها افزایش و کاهش زاویه در شولدر-فور و شولدر-این را با هم ترکیب میکنید. برای مثال:
۱. در حالت شولدر-این، یک دایره بزرگ را در قدم طی کنید. (این تمرین را میتوانید در ضلع بلند میدان هم انجام دهید.)
۲. همزمان با اینکه اسب وارد یورتمه میشود، زاویه را کمتر کنید و به شولدر-فور برسید.
۳. در ترنزیشن به کانتر، حالت شولدر-فور را حفظ کنید و کانتر را نیز در همان حالت سوار شوید.
۴. حالا ترنزیشن نزولی از کانتر به یورتمه را بخواهید و همزمان با ورود اسب به یورتمه، زاویه را بیشتر کنید تا به شولدر-این برسید.
۵. ترنزیشن به قدم را درخواست کنید. در طول ترنزیشن، زاویه را به شولدر-فور کاهش دهید، بیآنکه اجازه دهید شانههای اسب دوباره صاف شوند و به قوس دایره برگردند.
شولدر-این تا توقف و از توقف
۱.
در امتداد ضلع بلند میدان، در حالت شانهبهداخل در قدم یا یورتمه حرکت کنید.۲. به ایست انتقال بدهید، در حالی که وضعیت شانهبهداخل یا شانهجلو حفظ شده است.
۳. دوباره به قدم یا یورتمه برگردید و همچنان در وضعیت شانهبهداخل یا شانهجلو بمانید. در انتقال رو به جلو، همان لحظهای است که اسب شما بیش از هر زمان دیگری ممکن است با پای عقب داخلی به داخل قدم بگذارد تا فشار را از روی همان پای عقب داخلی بردارد. در نتیجه، شانهاش به بیرون «میپرد». هر دو دست را در جهتی نگه دارید که میخواهید شانههای اسب به آن سمت حرکت کنند. حتماً از پای داخلیِ فعال روی بند زین استفاده کنید تا در جریان انتقال رو به جلو، پای عقب داخلی اسب را زیر بدنش جمع کنید.
۴. این تمرین را در حالت شانهبهخارج هم امتحان کنید.
ترکیب همه اینها بین پرشها
حالا ببینیم چگونه میتوانید بعضی از این تمرینهای نرمکردن شانه را وارد تمرین پرش با اسب کنید. یادتان باشد که هنوز با این فرض پیش میرویم که اسب شما در سمت چپ گودافتاده است و پای عقب چپِ ضعیفتری دارد که بهصورت مورب از زیر بدنش فشار میآورد. همین حرکت باعث میشود شانه راست از خط حرکت به بیرون «بپرد».
نزدیکشدن و دورشدن
دو چوب را با چند گام فاصله، روی زمین و روی خط یکچهارم قرار دهید. قرار است تمرکز شما بر استفاده از تمرینهای درساژ هم در زمان نزدیکشدن و هم در مرحله دورشدن و بازیابی بعد از «موانع» باشد. یادتان باشد دورشدن از پرش اول، در واقع نزدیکشدن به پرش بعدی است.
۱. یورتمه را بگیرید. اگر در کنترل شانههای اسب مشکل دارید، پیچ قبل از چوب اول را با خم مخالف به راست سوار شوید تا مطمئن باشید هنگام نزدیکشدن، شانههای اسب بین دو عنان قرار دارند.
۲. همچنین میتوانید در یورتمه به چپ دایره بزنید و حس کنید که شانهها به راست «میپرند». بعد به چوب نزدیک شوید. هنگام نزدیکشدن، به اسب خم مخالف به راست بدهید و هر دو بازوی خود را به چپ ببرید تا شانههایش را به چپ منتقل کنید. حتماً پای چپتان را روی بند زین نگه دارید تا وقتی شانهها را به آن سمت میبرید، بدن اسب به چپ نیفتد.
۳. از روی چوب در یورتمه عبور کنید. اگر هنگام عبور از چوب، شانههای اسبتان به راست فرار کرد، در مرحله دورشدن هم همان اصلاح را انجام دهید؛ یعنی خم مخالف بدهید و شانهها را به چپ بلغزانید (عکس زیر را ببینید).
۴. به چوب بعدی در وضعیت شانهجلوی چپ نزدیک شوید. از مانع عبور کنید و بعد مطمئن شوید اسبتان پس از پرش هم همچنان در وضعیت شانهجلوی چپ باقی مانده است (عکس زیر را ببینید).
۵. وقتی این تمرین آسان شد، آن را روی پرشهای کوچک یا کاوالتیهای بالا آوردهشده امتحان کنید.
انحراف به یک سمت
گاهی اسبی را سوار میشوید که تمام بدنش هنگام نزدیک شدن به مانع، در لحظه پرش یا حتی پس از فرود، به یک سمت منحرف میشود.
ممکن است با وجود این انحراف، بتوانید از مانع اولِ یک مسیر عبور کنید، اما این مشکل رفتهرفته تشدید میشود و در نهایت شاید در مانع پنجم یا ششم با امتناع از مانع روبهرو شوید.
این انحراف، نشانه همان مشکلی است که باعث میشود شانهها «بیرون بزنند».
به زبان ساده، اسب کج است و هر دو پای عقبش زیر بدن قرار ندارند.
اگر پای عقب چپ او بیش از حد به سمت چپ باشد، با همان پا بهصورت مورب در عرض بدنش نیرو وارد میکند و در نتیجه بدنش به سمت راست حرکت میکند.
از سوی دیگر، اگر پای عقب راست او به سمت راست قرار گرفته باشد، با همان پا فشار میآورد و به سمت چپ منحرف میشود.
در ادامه چند تمرین آموزشی جذاب را معرفی میکنم تا اسبتان را از نظر ژیمناستیکی آمادهتر کنید و این نوع «انحراف بدن» را اصلاح کنید.
الگوی پلهای
فرض کنیم اسبتان به این دلیل به چپ منحرف میشود که پای عقب راستش زیر بدن قرار نمیگیرد.
در الگوی پلهای، چند گام حرکت کناررو را با چند گام حرکت مستقیم بهطور متناوب انجام دهید.
این تمرین را هم در قدم و هم در یورتمه انجام دهید تا اسبتان هم به کمکهایی که از او حرکت جانبی میخواهند و هم به کمکهایی که حرکت مستقیم را طلب میکنند، فرمانپذیر شود.
علاوه بر این، با هر تغییر بین این دو حالت، اسبتان نرمتر و سوارشدنیتر میشود.
۱. در قدم یا یورتمه، به چپ حرکت کنید و از دیواره جدا شوید.
۲. اسبتان را به چپ خم کنید، سپس با فشار پای چپ، او را برای چند گام به سمت راست کناررو ببرید (عکس پایین را ببینید).
۳. حالا با بستن هر دو ساق، مستقیم حرکت کنید (عکس پایین را ببینید).
۴. سپس دوباره به راست کناررو بروید تا الگوی پلهای شکل بگیرد.
۵. جهت را عوض کنید و به راست حرکت کنید.
وارد خط میانی شوید و برای یکی دو گام به سمت دیواره کناررو بروید.
۶. سپس هر دو پا را ببندید و برای چند گام مستقیم به جلو برانید.
سپس دوباره حرکت کناررو را تکرار کنید.
بعد بار دیگر اسب را در خط مستقیم به جلو برانید.
۷. وقتی توانستید الگوی پلهای را هم به سمت دور شدن از تراک و هم به سمت بازگشت به تراک اجرا کنید، همین کار را روی قطر مانژ نیز انجام دهید.
۸. این تمرین را در کانتر هم میتوان انجام داد؛ فقط در کانتر نمیتوان به اندازه قدم و یورتمه، حرکت جانبی روی زمین را پوشش داد.
الگوی پلهای بین پرشها
اگر اسب از یک پای عقب ضعیفتر بهصورت مورب نیرو بگیرد، بدنش معمولا به یک سمت یا سمت دیگر منحرف میشود.
حالا ببینیم تمرین پلهای چطور میتواند هنگام پرش به اصلاح این انحراف کمک کند.
فرض کنیم پای عقب ضعیفتر اسب، پای عقب راست اوست.
او پای عقب راستش را به سمت راست میبرد.
در نتیجه، نیرو را بهصورت مورب از میان بدنش منتقل میکند و همین باعث میشود در نهایت به سمت چپ منحرف شود.
۱. دو کَوَالتی یا دو پرش کوتاه را در امتداد ضلع بلند مانژ قرار دهید، بهطوریکه با فاصله و بهصورت جابهجا از هم قرار بگیرند؛ یکی روی خط ربع و دیگری کنار ریل.
۲. از روی مانع اول عبور کنید، سپس برای چند گام حرکت کناررو به سمت راست انجام دهید تا پاهای عقب اسب زیر بدنش قرار بگیرد و از انحراف او به سمت چپ جلوگیری شود.
۳. برای چند گام مستقیم بروید، سپس دوباره حرکت کناررو به سمت راست را ادامه دهید تا با مرکز مانع دوم در یک خط قرار بگیرید.
۴. مستقیم برانید و از روی مانع دوم عبور کنید.
۵. پس از عبور، میتوانید الگوی پلهای را ادامه دهید و حرکت کناررو به سمت راست برای دو گام را با حرکت مستقیم برای دو گام، یکی در میان انجام دهید.
الگوی پلهای به دو دلیل بسیار مفید است: اگر اسب شما در مسیر نزدیک شدن به پرش به سمت چپ منحرف میشود، میتوانید این حرکت جانبی را قطع کنید و از او بخواهید مستقیم به جلو برود. چون اسب با تمرین تبدیل حرکت کناررو به حرکت مستقیم آشناست، اصلاح این انحراف و بازگشت به خط مستقیم برایش آسانتر خواهد بود. همچنین وقتی در دست چپ حرکت میکنید و پیچ را دیر میگیرید و اسب به مرکز مانع هدایت نمیشود — بلکه به سمت راست منحرف است — میتوانید برای چند گام حرکت کناررو به سمت چپ انجام دهید تا خط نزدیک شدنتان صاف شود.
این مطلب با اقتباس از کتاب «درساژ بین پرشها» نوشته جین ساووی تنظیم شده و در هورس اند رایدر بوکس در دسترس است.