آموزش هافاستپ به اسب برای رسیدن به پیاف
وقتی نوبت به آموزش پیاف به اسبها میرسد، راههای مختلفی برای رسیدن به هدف وجود دارد.
بیشتر مربیان کار را با «نیمگام» آغاز میکنند؛ حرکتی که از اسب جمعشدگی و تعلیقِ پیاف را میخواهد، اما همچنان به او اجازه میدهد رو به جلو حرکت کند.
این «پیافِ متحرک» از یک نظر به پاساژ شباهت دارد، با این تفاوت که جمعشدگی در آن بیشتر است.
(برای تعریف رسمی پیاف و پاساژ، به باکس کنار مطلب در انتهای مقاله مراجعه کنید.) اجرای این حرکت با اسبی که هنوز درک روشنی از این مفهوم ندارد، میتواند دشوار و تنشزا باشد.
به همین دلیل بود که آشنایی با روش فوقالعاده مؤثر مورتن تومسن (Morten Thomsen)، المپین دانمارکی، برای آموزش این حرکت، برایم بسیار هیجانانگیز بود.
در اینجا، کویینزی اچتیاف، مادیان ۸ ساله هانووری باشگاه سوارکاری هیلتاپ فارم، نشان میدهد که این روند آموزشی چگونه او را برای اجرای درست پیاف «درجا» آماده کرده است؛ موضوعی که از پایین بودن کپل، گرد بودن خط بالایی بدن و هماهنگی حرکت دستوپای مورب او پیداست.
تومسن این درس را به گامهایی بسیار ساده و روشن تقسیم میکند؛ گامهایی که اسبها بهراحتی آنها را درک میکنند.
روند کار او تدریجی و منطقی است؛ درست مثل آموزش ریاضی به یک کودک.
پیش از آنکه به سراغ ضرب، مثلثات و حساب دیفرانسیل و انتگرال بروید، باید جمع و تفریق را معرفی کنید.
او همه این مراحل را کاملاً از روی زمین و بهصورت کار در دست آموزش میدهد؛ یعنی در حالی که عنان اسب را در دست دارد و کنار او ایستاده است، نه از روی زین.
حذف سوارکار از معادله، در بسیاری از موارد، فشار روانی اسب را کمتر میکند.
من همچنین دوست دارم تصویر کامل را از روی زمین ببینم: حالت چهره اسب، نحوه استفاده او از پشت، و اینکه پاهای عقب و جلو را چگونه حمل میکند.
همه اسبها استعداد رسیدن به گرند پری را ندارند، اما با این روش هر اسبی میتواند نیمگام را یاد بگیرد.
من دوست دارم این آموزش را به اسبهای ۴ و ۵ ساله، زمانی که روی لونژ و زیر زین میتوانند قدم، یورتمه و کانتر را انجام دهند، شروع کنم.
به این ترتیب، این مفهوم در ادامه دوران ورزشیشان برای آنها غافلگیرکننده نخواهد بود.
حتی در این سن کم و در این مرحله که هنوز کامل رشد نکردهاند، بعضی از اسبها نشانههایی از پیاف بروز میدهند، هرچند من هرگز در آن مقطع چنین چیزی از آنها نمیخواهم.
فایده فوریتر این روش، درک زودهنگام آنها از مفهوم درگیری اندامهای عقب است؛ نکتهای که مثلاً وقتی کار روی یورتمه جمع را آغاز میکنند، سود خود را نشان میدهد.
هر کسی میتواند آموزش این روش را یاد بگیرد، به شرط آنکه صبور باشد و آماده باشد ساعتهای زیادی را صرف تمرین کند.
یاد گرفتن اینکه بدنتان را چگونه قرار دهید و علائم را درست اعمال کنید، به تکرار فراوان نیاز دارد.
این کار همچنین به زمانبندی بسیار خوب احتیاج دارد؛ مهارتی که میتوان آن را پرورش داد، اگر با دقت به واکنشهای اسبتان توجه کنید و نخواهید روند کار را با عجله پیش ببرید.
از اشتباه کردن نترسید!
حتی اگر اسب شما گاهی از علائمتان سردرگم شود، با بهتر شدن تکنیک شما، پاسخهای درست را یاد خواهد گرفت.
به خاطر داشته باشید، همانطور که اسبهای ما بهترین یادگیری را گامبهگام دارند، ما هم به همین شکل بهتر یاد میگیریم.
یکی از مزیتهای مهم این روش آن است که به تجهیزات اضافی بسیار کمی نیاز دارد. برای هر جلسه، اسب شما فقط به لگام معمولیاش نیاز دارد. بهجای شلاق، که برای این منظور بیش از حد نرم و دستوپاگیر است، توصیه میکنم از فروشگاه لوازم خانه یا باغبانی محلتان یک چوب بامبوی سبک تهیه کنید. آن را تا حدود ۴ فوت کوتاه کنید؛ یا هر اندازهای که به شما اجازه دهد کنار شانه اسب بایستید و بهراحتی به بخش پایینی پای عقب او ضربه بزنید. این کار به شما امکان میدهد نشانهها را دقیق اعمال کنید و اگر اسب لگد پرتاب کرد، سریع از مسیر او کنار بروید؛ درباره این موضوع بعدتر بیشتر توضیح میدهیم.
همه جلسات کار در دست را کوتاه نگه دارید؛ هر جلسه حدود ۵ دقیقه، تا هیچ خطری از نظر تحت فشار قرار گرفتن یا کلافه شدن اسب وجود نداشته باشد. من دوست دارم این تمرینها را بهعنوان گرمکردن، پیش از سوار شدن برای جلسه روزانه سواری انجام دهم. بعضی اسبها در همان ۱ یا ۲ جلسه مفهوم را درک میکنند. برخی دیگر کمی زمان بیشتری نیاز دارند. مهم این است که با سرعت خود اسب پیش بروید و در صورت لزوم، درسها را متناسب با نیازهای او تغییر دهید. اسبها همیشه در جستوجوی پاسخ درست هستند. هرچه حتی کوچکترین تلاش برای رسیدن به پاسخ درست را سریعتر پاداش بدهید، اسب شما هم سریعتر درس را درک میکند. و هرچه انتخابهای او را روشنتر و بیابهامتر کنید، سریعتر یاد میگیرد.
مبانی کار در دست
پیش از شروع درسهای نیمگام، مطمئن شوید که شما و اسبتان با چند تکنیک پایه کار در دست آشنا هستید. این کار هم به ایجاد ارتباط خوب میان شما روی زمین کمک میکند و هم مرزهای سالمی را برقرار میسازد؛ چیزی که بهویژه برای اسبهایی با رفتار نامناسب در کار روی زمین ارزشمند است. همچنین فرصتی به شما میدهد تا جایگیری بدنی خود را تمرین کنید.
مهارتهای زیادی هست که میتوانید در کار در دست به اسب آموزش دهید؛ از لگد به پهلو و شانهبهداخل گرفته تا کپلبهداخل و حتی هافپس. اما برای شروع این روش نیمگام، فقط به تمرینهای ساده زیر نیاز دارید؛ تمرینهایی که واکنش اسب را به تماس و زبان بدن شما میسنجند. برای این درسهای ابتدایی، یک شلاق درساژ در دست داشته باشید. من برای تمرینهای کار در دست، عنانها را از روی سر اسب رد میکنم.
واکنش به عنان
برای شروع، اسب را به مرکز میدان هدایت کنید و او را متوقف کنید. وقتی آرام و بیحرکت ایستاد، برگردید و روبهروی او قرار بگیرید و چند گام به پهلو بردارید، بهطوری که جلوی اسب باشید اما همچنان کمی به شانه چپ او نزدیکتر بمانید، نه اینکه مستقیم روبهروی صورتش بایستید.
سپس با دست چپتان، بهآرامی روی عنان چپ او فشار وارد کنید تا تشویق شود بینیاش را به سمت شما بیاورد؛ درست مشابه پاسخی که اگر روی زین بودید، از کمکهای خمکردن به چپ انتظار داشتید.
اگر او اصلاً بینیاش را حرکت نداد، با وارد کردن و رها کردن مکرر فشار عنان، سعی کنید بدنش را نرمتر کنید.
این کار را ادامه دهید تا کمی تسلیم شود، بینیاش را به سمت شما بیاورد و در نتیجه خودش فشار عنان را کم کند.
برای پاداش دادن، بلافاصله تمام فشار را رها کنید.
بعد این روند را دو یا سه بار تکرار کنید تا مطمئن شوید مفهوم تسلیم شدن به تماس را درک کرده است.
این تمرین را در سمت راست هم تکرار کنید.
چند قدم به پهلو بردارید تا به شانه راست او نزدیکتر شوید، اما همچنان کمی جلوتر از او بمانید.
سپس با دست راستتان، از او بخواهید به عنان راستش تسلیم شود.
در هر دو جهت، دقت کنید که اسب خودش در تماس نرم شود، نه اینکه فقط اجازه بدهد شما بدون هیچ سبک شدن فشار عنان، بینیاش را به پهلو بکشید.
گام جانبی
پیش از معرفی تمرین بعدی، میخواهم بر اهمیت حفظ فاصلهای ایمن از پاهای عقب اسب در تمام مراحل این فرایند تأکید کنم.
بعضی اسبها ممکن است به ضربه یا قلقلک ناآشنای شلاق با لگد زدن واکنش نشان دهند؛ همانطور که ممکن است به چیزی در طبیعت، مثل مگس گزنده، واکنش نشان بدهند.
یک قاعده سرانگشتی خوب این است که هرگز از نقطهای عقبتر نروید که اگر روی زین بودید، محل نشستن شما قرار میگرفت.
همچنین مطمئن باشید که در تمام زمانها کنترل کامل سر و گردن اسبتان را در اختیار دارید.
تماس عنان را آنقدر کوتاه نگه دارید که او هرگز نتواند از شما بچرخد و در جهت شما لگد بزند.
در حالی که همچنان در مرکز مانژ هستید، دوباره کنار شانه چپ اسبتان بایستید و رو به او قرار بگیرید.
عنانها را در دست چپ و شلاق را در دست راست بگیرید.
درست همانطور که در تمرین تسلیم به عنان انجام دادید، کمی روی عنان چپ فشار وارد کنید تا بینی او اندکی به سمت شما بیاید.
بعد به سمت کپلهایش بچرخید و همزمان با درآوردن صدای تشویقی برای حرکت رو به جلو و درگیر شدن، یک قدم به سمت آنها بردارید.
هدف این است که او پای عقب چپش را بلند کند و آن را از زیر شکم و جلوی پای عقب راستش عبور دهد.
اگر این پاسخ را نگرفتید، همزمان با همان صدای تشویقی، شلاق را با حرکتی تابدار به سمت پای عقبش ببرید.
اگر لازم بود، با شلاق به ناحیه لگن یا کپل او ضربه بزنید.
بهمحض اینکه پای چپش را به پهلو حرکت داد، فوراً فشار را بردارید؛ تماس عنان را نرم کنید، یک قدم به سمت شانهاش عقب بروید و شلاق را پشت بدنتان ببرید؛ سپس او را تشویق کنید.
این تمرین را نوعی چرخشِ متحرک روی دست در نظر بگیرید که در آن بدن اسب مانند پاندول عمل میکند. وقتی سرش به چپ میرود، کپلش به راست حرکت میکند. هدف این است که واکنش او به فشار را محک بزنید؛ بنابراین هر بار فقط یک یا دو گام بخواهید. وقتی از واکنشش رضایت داشتید، تمرین را در جهت دیگر تکرار کنید؛ در سمت راستش بایستید، بینیاش را به راست بچرخانید و از او بخواهید پای عقب راستش را به چپ بگذارد.
قدم رفتن و ایستادن کنار دیواره
در مرحله بعد، اسب را به کنار دیواره ببرید و در مسیر چپ حرکت کنید. (من همیشه درسهای نیمگام در کار از دست را با حرکت در مسیر چپ شروع میکنم و تقریباً همه آنها را در همین جهت تمرین میکنم؛ تا زمانی که اسب با اطمینان نیمگامهای واقعی را اجرا کند، جهت را به راست عوض نمیکنم. از آنجا که معمولاً اسبها را از سمت چپ هدایت میکنیم، این روش به ما اجازه میدهد از موقعیتی آشنا به آنها آموزش بدهیم و در عین حال از دیوار یا نرده در سمت دیگر برای کمک به صاف نگه داشتن بدنشان استفاده کنیم. ) بدنتان را همسطح شانههایش قرار دهید و رو به جلو بایستید. در حالی که عنانها روی سرش قرار گرفتهاند، بررسی کنید که سگک در سمت بدن شما باشد و عنان راست روی جدوگاه قرار گرفته باشد. عنان راست و شلاق را هر دو در دست راست بگیرید، طوری که بند انگشتانتان رو به پایین باشد تا شلاق به سمت دم اسب قرار بگیرد. عنان چپ را در دست چپ نگه دارید.
چند بار به جلو قدم بروید و بایستید تا حس بهتری از تماس عنان پیدا کنید و مطمئن شوید اسب به کمکهای حرکتی برای رفتن به جلو و ایستادن درست پاسخ میدهد. سپس تمرین کنید که شما رو به عقب راه بروید، در حالی که او به جلو قدم میرود. هنگام چرخیدن، عنان راست را با دست چپ بگیرید؛ به این ترتیب آن دست حالا هر دو عنان را نگه میدارد؛ سپس با دست راست، عنان راست را رها کنید. شلاق را همچنان در دست راست نگه دارید. پس از چند لحظه، دوباره برگردید و رو به جلو راه بروید و عنان راست را دوباره با دست راست بگیرید.
این کار را ادامه دهید تا بتوانید این تغییرها را روان انجام دهید، بیآنکه ضرباهنگ حرکت عوض شود یا موقعیت بدنتان بین پسگردن اسب و برجستگی شانهاش از دست برود. (وقتی تازه در حال یادگیری این مهارت هستید، توصیه میکنم مهمیزها را دربیاورید تا مطمئن باشید پایتان به آنها گیر نمیکند. )
وقتی به این مرحله مسلط شدید، چند لحظه ایستادن را تمرین کنید و بعد از اسب بخواهید به جلو قدم بردارد، در حالی که شما رو به عقب راه میروید و همچنان کنار شانهاش میمانید. عنانها را بهاندازهای کوتاه نگه دارید که بتوانید همانطور که هنگام سوارکاری لازم است، تماسی یکنواخت و نرم با هر دو سمت دهنه حفظ کنید. در صورت نیاز، برای تشویق او به حرکت رو به جلو، شلاق را بهآرامی به کپلش بزنید و این ضربه را با صدای کلیکمانند دهان تقویت کنید.
این توقفها را چند بار تکرار کنید تا اسبتان آنها را سریع و مطیعانه انجام دهد.
لحظه مکث
وقتی اسبتان بتواند تمرینهای بالا را بهآسانی و با میل انجام دهد، آمادهاید به او یاد بدهید که یک پای عقب را از زمین بردارد و برای لحظهای کوتاه در هوا نگه دارد.
برای انجام این کار، به چوب بامبو نیاز دارید.
ابتدا با تمرینهای کنار دادن به فشار عنان و گام جانبی در مرکز مانژ او را گرم کنید، سپس در حالی که در جهت چپ حرکت میکند، او را به کنار ریل ببرید.
عنانها را از روی سرش رد کنید و عنان راست را روی جدوگاه بگذارید؛ درست همانطور که در درسهای قبلی هدایت از کنار انجام دادید.
سپس از او بخواهید در حالت «ایستادن باز» توقف کند؛ یعنی پای عقب چپ او کمی عقبتر از پای عقب راست قرار بگیرد.
(اگر در این وضعیت نایستاد، فقط از او بخواهید چند گام به جلو بردارد تا پای عقب چپ در جایی قرار بگیرد که میخواهید.) این وضعیت بهطور طبیعی او را برای بلند کردن پای عقب چپ هنگام دریافت نشانه آماده میکند.
در حالی که روبهروی او و کنار شانه چپش ایستادهاید، هر دو عنان را در دست چپ و چوب را در دست راست بگیرید و با چوب بهآرامی روی کپلش بکشید تا هم به تماس آن عادت کند و هم واکنشش را بسنجید.
اگر در پاسخ یک گام به جلو برداشت، بهآرامی او را به همان حالت ایستادن باز برگردانید.
اگر رم کرد، لگد زد یا هر واکنش منفی دیگری نشان داد، کشیدن آرام چوب روی بدنش را ادامه دهید تا آرام شود، سپس فشار چوب را بردارید.
بهخاطر این واکنش طبیعی او را تنبیه نکنید.
وقتی میزان حساسیتش به چوب را سنجیدید، با همان چوب بهآرامی به پشت بخش پایینی پای عقب چپش، جایی بین مفصل خرگوشی و مفصل پاسترن، ضربههای سبک بزنید و همزمان با صدا او را تشویق کنید تا پا را بلند کند.
(اگر بیش از حد حساس است، از کپل بهسمت پایین پا پیش بروید و در تمام مسیر چوب را بهطور پیوسته با بدنش در تماس نگه دارید تا تماس با بخش پایینی پا برایش ناگهانی نباشد.) بعد از اینکه پا را از زمین بلند کرد، برای کسری از ثانیه ضربههای سبک را ادامه دهید تا تشویق شود آن را فقط برای یک لحظه کوتاه در هوا نگه دارد؛ نه بیشتر از یک ثانیه.
سپس با کنار کشیدن سریع چوب، کمی دور شدن از ناحیه عقبتنه او و تحسینش، فشار را قطع کنید.
نگران این نباشید که پا را کجا روی زمین میگذارد.
در اینجا زمانبندی اهمیت حیاتی دارد.
اگر همزمان با پایین آوردن پا فشار چوب را بردارید، ممکن است اسب اینطور برداشت کند که برای حرکت رو به پایین پاداش گرفته، نه برای حرکت رو به بالا.
در ذهن او اینطور شکل میگیرد: «هرچه سریعتر پایم را پایین بگذارم، او هم زودتر فشار را برمیدارد.»
در نتیجه ممکن است در پاسخ به چوب پا را بلند کند، اما بلافاصله محکم آن را دوباره روی زمین بکوبد.
ما دقیقاً برعکس این را میخواهیم: یک مکث کوتاه در حالی که پا هنوز از زمین جداست.
او باید اینطور فکر کند: «فشار وقتی برداشته میشود که پایم را بالاتر از حد معمول بلند کنم و یک لحظه همانجا نگه دارم.»
زدن ضربه درست با چوب هم کار ظریفی است، چون از اسبی به اسب دیگر فرق میکند.
برای بیشتر اسبها، این ضربه میتواند بسیار سبک باشد.
بهعنوان یک اصل کلی، تا حد ممکن کم، اما به اندازه لازم عمل کنید.
اینکه ضربه در کدام نقطه از بخش پایینی پا بیشترین اثر را دارد، از اسبی به اسب دیگر متفاوت است.
گاهی مفید است که نشانه را با ضربههای آهسته آغاز کنید و بعد، همزمان با برداشتن پا از زمین توسط اسب، ریتم را تندتر کنید تا او را تشویق کنید پیش از آنکه پا را دوباره پایین بگذارد، آن را بالاتر بیاورد.
این کار به برجسته شدن لحظه درگیری کمک میکند.
به خودتان زمان بدهید تا روش درست را پیدا کنید.
تنها راه رسیدن به ضربه و زمانبندی درست، تمرین است.
بعد از آنکه اسبتان یکبار پا را با موفقیت بلند کرد، او را چند قدم رو به جلو راه ببرید؛ در حالی که خودتان همچنان رو به عقب هستید، با دست چپ فقط عنان چپ را نگه دارید و در عین حال بررسی کنید که حالت چهرهاش همچنان آرام و راحت باشد.
در حالی که به راه رفتن رو به عقب ادامه میدهید، حرکت پاهای عقب او را زیر نظر بگیرید و سعی کنید نشانههای عنان و صدای خود را برای توقف بعدی طوری زمانبندی کنید که او در وضعیت بازِ مطلوب برای تکرار تمرین بایستد.
ممکن است چندین بار تکرار لازم باشد تا این زمانبندی را درست بهدست آورید.
هنگام تمرین این حرکت، با دقت ببینید پای عقب را چگونه حرکت میدهد.
پا باید همانند هر حرکتِ جمعشده، بالا و به جلو بیاید و درگیر شود؛ یعنی همه مفاصل پا خم شوند.
اگر پا را بیشتر به شکل لگد زدن، بالا و به عقب ببرد، این کار درک لازم برای گامهای بعدی را ایجاد نخواهد کرد.
برای رفع این مشکل، سعی کنید از کمکِ ضربهای سبکتر استفاده کنید.
اگر این هم جواب نداد، هنگام ضربه زدن به پای عقب، بدنتان را به سمت سر او حرکت دهید؛ انگار که میخواهید به او نشانه شروع قدم رفتن بدهید.
این کار او را تشویق میکند که پا را به جلو تاب بدهد، نه به عقب.
(در حالت معمول، نمیخواهید اینهمه حرکت رو به جلو را تشویق کنید؛ هدف این است که پا بیشتر رو به بالا تاب بخورد. اما مهم است که این مشکل را خیلی زود، پیش از آنکه به عادت تبدیل شود، برطرف کنید.) اگر برای بهدست آوردن این زمانبندی مشکل دارید، حتما از یک مربی حرفهای کمک بگیرید، چون درست انجام دادن آن میتواند بسیار دشوار باشد.
مهمتر از همه، اسبتان را به خاطر دادن پاسخ اشتباه سرزنش نکنید؛ یا در این مورد، به خاطر نیمهدرست بودن پاسخ؛ یعنی بالا آمدن بدون حرکت به جلو.
مثل هر آموزشی که به او میدهید، آرام بمانید و راههای مختلف پرسیدن این «سؤال» را امتحان کنید تا پاسخ درست را بدهد؛ سپس فشار را بردارید و با تحسین فراوان تشویقش کنید.
وقتی واکنشی بهویژه خوب نشان میدهد، با یک پاداش اضافه تشویقش کنید؛ مثلا یک استراحت کوتاه بدهید و با عنان آزاد تا ضلع بلند مقابل مانژ قدم بروید یا یک دایره بزرگ بزنید.
او خیلی زود پاسخ درست را با این پیامدهای مثبت مرتبط میکند و هر بار همان را ارائه خواهد داد.
برای نخستین جلسه، این تمرین را در مجموع بیش از حدود نیم دور مانژ ادامه ندهید و بعد جلسه را تمام کنید.
پیش از سواری بعدی، دوباره آن را انجام دهید؛ همچنان در مسیر چپ و با تمرکز بر پای عقب چپ.
وقتی واقعا به نظر رسید که تمرین را فهمیده و به نشانه شما بهطور پیوسته پاسخ میدهد — که ممکن است چند جلسه زمان ببرد — پای عقب راست را هم به این روند اضافه کنید.
به همان شیوه آغاز کنید: در امتداد دیواره به چپ حرکت کنید و او را در وضعیت باز متوقف کنید.
از او بخواهید پای عقب چپ را بلند کند.
اگر این کار را با موفقیت انجام داد و پای عقب چپ را، بدون آنکه به جلو حرکتش دهید، جلوتر از پای عقب راست روی زمین گذاشت ــ یعنی در وضعیتی خلاف آنچه پیشتر از او خواسته بودید ــ چوب را از زیر شکمش عبور دهید و به جلوی پای عقب راست ضربههای آرام بزنید.
(اگر پای چپ را کنار پای راست یا پشت آن گذاشت، پای عقب چپ را در حالت استراحت قرار داد یا به نظر رسید تعادلش آنقدر نامناسب است که نتوان از او خواست پای عقب راست را بلند کند، او را نیمقدم به جلو ببرید تا در وضعیت بهتری قرار بگیرد.) ادامه دهید تا زمانی که پای عقب راست را بلند کند و لحظهای در هوا نگه دارد؛ سپس فشار چوب را بردارید تا پاداشش داده باشید.
چند قدم به جلو بروید و این روند را تکرار کنید؛ همیشه با پای عقب چپ که برایش آشناتر است شروع کنید و سپس به سراغ پای عقب راست بروید.
به این ترتیب، سایر بخشهای تمرین بدون تغییر میماند و این جابهجایی برای شما یا اسبتان تغییر بزرگی نخواهد بود.
خواهید دید که اسب خیلی سریع درک تازهاش از این تمرین را از پای چپ به پای راست منتقل میکند.
گالری عکس
هر چهار گام
در آغاز، بعضی اسبها برای حفظ تعادل روی سه پا، در حالی که یکی از پاهای عقب را لحظهای در هوا نگه میدارند، مشکل دارند.
اگر اسبتان در آن لحظه کوتاه کمی تلوتلو خورد، نگران نباشید.
وقتی کمکم به این کار مسلط شد، ایده ایجاد آن مکث کوتاه را در حال حرکت وارد تمرین کنید.
کار را با حرکت به چپ در امتداد دیواره و تمرکز بر پای عقب چپ آغاز کنید؛ درست مانند تمرین بالا.
او را چهار گام به جلو ببرید ــ در حالی که خودتان رو به عقب راه میروید ــ سپس در وضعیت باز متوقفش کنید، بهطوری که پای عقب چپ پشت پای عقب راست باشد.
از او بخواهید پای عقب چپ را بلند کند و لحظهای در هوا نگه دارد.
بعد بلافاصله دوباره از او بخواهید به جلو راه برود، در حالی که گامهای پاهای عقب را میشمارید.
وقتی ابتدا پای عقب چپ را بلند میکند و مکث میدهد، «یک» را بشمارید؛ وقتی با پای عقب راست به جلو گام برمیدارد، «دو»؛ وقتی پای عقب چپ به جلو گام برمیدارد، «سه»؛ و وقتی پای عقب راست دوباره به جلو گام برمیدارد، «چهار» را بگویید.
سپس دوباره او را متوقف کنید، در حالی که پای عقب چپ همچنان بیرون مانده باشد، و تمرین را تکرار کنید.
وقتی این کار آسان شد، توقف را حذف کنید: از او بخواهید پای عقب چپ را بلند کند، چهار گام به جلو بشمارید، سپس دوباره از او بخواهید آن را بلند کند، چهار گام به جلو بشمارید و به همین ترتیب ادامه دهید.
هر بار که به گام چهارم میرسید ــ یعنی همان لحظهای که پیشتر در آن توقف میکردید ــ درست پیش از آنکه پای عقب چپ را بلند کند، دستتان را روی عنان جمع و رها کنید تا یک نیمتوقف از او بخواهید.
سپس با صدای تشویقی از او بخواهید آن پا را درگیر کند؛ یعنی آن را بلند کند و لحظهای نگه دارد.
این کار را حدود نیمی از یک دور کامل در مانژ تکرار کنید.
بعضی اسبها خیلی زود ریتم این تمرین را یاد میگیرند و تنها در واکنش به همان صدای «چوق» بهطور خودکار هر چهار گام یکبار پا را درگیر میکنند؛ بنابراین دیگر نیازی نیست با چوب به آنها تماس بدهید.
چند جلسه این تمرین را با پای عقب چپ انجام دهید، سپس به تمرین بعدی بروید.
نیازی نیست این تمرین را با پای عقب راست انجام دهید.
در شمارش «چهار»، با گرفتن عنانها یک نیمایست میدهم و همزمان صدای «چوق» درمیآورم و با ضربهای به کپل او علامت میدهم تا دوباره پای عقب چپ را بالا بیاورد و مکث کند.
نصفِ نیمگام
وقتی اسبتان با موفقیت هر چهار گام یکبار «پایی را برمیدارد»، به مرحلهای بروید که از او بخواهید یک گام در میان این کار را انجام دهد.
همچنان با تمرکز بر اثرگذاری فقط روی پای عقب چپ، هر بار که آن پا را به جلو میگذارد از او بخواهید «آن را بردارد».
بنابراین هر بار که به پای عقب چپ ضربه میزنید و صدای «چوق» درمیآورید، «یک» را بشمارید؛ وقتی پای عقب راست را به جلو میگذارد، «دو» را بگویید؛ و سپس دوباره به «یک» برگردید، زمانی که به او علامت میدهید پای عقب چپ را دوباره بالا بیاورد و مکث کند.
در زمان یادگیری این تمرین، بعضی اسبها پای عقب چپ را آنقدر بالا میآورند که وزن اضافهای را روی پای عقب راست منتقل میکنند و حالتی شبیه به جهیدن ایجاد میشود.
این کاملاً طبیعی است.
اسبتان را به خاطر تلاشی که برای دادن پاسخ درست میکند، تشویق کنید.
توجه کنید که گفتم «پا را بردار»، نه «پاها را».
ما هنوز هم از اسبتان میخواهیم هر بار فقط روی یک پای عقب تمرکز کند.
در این مرحله، این تمرین در اصل نصفِ یک نیمگام است.
درست مانند تمرینهای قبلی، این کار را با پای عقب چپ و در مسیر چپ انجام دهید تا وقتی که اسبتان بهدرستی و بهطور مداوم پاسخ بدهد.
همچنان هر جلسه را با مرور درس قبلی در حالت توقف آغاز کنید و ابتدا از او بخواهید پای عقب چپ را بهتنهایی بردارد و سپس پای عقب راست را.
هدف همیشه این است که اسبتان در تمام این فرایند کاملاً آرام و بااعتمادبهنفس بماند.
اگر در هر مقطعی گیج به نظر رسید یا شروع به تنش کرد، شرایط را سادهتر کنید و به همان ابتدای کار برگردید: اینکه در حالت ایستاده فقط پای عقب چپش را بردارد.
تصور کنید دارد به شما میگوید: «دیگر نمیتوانم حساب کنم!»
پاسخ شما باید این باشد که درس را برای او کندتر و سادهتر کنید: «نه، میتوانی. یادت هست یک بهعلاوه یک میشود دو. من واقعاً فقط همین را میخواهم.»
تا زمانی که دوباره آرام شود، به همان تمرین سادهتر پایبند بمانید.
نیمگامها
وقتی همه تمرینهای قبلی در ذهن اسبتان کاملاً جا افتاد، او آماده است نیمگامها را امتحان کند؛ یعنی هر بار که پاها را بالا میآورد، هم پای عقب راست و هم پای عقب چپ را درگیر کند.
تا این مرحله، زمانبندی شما باید خیلی بهتر شده باشد.
کافی است تمرین «نصفِ نیمگام» را با پای عقب چپ شروع کنید.
برای درگیر کردن پای عقب راست هم، درست در لحظهای که آن را از زمین بلند میکند، یک صدای «چوک» دوم اضافه کنید.
همزمان، چوب را روی بخش بالایی کفل بزنید.
اینکه دقیقاً کجا ضربه بزنید، به اسب بستگی دارد.
نقطهای را پیدا کنید که بهترین واکنش را ایجاد میکند.
به صدادادن با ریتم گامهای هر پای عقب ادامه دهید.
باز هم نحوه استفاده از چوب به اسب شما بستگی دارد.
در این مرحله، ممکن است لازم باشد تمرین را فقط با یک ضربه به پای عقب چپ او آغاز کنید و بعد، برای درگیر شدن آن پا در هر گام بعدی، فقط به همان صدای ریتمیک هماهنگ با حرکتش تکیه کنید؛ در حالی که برای درگیر کردن هر گامِ پای راست، روی کفل ضربه میزنید.
یا ممکن است اسب شما هنوز برای ادامه درگیر شدن پای عقب چپ به یک ضربه سبک چوب نیاز داشته باشد، اما پای عقب راست را فقط در پاسخ به همان صدا، خودبهخود درگیر کند.
اگر لازم است همچنان برای درگیر کردن هر دو پای عقب از چوب استفاده کنید، در این مرحله اشکالی ندارد که به پای چپ، بالای مفصل خرگوشی، ضربه بزنید تا فرصت داشته باشید چوب را بالاتر ببرید و برای پای راست روی کفل علامت بدهید.
در این حالت باید با چوب سریعتر عمل کنید و مثل همیشه، هماهنگ کردن زمانبندی درست به تمرین نیاز دارد.
اگر واکنش دلخواه را نگرفتید، نوع دیگری از ضربه زدن را امتحان کنید یا چوب را در نقطه دیگری بزنید.
در همین حال، با هر دو عنان تماسی ثابت اما نرم و منعطف حفظ کنید؛ به اسب آزادی کافی بدهید تا همچنان رو به جلو حرکت کند، اما در عین حال از عقب تا لگام، روی خط بالایی بدنش متصل بماند تا بتواند در این حرکت جمع، پاهای عقب را درگیر کند.
هر زمان لازم بود — اگر بیش از حد تند شد یا ریتم را از دست داد — دستتان را روی عنانها بفشارید و رها کنید تا از او یک نیمایست بخواهید.
در این مرحله، ممکن است ببینید اسب خودش و تقریباً بهشکل بازتابی، نیمگامها را ارائه میدهد و پای عقب راست را به همان اندازه پای چپ، یا حتی گاهی بالاتر، بلند میکند.
این بهترین نشانه است که تمرینهای قبلی را آهسته، پیوسته و با موفقیت پیش بردهاید.
اگر نرمی و آرامشی را که در تمام تمرینهای قبلی تشویق کرده بودید حفظ کرده باشد، درگیر شدن پاهای عقب به پاهای جلو هم منتقل میشود.
هر بار که یک پای عقب را به جلو میآورد، این انرژی از روی خط بالایی نرم بدنش عبور میکند و پای جلوی قطری را همزمان به درگیر شدن وامیدارد.
بنابراین آغاز این تمرین نیمگام، بسیار شبیه یک انتقال قدم به یورتمهِ بسیار جمع خواهد بود؛ با این تفاوت که بهجای ورود به یورتمه، اسب پاهایش را بهصورت جفتهای قطری در یک پیاف متحرک درگیر میکند: یعنی نیمگامها.
اگر همچنان پاهای جلو را جدا از پاهای عقب حرکت میدهد، احتمالاً در پشت و خط بالایی بدنش تنش وجود دارد.
به یکی از تمرینهای قبلی برگردید تا مطمئن شوید پیش از امتحان دوباره نیمگامها، آرام و نرم شده است.
وقتی این تمرین واقعاً آسان به نظر رسید، میتوانید آن را در مسیر دست راست هم امتحان کنید.
با این حال، این کار یک متغیر تازه به معادله اضافه میکند؛ بنابراین دوباره به ابتدای روند برگردید: از بلند کردن فقط پای عقب چپ در حالت ایستاده شروع کنید، سپس درست همانطور که هنگام حرکت روی دست چپ پیش رفتید، مرحلهبهمرحله ادامه دهید.
ساده نگه داشتن کامل تمرینها — و اضافه کردن فقط یک متغیر جدید در هر نوبت — کلید موفقیت است.
پیاژ و پاساژ: تعریفهای رسمی
فدراسیون سوارکاری ایالات متحده، پاساژ و پیاژ را اینگونه تعریف میکند:
پاساژ: یورتمهای سنجیده، بسیار جمعشده، بسیار اوجدار و با ریتم مشخص. ویژگی آن، درگیری آشکار اندامهای عقب، خمیدگی پررنگتر زانوها و مفصلهای خرگوشی، و کشسانی موزون و چشمنواز حرکت است. هر جفت پای قطری، یکی در میان با ریتم از زمین بلند میشود و دوباره روی زمین قرار میگیرد و مرحله اتکا در آن در مقایسه با مرحله تعلیق، طولانیتر است.
پیاژ: حرکتی قطری، بسیار جمعشده، ریتمدار و اوجدار که حالتی شبیه درجا زدن را القا میکند. پشت اسب نرم و ارتجاعی است. اندامهای عقب کمی پایینتر قرار میگیرند و کپل، با مفصلهای خرگوشی فعال، بهخوبی درگیر است؛ بهگونهای که آزادی، سبکی و تحرک زیادی به شانهها و بخش جلویی بدن میدهد. هر جفت پای قطری، یکی در میان و با ریتمی یکنواخت، از زمین بلند میشود و دوباره روی زمین قرار میگیرد.
اصول پایه بیشتر در کار از روی زمین
هرچه مهارت شما در کار از روی زمین بهتر میشود، دو تمرین بسیار ارزشمند را هم وارد برنامهتان کنید: عقبروی و «پارک کردن» کنار سکوی سوار شدن، یعنی ایستادن بدون حرکت.
دومی یکی از اساسیترین آموزشهایی است که میتوانید به هر اسبی بدهید.
این مهارت نهتنها هنگام سوار شدن، که همیشه لحظهای آسیبپذیر است، ایمنی شما را تضمین میکند، بلکه در مسابقات هم مانند یک «دکمه بازنشانی» عمل میکند.
اسبهایی که در خانه یاد میگیرند کنار سکوی سوار شدن آرام بمانند و بیحرکت بایستند، وقتی در مسابقات هم کنار همان سکو قرارشان میدهید، همان احساس آرامش را پیدا میکنند.
برای خواندن مقاله من با عنوان «به اسبتان عقبروی را آموزش دهید»، اینجا کلیک کنید. برای خواندن مقاله نیکلاس فایف با عنوان «انتظارات واقعبینانه» و دریافت دستورالعملهای مفصل درباره آموزش ایستادن بدون حرکت کنار سکوی سوار شدن، اینجا کلیک کنید.
درباره مایکل براگدل
مایکل براگدل که اصالتا اهل سوئد است، یک آمریکایی است.
مربی دارای گواهی فدراسیون درساژ و دارنده مدالهای برنز، نقره و طلا.
او مدیر آموزش هیلتاپ فارم در کولورا، مریلند است؛ جایی که از سال ۱۹۹۵ در آن فعالیت میکند.
مایکل با اسبهایی که خودشان را رامکرده و زینکرده بود، دو بار قهرمان ملی اسبهای چهار ساله فدراسیون سوارکاری ایالات متحده شد و سه بار نیز در فینالهای درساژ فدراسیون درساژ ایالات متحده به عنوان قهرمانی رسید.
او در سال ۲۰۱۷ همراه با استرنلیشت و کوردیت به برنامه توسعه فدراسیون سوارکاری ایالات متحده راه یافت.
دو سال بعد، او و کوردیت در رقابتهای درساژ در دوون، در جایزه بزرگ چهارم و در فریاستایل ششم شدند؛ نخستین CDI این نریان.
مایکل که هم به عنوان هندلر در شوهای نژادی و هم به عنوان سوارکار در میدان درساژ و آزمونهای اسب ورزشی موفق بوده است، برای انجمن درساژ ایالات متحده نیز در فورومهای توسعه استعدادهای اسب ورزشی ارائه دارد.
این مطلب نخستین بار در شماره بهار ۲۰۲۱ منتشر شده است.