تتراتلون؛ ورزشی برای کودکان که مهارت‌های زندگی می‌سازد
تتراتلون ورزش چندرشته‌ای است که شنا، دو، سوارکاری و تیراندازی را در بر می‌گیرد و مجموعه‌ای چشمگیر از مهارت‌ها را می‌سازد؛ مهارت‌هایی که به دقت، آمادگی بدنی، توان ورزشی و نیز اسبداری نیاز دارد.
ورزش کودکان باید دوستی بسازد، اعتمادبه‌نفس را پرورش دهد، تاب‌آوری ایجاد کند و از همان سال‌های نخست، مفهوم تلاش و پاداش را در ذهن آن‌ها زنده کند.
اما مهم‌تر از همه، ورزش در این سن ارزشمند باید لذت‌بخش باشد.
اینجاست که تتراتلون وارد میدان می‌شود.
آنچه در دهه ۱۹۷۰ به‌عنوان ورزشی برای پسران آغاز شد، امروز به قالبی ایده‌آل برای رقابت ورزشکاران واقعاً همه‌فن‌حریف تبدیل شده است؛ قالبی که همه اعضای خانواده از آن لذت می‌برند.
تتراتلون پونی کلاب چهار بخش را در کنار هم قرار می‌دهد: تیراندازی با تپانچه، شنا، دو و سوارکاری.
مسافت‌ها و ارتفاع موانع بر اساس رده‌های سنی تعیین می‌شود: بینیز (۷ سال و کمتر)، تدپولز (۹ سال و کمتر)، مینیموس (۱۱ سال و کمتر)، جونیور (۱۴ سال و کمتر) و اینترمدیت و اوپن (۲۵ سال و کمتر).
در بعضی مسابقات، پسران و دختران جداگانه رقابت می‌کنند و در برخی دیگر، تیم‌های مختلط در همه سطوح حضور دارند.
الکس کانرز (Alex Connors)، هماهنگ‌کننده تتراتلون منطقه ۹، توضیح می‌دهد: «احتمالاً در مقایسه با دیگر ورزش‌های سنتی پونی کلاب، حضور پسرها در این رشته بیشتر است.
«این رشته در ابتدا فقط برای پسران راه‌اندازی شد تا علاقه آن‌ها به سوارکاری حفظ شود.
«بعد هم در گذر سال‌ها، دختران هم به آن راه پیدا کردند و حالا شرایط برابر است.»
مندی دونالدسون (Mandy Donaldson)، رئیس تتراتلون پونی کلاب، می‌گوید بخش سوارکاری کراس‌کانتری و تیراندازی معمولاً پسرها را به این رشته جذب می‌کند.
بخش تیراندازی ــ که زیر نظر افسر میدان دارای صلاحیت برگزار می‌شود ــ با تپانچه بادی و ساچمه‌های سربی انجام می‌شود.
کودکان زیر ۸ سال در این بخش، به‌جای تیراندازی، کیسه‌های لوبیا پرتاب می‌کنند.
و شناگر توانمند شدن، صرف‌نظر از این‌که در آینده چه مسیری را دنبال کنند، یک مهارت ضروری برای زندگی است.
مندی می‌گوید: «این رشته واقعاً جذابیت خاص خودش را دارد و پدرها هم از همراهی در بخش تیراندازی خوششان می‌آید.» او پس از آن‌که فرزندانش در این ورزش رشد کردند و به رقابت پرداختند، به ریاست این بخش رسید.
او می‌گوید: «پدرهایی داریم که به‌عنوان داوطلب وارد کار شده‌اند و دوره افسر میدان را هم گذرانده‌اند.
«تت» واقعاً به یک فعالیت خانوادگی تمام‌عیار تبدیل می‌شود.»
تتراتلون «مجموعه‌ای جالب از مهارت‌ها می‌سازد»
بحث‌ها درباره فواید حضور کودکان در ورزش‌های چندرشته‌ای رو به افزایش است و تتراتلون ذاتاً همین ویژگی را تقویت می‌کند.
ریچارد مالکستر (Richard Mulcaster)، هماهنگ‌کننده منطقه ۵، که در این ورزش از مسیر شرکت‌کننده تا والد، سپس مربی و هماهنگ‌کننده را پیموده است، می‌گوید: «تتراتلونیست ایده‌آل یک ورزشکار کلاسیک همه‌فن‌حریف است و به‌نظرم همین بخشی از جذابیت این رشته است.»
او می‌گوید: «این رشته پویایی بسیار جالبی ایجاد می‌کند.
«برای مثال، اگر بتوانید در بخش سوارکاری امتیاز کامل بگیرید و تیرانداز خیلی خوبی هم باشید، دیگر لازم نیست حتماً یک ورزشکار فوق‌العاده در سایر بخش‌ها باشید.
«تعداد خیلی کمی در هر چهار بخش امتیاز بسیار بالا می‌گیرند.
«ممکن است کسی در دو بسیار قوی باشد، اما در شنا نه ــ و اگر دقیق‌تر نگاه کنید، تیپ بدنی دوندگان و شناگران معمولاً چندان با هم همخوانی ندارد.»
به همین دلیل است که فکر می‌کنم این رشته برای بچه‌ها در همه سطوح فوق‌العاده است؛ از همه استقبال می‌کند، بچه‌ها دور هم جمع می‌شوند و همدیگر را تشویق می‌کنند.
ریچارد اضافه می‌کند که تتراتلون مجموعه‌ای جالب از مهارت‌های ترکیبی می‌سازد.
او می‌گوید: «وقتی هر چهار بخش را کنار هم می‌گذارید، دقت تیراندازی، آمادگی بدنی و توانایی ورزشی دویدن و شنا، و اسب‌دانیِ سوارکاری را دارید.
به نظرم این ویژگی منحصربه‌فرد است و همین، دامنه جذابیتش را گسترده می‌کند.»
او می‌گوید: «شما با دوستان‌تان رقابت می‌کنید، اما واقعاً خوشحال می‌شوید وقتی می‌بینید آن‌ها خوب کار می‌کنند، چون رسیدن به آن خیلی سخت است.
بعد هم همیشه یکی دو جشن هست.»
«دقت تیراندازی، آمادگی بدنی و توانایی ورزشی دویدن و شنا، و اسب‌دانیِ سوارکاری؛ این واقعاً منحصربه‌فرد است»
ریچارد مالکستر، هماهنگ‌کننده منطقه ۵
کراس‌کانتری تتراتلون: «اصلاً کار ساده‌ای نیست»
مرحله سوارکاری در مسیری کراس‌کانتری برگزار می‌شود و در کنار آن، تمرین باز کردن دروازه در حالت سوار و همچنین مانع اسلیپ‌ریل نیز وجود دارد که مستلزم پیاده شدن و دوباره سوار شدن است.
برای یک دور بدون خطا در زمان مجاز، حداکثر ۱٬۴۰۰ امتیاز در نظر گرفته شده است؛ برای جریمه زمانی، خطاهای پرش یا انتخاب مانع جایگزین ویژه مبتدیان (L) ــ که گزینه‌ای ساده‌تر است ــ از امتیاز کسر می‌شود.
مرحله کراس‌کانتری اصلاً کار ساده‌ای نیست.
هری مید، ایونتر مطرحی که فرزندانش لیلی و چارلی برای بوفورت رقابت می‌کنند و هر چهارشنبه بعد از مدرسه تمرین دارند، می‌گوید: «از نظر ذهنی، آن‌ها باید خیلی پخته‌تر از سطح [سوارکاری] خودشان باشند.
کراس‌کانتری، خط‌هایی در حد چهارستاره دارد.»
چارلی ۱۲ ساله آرزو دارد در بخش پسران آزاد قهرمان شود: او می‌گوید: «این باحال‌ترین جام است؛ یک شمشیر نقره‌ای که روی یک لوح نصب شده و شما آن را یک سال نزد خودتان نگه می‌دارید.»
«مسیرها از ایونتینگ پونی کلاب سخت‌تر هستند؛ خط‌هایی در تیپ چهارستاره که روی مسیرهای ۸۰/۹۰/۱۰۰ سانتی‌متری ساخته شده‌اند.
ثبت دور بدون خطا یک موفقیت بزرگ است»
هری مید، سوارکار ایونتینگ پنج‌ستاره
الکس می‌گوید وقتی صحبت از کراس‌کانتری می‌شود، «تتراتلتی‌ها واقعاً عاشق چالش هستند».
او توضیح می‌دهد: «وجود مانع ویژه مبتدیان باعث می‌شود بتوانیم مسیرهای‌مان را واقعاً در بالاترین سطح و نسبتاً دشوار طراحی کنیم، با این منطق که فردی با تجربه کمتر هم بتواند مسیر را به پایان برساند، البته با پذیرش جریمه برای انتخاب آن گزینه‌ها.» او اضافه می‌کند که نیک گانتلت، سوارکار ایونتینگ پنج‌ستاره، از جمله مربیان تتراتلون کراس‌کانتری در منطقه مرکزی انگلستان است.
«ما خط‌هایی واقعاً آزماینده می‌پریم.»
«ما برای پیدا کردن مسیرهای تمرینی که به‌طور طبیعی با زاویه‌ها و سؤال‌های درست در ارتفاع ۸۰ یا ۹۰ سانتی‌متر چیده شده باشند مشکل داریم، برای همین خیلی وقت‌ها موانع قابل‌حمل‌مان را با خود می‌بریم و خلاقیت به خرج می‌دهیم،» الکس اضافه می‌کند.
جسیکا ایونز، ۱۷ ساله، عضو شاخه فایف هانت، از ۱۱ سالگی در تتراتلون رقابت می‌کند. هدف او برای این فصل، حضور در قهرمانی‌های پونی کلاب با اسب اخته‌اش، تاد، بود.
جسیکا می‌گوید: «در چند مسابقه ایونتینگ بریتانیایی شرکت کرده‌ام، اما هیچ‌چیز با خطوط تت قابل‌مقایسه نیست. برای رقابت بین‌المللی رده سنی بزرگسالان به ایرلند شمالی رفتیم و من هرگز مسیری شبیه آن را تجربه نکرده بودم.» جسیکا می‌گوید که تتراتلون را انتخاب کرد چون از درساژ خوشش نمی‌آمد.
«این رشته خیلی تاکتیکی می‌شود، چون باید به امتیازهایت فکر کنی. اگر یک توقف داشته باشی و بعد مجبور شوی مانع ال را بگیری، بخش بزرگی از امتیازها را از دست می‌دهی؛ بنابراین شاید بهتر باشد از همان ابتدا فقط مانع ال را بروی و آن جریمه‌ها را بپذیری.
«هر کسی در هر مرحله‌ای می‌تواند تت را انجام دهد. من بهترین شناگر نیستم، اما لازم نیست در همه بخش‌ها عالی باشی. هیچ‌کس قضاوتت نمی‌کند؛ ما فقط خوش می‌گذرانیم.»
مندی می‌گوید: «در دنیای اسب، می‌توانی یک اسب فوق‌العاده بخری، کسی را سوارش کنی و راه بیفتد. اما در تتراتلون، اگر از تخت بیرون نیامده باشی و برای دویدن نرفته باشی، یا بعد از مدرسه نمانده باشی و به باشگاه شنا نرفته باشی، آن‌قدر که می‌توانی از این ورزش بهره نمی‌بری.»
«این رشته اجازه نمی‌دهد موفقیت را با پول بخری؛ نمی‌توانی زمان سریع‌تر در دو یا شنا را بخری.»
لوئیز و کریس کالدول و دخترانشان، دیزی و الیزا، «اتفاقی وارد تت شدند» و دیگر هرگز به عقب برنگشتند.
لوئیز می‌گوید: «واقعاً جامعه‌ای بسیار حامی است. روزهای خیلی خوبی داشته‌ایم و روزهای بدی هم داشته‌ایم، همان‌طور که با اسب‌ها پیش می‌آید، اما حتی همان روزهای بد هم باز روزهای خوبی بوده‌اند چون کسی پیدا می‌شود که بیاید و کنارت باشد.»
کریس، پدری که خودش اهل اسب نیست، بعد از گرفتن مدرک مربوطه، در تمرینات تیراندازی کمک می‌کند.
او می‌گوید: «لوئیز اسب داشت و برای همین من از همان اول پذیرفته بودم که بچه‌ها قرار است به اسب‌ها علاقه‌مند شوند. از بین همه فعالیت‌های پونی کلاب، احتمالاً تت آن یکی است که به‌مراتب بیشترین تعداد پدرها در آن حضور دارند. خودم هم مهارت‌هایی یاد گرفته‌ام، هرچند نه لزوماً مهارت‌های سوارکاری.»
دیزی از چالش بخش کراس‌کانتری لذت می‌برد و به دویدن هم علاقه دارد — و می‌گوید باید روی تیراندازی و شنایش سخت کار کند.
او می‌گوید: «من گاهی با شنا مشکل دارم، اما فقط سه دقیقه است و هر شرکت‌کننده‌ای نقاط قوت و ضعف خودش را دارد.»
او می‌گوید: «بخش اجتماعی برای من نقش خیلی مهمی دارد؛ فکر نمی‌کنم این جنبه مفرح را در رشته‌های دیگر تا این حد داشته باشید. ما مثل یک خانواده هستیم. قهرمانی‌ها بهترین فضا را دارند و بهترین مهمانی را. »
«همه اعضای خانواده درگیر می‌شوند، پدرها اغلب بیش از دیگر رشته‌های پونی کلاب حضور دارند و دوستی‌هایی شکل می‌گیرد که تا آخر عمر باقی می‌ماند»
هری مید
از تتراتلون پونی کلاب تا المپیک
تتراتلون ورزشکاران طراز اول بسیاری را در رشته‌های مختلف پرورش داده است؛ از جمله ایونتینگ، شنا، تیراندازی و پنج‌گانه مدرن.
لوییز وا، که پیش‌تر با نام خانوادگی هلی‌یر شناخته می‌شد و قهرمان سابق تتراتلون اوپن پونی کلاب بود، در پنج‌گانه مدرن برای بریتانیا مدال‌های قهرمانی اروپا را به دست آورد.
لوییز، که دختر هشت‌ساله‌اش شارلوت حالا وارد تتراتلون شده است، می‌گوید: «از حضور در تتراتلون فوق‌العاده لذت بردم؛ درهای خیلی زیادی را به روی اتفاقات شگفت‌انگیز برایم باز کرد.»
او می‌گوید: «چالش رشته‌های مختلف را دوست داشتم و دوستانی پیدا کردم که برای تمام عمر کنارم ماندند؛ آن‌ها به مراسم عروسی‌ام آمدند و یکی از آن‌ها مادرخوانده دخترم است. »
یکی دیگر از تتراتلت‌های سابق، کیت آلنبی است که در المپیک ۲۰۰۰ سیدنی مدال برنز گرفت.
کیت می‌گوید: «من در استرالیا بزرگ شدم؛ جایی که همه شنا می‌کنند. بعد وقتی به
دارتمور نقل مکان کردیم، چند جلسه آموزش سوارکاری گرفتم.
بدون این‌که پونی داشته باشم به پونی کلاب پیوستم و وقتی همه مسابقه‌هایی را که به پونی نیاز داشت خط زدم، یکی از گزینه‌هایی که باقی مانده بود تتراتلون بود.»
او می‌گوید: «پدر و مادرم فوق‌العاده بودند. آن‌ها یک باشگاه تیراندازی محلی پیدا کردند که به من تیراندازی یاد داد و بعدتر هم یک پونی امانی گرفتم. همه‌چیز کنار هم قرار گرفت و دیگر هرگز به عقب نگاه نکردم.
«در پونی کلاب پیشرفت کردم، بعد به تیم‌های بریتانیایی رسیدم و در سراسر دنیا دوست پیدا کردم. در واقع اصل ماجرا همین بود؛ دوستی‌ها. عکسی روی دیوار خانه پدر و مادرم هست که من، جنت بریک‌ول، نیکولا ویلسون و چند نفر دیگر را در قهرمانی‌های پونی کلاب نشان می‌دهد؛ زمانی که حدود ۱۷ یا ۱۸ ساله بودیم.
کیت که اکنون معلم تربیت‌بدنی در مدرسه است، می‌گوید تتراتلون به جوانان یاد می‌دهد که «خودشان را مدیریت کنند».
او توضیح می‌دهد: «به شما یاد می‌دهد چطور بفهمید نقاط ضعف‌تان کجاست و چگونه می‌توانید بیشترین پیشرفت را به دست بیاورید. وقتی هم‌تیمی‌ها کنارتان هستند، از یکدیگر حمایت می‌کنید.»
او می‌گوید: «اگر کسی در یکی از بخش‌ها بهتر باشد، به الگوی شما تبدیل می‌شود، اما شاید شما در بخش دیگری به او کمک کنید؛ این یک رابطه دوطرفه است. در تتراتلون هیچ‌کس بیش از حد مغرور نمی‌شود، چون همه هم نقطه قوت دارند و هم نقطه ضعف.»
فعالان این ورزش می‌گویند تتراتلون مهارت‌های ارزشمند زندگی را می‌سازد؛ و روحیه اجتماعی آن با شمار افرادی، چه ورزشکار و چه والدین، که بعدتر در نقش داوطلب بازمی‌گردند، بیش از پیش نمایان می‌شود.
مندی می‌گوید: «این بهترین ورزشی است که هر کودکی می‌تواند واردش شود و به همین دلیل من آماده‌ام برگردم و دینم را به این ورزش ادا کنم.»
قرار است یک رقابت تازه قهرمانی تتراتلون جام ملت‌ها در سپتامبر ۲۰۲۷ در برکنبرو، نورث یورکشایر، آغاز به کار کند.
ریچل مونتگمری، هم‌سازمان‌دهنده و هماهنگ‌کننده تتراتلون منطقه ۷ پونی کلاب، می‌گوید: «ما می‌خواستیم سطحی اضافه فراتر از قهرمانی‌های پونی کلاب فراهم کنیم تا افراد هدف تازه‌ای برای رسیدن داشته باشند. آن‌ها کمی مسافت بیشتری در دو و شنا خواهند داشت، بخش کراس‌کانتری اندکی فنی‌تر خواهد بود و ما از سیستم تیراندازی ایرلندی پیروی می‌کنیم که کمی متفاوت است.»
این مسابقه در ابتدا برای رده بزرگسالان راه‌اندازی می‌شود و امید می‌رود این قالب توسعه پیدا کند و رده‌های نوجوانان را هم در بر بگیرد.
ریچل افزود: «امیدواریم در آینده این رقابت در سراسر ایرلند و اروپا جابه‌جا شود و بهترین ورزشکاران را گرد هم بیاورد تا مقابل یکدیگر رقابت کنند.»