بحث کارشناسان درباره تعریف و سنجش هارمونی در درساژ
در دنیای درساژ، بحثها درباره اینکه «هارمونی» چگونه باید تعریف شود همچنان ادامه دارد.
هورس اند هاوند گزارش داده بود که در میان تغییرات پیشنهادی قوانین FEI برای سال ۲۰۲۷ در درساژ، درساژ بریتانیا (BD) از طریق فدراسیون سوارکاری بریتانیا خواستار «تعریفی روشن از هارمونی» شده است (خبر، ۶ اوت).
جیسون براوتیگام (Jason Brautigam)، مدیرعامل درساژ بریتانیا، به هورس اند هاوند گفت: «هارمونی برای هدف درساژ، امری بنیادین است.»
او گفت: «هدف، پرورش اسب بهعنوان ورزشکاری شاد از راه آموزش هارمونیک است؛ بهگونهای که اسب رها و انعطافپذیر باشد، اما در عین حال بااعتمادبهنفس و مشتاق بماند و با سوارکار به درک متقابل برسد.»
او افزود: «این ویژگیها در شراکت میان اسب و سوارکار آشکار میشود و در اجرا سنجیده میشود؛ از طریق گامها، حرکات، درگیری اندامهای عقبی که از پیشرانش سرچشمه میگیرد و بدون تنش یا مقاومت است.
«این، مبنای روشنتری برای توصیف هارمونی در عمل به ما میدهد.
«چالش این است که این موضوع بهاندازه کافی شفاف بیان شود تا داوران بدانند باید به دنبال چه چیزی باشند و سوارکاران و مربیان نیز درک کنند که باید چه چیزی را دنبال کنند.
«اگر میخواهیم سوارکاری هارمونیک را تشویق کنیم، داوری باید آن را بهصورت منسجم شناسایی و پاداش دهد.»
آقای براوتیگام اضافه کرد که درساژ بریتانیا معتقد است هارمونی باید در حرکات انفرادی ارزیابی شود، نه در قالب یک برداشت کلی یا نمره جمعی، و باید هم کیفیت حرکت و هم چگونگی دستیابی به آن را بازتاب دهد.
او گفت: «بهجای آنکه یک نمره جمعی دیگر را دوباره وارد کنیم، معتقدیم هدف باید این باشد که هارمونی در ارزیابی خودِ اجرا نهادینه شود.»
او افزود: «هارمونی نباید بهعنوان یک مؤلفه زیباییشناسانه اضافی در کنار اصول بنیادین درساژ تلقی شود.
«هارمونی جزئی جداییناپذیر از کار است؛ یعنی آموزش هارمونیک اسب در وضعیتی مثبت از نظر ذهنی و جسمی، که در نهایت به ورزشکاری بااعتمادبهنفس و راغب به همکاری منجر میشود.»
آقای براوتیگام گفت گام بعدی، رسیدن به «تعریفی روشن و قابل استفاده» است و سپس باید اطمینان حاصل شود که داوری در سراسر تست، این تعریف را بازتاب میدهد.
او گفت: «تغییرات پیشنهادی در قوانین FEI و بازنگری تستها که پس از آن انجام خواهد شد، این فرصت را در اختیار ما میگذارد که به این هدف برسیم.»
ایزوبل وسلز (Isobel Wessels)، داور بینالمللی درساژ، به هورس اند هاوند گفت داوران، سوارکاران و مربیان خوب میدانند هارمونی چیست.
او گفت: «هر کسی معیار خودش را برای هارمونی دارد؛ در کشورهایی که سابقهای در ورزش سوارکاری ندارند شاید سختتر باشد که عنوان مشخصی برای آن گذاشت، اما من واقعاً معتقدم بیشتر افراد درساژ وقتی هارمونی را میبینند، آن را تشخیص میدهند.»
او گفت: «برای من، هارمونی زمانی است که اسب با سبکی و با کمکهای بسیار ظریف، بیوقفه از یک حرکت به حرکت بعدی میرود.
«این نشان میدهد اسب مایل است با سوارکار همکاری کند؛ اما اگر سوارکار اصلاً چیزی از او نخواهد، آن هم فایدهای ندارد.»
او افزود: «ما بهعنوان داور، از همان لحظهای که اسب در امتداد لبه میدان میچرخد، آن را میخوانیم.
«اگر اسبی از چیزی رم کند، از نظر من این نشانه نبود هارمونی نیست؛ بلکه واکنش یک حیوان زنده به محیط اطرافش است.»
اما اگر ببینم اسبی به شکلی منفی واکنش نشان میدهد، چون تحت استرس است یا سوارکار از مهارت کافی برخوردار نیست، نمره را پایین میآورم و متناسب با آن توضیح میدهم.
ایزوبل افزود که داوران از قوانین FEI پیروی میکنند و هر سال در دورههای آموزشی و آزمونها شرکت میکنند.
او گفت: «اگر کسی در جایگاه داوران نشسته باشد و دیده باشد که برای ثبت نظر و دادن نمره، بدون اینکه از روند کار عقب بمانید، فقط چند ثانیه فرصت دارید، میفهمد که این کار تا چه اندازه دشوار است و همه ما کاملاً از تاثیری که داریم آگاهیم.»
او گفت: «این واژه ‹هماهنگی› همیشه در صدر توجه ما بوده است.
موضوع تازهای نیست؛ همیشه بخشی از مقیاس تمرین بوده و نظر شخصی یک نفر هم نیست، بلکه بخشی از دستورالعملی است که برای سوارکاری، آموزش و داوری از آن پیروی میکنیم.»
ناتالی واران، مشاور بینالمللی رفاه حیوانات، گفت تعریف هماهنگی «فقط زمانی مفید است که به چیزی منجر شود که بتوان آن را دید، توصیف کرد و بر سر آن به توافق رسید».
پروفسور واران گفت: «به همین دلیل است که سنجش اهمیت دارد.
این کار جای قضاوت افراد باتجربه در کار با اسب را نمیگیرد، اما مبنایی محکم برای آن قضاوت فراهم میکند و اکنون میتوان چندین بخش از آنچه ‹هماهنگی› نامیده میشود را از این طریق ارزیابی کرد.»
پروفسور واران گفت شواهد نشان میدهد که اگر با هماهنگی «فراتر از یک برداشت زیباشناختی» برخورد شود، میتوان آن را «به اندازه کافی دقیق تعریف کرد تا قابل امتیازدهی باشد».
او گفت: «اگر آن را بهعنوان برهمکنش میان ارتباط، رفتار و حالت عاطفی اسب، عملکرد بیومکانیکی و پیامدهای بلندمدت رفاه تعریف کنیم، این امکان فراهم میشود که ویژگیهای زیربنای یک اجرای موفق را تعریف، آموزش و بهطور فزاینده اندازهگیری کنیم.»
او گفت: «اگر از این زاویه به موضوع نگاه کنیم، هماهنگی دیگر یک آرمان هنری تعریفناپذیر نیست، بلکه یکی از ویژگیهای اسبداری و سوارکاری خوب است که بر پایه شواهد شکل گرفته و وقتی علم برای پشتیبانی از آن وجود داشته باشد، میتوان آن را منصفانه ارزیابی کرد.»