انتخاب ریتم مناسب در مسیر پرش با اسب
یکی از رایجترین مشکلاتی که میبینم سوارکاران ردههای پایه و آماتورهای بزرگسال در مسیر با آن دستوپنجه نرم میکنند، حفظ ریتمی یکنواخت است. هدف همه باید این باشد که دور را با همان ریتمی به پایان برسانند که با آن شروع کردهاند؛ اما گفتنش آسانتر از انجام دادنش است. در ۸ مورد از هر ۱۰ مورد، سوارکاران شروع را بیش از حد آهسته انجام میدهند و پایان را بیش از حد تند. بعضیها هم با ریتمی مناسب آغاز میکنند، اما در میانه مسیر سرعت را کم میکنند و دیگر هرگز به ریتم لازم برنمیگردند.
ریتم ناپایدار نهتنها جریان روان و خوشایندی را که داور بهدنبالش است از بین میبرد، بلکه در توانایی شما برای پیدا کردن فاصله مناسب تا موانع هم اختلال ایجاد میکند. اگر به هر مانع با یک کانتر کاری قابلاعتماد نزدیک شوید ـ همان کانتری که معمولاً مسیرهای هانتر بر مبنای آن چیده میشوند ـ برای رسیدن به نقطه درست جدا شدن از زمین سه انتخاب دارید: حفظ همین ریتم، جلوتر بردن اسب یا کمی صبر کردن. اما اگر به مانع یا بیش از حد آهسته نزدیک شوید یا بیش از حد تند، دامنه انتخابهای شما محدود میشود. برای مثال، اگر بیش از حد سریع بروید، در انتهای گام اسبتان به مانع میرسید؛ یعنی بلندترین گامی که او میتواند با راحتی بردارد. در آن صورت فقط دو انتخاب برایتان میماند: یا با فاصلهای خیلی بلند و تخت به مانع میرسید، یا مجبور میشوید در آخرین لحظه گام اسب را کوتاه کنید و به نقطهای بیش از حد نزدیک برای جدا شدن از زمین برسید.
تمرکز بر ریتم، بهجای فاصلهها، در واقع پیدا کردن آن فاصلهها را آسانتر میکند. وقتی سوارکاران نگران پیدا کردن فاصله مناسب میشوند، معمولاً بدنشان منقبض میشود و با دستهایشان بیش از حد کار میکنند. اما وقتی تمرکزشان را روی ریتم میگذارند، آرامتر میشوند و فشار دستشان روی دهان اسب کمتر میشود. در نتیجه، موانع تا حدی به موضوعی فرعی تبدیل میشوند و فاصلهها خودبهخود درست از کار درمیآیند.
این البته به آن معنا نیست که باید در تمام طول مسیر دقیقاً با یک ریتم ثابت حرکت کنید. بعد از هر پرش، سرعت شما باید موقتاً کمتر شود تا شما و اسبتان تعادلتان را بازیابید. با این حال، بعضی افراد بیش از حد صبر میکنند تا دوباره به کانتر کاری برگردند و در نتیجه برای نزدیک شدن مناسب به مانع بعدی دیر میشود. هرچه زودتر به ریتم نمایشی همیشگی خودتان برگردید، بهتر است. تمرینهای زیر به شما کمک میکند این کار را انجام دهید.
شناخت سرعتهای مختلف
پیش از آنکه بتوانید ریتمتان را بهطور مداوم کنترل کنید، باید بتوانید سرعتهای مختلف اسبتان را تشخیص دهید. برای این کار، من دوست دارم از روشی برای ساختن یک سرعتسنج ذهنی استفاده کنم که نخستین بار آن را از جورج موریس یاد گرفتم. به سرعتهای اسبتان طوری فکر کنید که انگار بر حسب مایل در ساعت هستند. لازم نیست این اعداد واقعاً دقیق باشند؛ برای مثال، «۶ مایل در ساعت» شما لازم نیست واقعاً ۶ مایل در ساعت باشد. این فقط روشی است که به خاطر سپردنشان را آسانتر میکند.
از بازهای بین ۰ تا ۱۰ مایل در ساعت استفاده کنید؛ بهطوری که ۰ به معنی ایست کامل و ۱۰ به معنی چهارنعل دستی باشد. هر چیزی بالاتر از ۱۰، سرعتی خارج از کنترل است که احتمالاً ترجیح میدهید از آن دوری کنید. روی فلت، با هر یک از این سرعتها آشنا شوید؛ از ایست شروع کنید و تکتک سرعتها را تا ۹ یا ۱۰، اگر با آن راحت هستید، پیش ببرید و بعد دوباره قدمبهقدم به ۰ برگردید. بنابراین:
۱ مایل در ساعت یعنی یک قدم معمولی
۲ مایل بر ساعت، قدم کاری است.
۳، یورتمه جمع است.
۴، یورتمه کاری است.
۵، یورتمه کشیده است.
۶، کانتر بسیار جمع است.
۷، کانتر متوسط است.
۸، کانتر کاری است؛ همان سرعتی که معمولا در میدان مسابقه به کار میآید.
۹، کانتر کشیده است، اما هنوز به چهارنعل دستی نرسیده است.
نکته: در متن و شرح عکسها، برای توصیف تغییرات سرعت از اصطلاحات رایج در پرش با اسب و هانتر استفاده میکنم؛ اصطلاحاتی که ممکن است در رشتههای دیگر معنای متفاوتی داشته باشند. برای مثال، کانتر متوسط من به اندازه کانتر متوسط در «سرعتسنج» یک سوارکار درساژ یا ایونتینگ رو به جلو نیست.
وقتی میان این سرعتها جابهجا میشوید، مدام از خودتان بپرسید: «الان با چه سرعتی میروم؟» بهویژه در هر گام حرکتی، سعی کنید تفاوت هر سرعت را با سرعت بعدی بهروشنی مشخص کنید. مثلا در کانتر، سرعت ۶ باید جمعتر از ۷ احساس شود و ۷ باید کمی راحتتر از ۸ باشد، در حالی که ۸ باید اندکی قویتر حس شود؛ ۹ هم باید بهوضوح از ۸ رو به جلوتر باشد.
برای انتقالهای رو به جلو، چه درون یک گام حرکتی و چه بین گامهای مختلف، ساقها را ببندید، نشیمن خود را کمی از زین سبک کنید و با دستها حرکت دهان اسب را همراهی کنید. برای انتقالهای رو به پایین، در زین بنشینید، پاشنهها را عمیقتر پایین بدهید و کمی وزن بیشتری در دستها نگه دارید. به محض اینکه اسب با کمکردن سرعت پاسخ داد، فشار روی عنان را سبکتر کنید. این کار او را تشویق میکند که خودش سرعت جدید را حفظ کند.
سرعتهای متفاوت را حفظ کنید
وقتی سرعتهای مختلف را کمکم تشخیص میدهید، گام بعدی این است که یاد بگیرید چگونه آنها را حفظ کنید. بعد از اینکه هر سرعت را شناسایی کردید، از خودتان بپرسید: «میتوانم همین را نگه دارم؟» پیش از آنکه سرعت را عوض کنید، مدتی هر کدام را حفظکردن تمرین کنید. آیا میبینید سرعت ۸ شما کمکم به ۹ نزدیک میشود یا به ۷ افت میکند؟ تشخیص هر یک از این گرایشها ــ که اغلب کاملاً ناخودآگاه رخ میدهد ــ بعداً وقتی میخواهید برای مسیرتان برنامهریزی تاکتیکی انجام دهید، بسیار ارزشمند خواهد بود.
اگر کسی روی زمین باشد و در تشخیص این سرعتهای مختلف به شما کمک کند، کار آسانتر میشود، اما خودتان هم میتوانید این مهارت را یاد بگیرید. فقط به تکرار فراوان نیاز دارد.
بعد از اینکه چند بار «سرعتسنج» خودتان را بالا و پایین بردید، وقت آزمون آن است. کانتر ۸ خود را پیدا کنید، بعد ببینید آیا میتوانید از آن به ۶ برسید، و سپس امتحان کنید که آیا میتوانید ۹ را هم اجرا کنید. با سرعتهای مختلف بازی کنید تا کمکم دقیقاً متوجه شوید برای رفتن از یکی به دیگری چه لازم است ــ و چقدر زمان میبرد. مثلاً رسیدن از ۹ به ۷ چقدر طول میکشد؟ در حالت ایدهآل، هر انتقال باید تیز و روان باشد و فقط در یک یا دو گام کامل شود.
اگر اسبتان کمی تنبل است، انتقالهای رو به بالا را زیاد تمرین کنید. حتماً او را نسبت به فشار پایتان پاسخگو کنید و هر جا لازم بود، این فشار را با مهمیز کامل کنید. اگر به آن هم پاسخ نداد، یک صدای تشویقی با دهان اضافه کنید. اگر باز هم جواب نداد، شلاق را پشت ساقتان به کار ببرید. اگر اسبتان بهطور مزمن در پاسخدادن کند است، در امتداد ضلع بلند میدان نقطهای را جلوتر انتخاب کنید و تصمیم بگیرید تا آن نقطه به سرعت ۹ مایل در ساعت برسید. بعد همه کمکهای رانشی را با هم به کار ببرید ــ ساق، مهمیز، صدای تشویقی و شلاق ــ تا در همان نقطه به آن سرعت برسید. پس از عبور از آن، سرعت ۹ را تا دور پیچ حفظ کنید و بعد انتقال رو به پایین را بخواهید. (اگر در مانژ کوچکی با پیچهای تنگ سوارکاری میکنید، سرعت ۹ را فقط در خط مستقیم اجرا کنید. بعد برای پیچ، سرعت را به ۸ یا ۷ کاهش دهید.)
در سوی دیگر ماجرا، اگر اسبی پرشورتر دارید که سرعتش بهمرور بیشتر میشود، انتقالهای رو به پایین را زیاد تمرین کنید: از قدم به ایست، از یورتمه به ایست، از کانتر به قدم و مانند اینها.
وقتی انتقال بین سرعتها را تمرین میکنید، از نشانههای دیداری اطراف مانژ استفاده کنید؛ مثل حروف درساژ، پایههای حصار، علامتهای روی دیوار و مانند آنها. بعد با خودتان چالش ایجاد کنید و برنامه بریزید که در نقاط مشخصی به سرعتهای معینی برسید. برای مثال، کانتر ۸ را روی دست راست پیدا کنید و تصمیم بگیرید بین حروف A و K سرعت را به ۷ برسانید. یا دو پایه حصار را انتخاب کنید و برنامه بگذارید پنج گام را با سرعت ۷ مایل در ساعت بروید، در حالی که شروع و پایانتان با سرعت ۹ مایل در ساعت باشد. از انتقالهایی شروع کنید که برایتان آسانتر است و بعد بهتدریج خودتان را با موارد دشوارتر محک بزنید.
تنظیم ریتم در پیچ
وقتی توانستید سرعتهای مختلف کانتر خود را تشخیص بدهید، دو چوب زمینی یا کاوالتی را در ضلعهای بلند میدان، درست روبهروی هم قرار دهید (مطابق شکل زیر). سپس طوری برنامهریزی کنید که از روی این چوبها مانند مانع عبور کنید و بین آنها یک پیچ خوب سوار شوید. تصور کنید این چوبها روی صفحه ساعت در موقعیتهای ۳ و ۹ قرار دارند و اوج پیچهای بین آنها در موقعیتهای ۱۲ و ۶ است. شکل پیچها اهمیتی ندارد؛ میتوانند گرد و شبیه نیمدایره باشند یا حالت بیضیتری داشته باشند.
به نخستین چوب با کانتر ۸ مایلبرساعت نزدیک شوید. این ریتم را حفظ کنید تا فاصلهتان را تا چوب ببینید. سپس اگر فاصله درست به نظر میرسد همان را نگه دارید، یا کانتر را کمی تنظیم کنید تا با راحتی به چوب برسید؛ یعنی برای فاصلهای جمعتر آن را به ۷ کاهش دهید یا برای فاصلهای بلندتر به ۹ افزایش دهید. پس از عبور از چوب، بلافاصله وزن خود را در زین و پاشنهها پایین بیندازید و دستها و نگاهتان را بالا بیاورید و از اسب بخواهید به ۷ مایلبرساعت برگردد. این سرعت بازیابی شماست.
هنگام ورود به پیچ، آماده باشید که تا زمانی که به اوج پیچ میرسید دوباره به ۸ برگردید؛ اگر عبور از مانعِ موقعیت ۳ را با دست راست شروع کرده باشید، این نقطه همان موقعیت ۶ خواهد بود. با حفظ این ۸، اسب از پیچ با حرکت رو به جلو و مناسب خارج میشود و آماده خواهید بود تا به همان شکلی که از روی چوب اول عبور کردید، به چوب دوم نزدیک شوید. (اگر روی اسب جوان کار میکنید، اشکالی ندارد که پس از چوب اول و در شروع پیچ به یورتمه برگردید، سپس دوباره کانتر را بگیرید و پیش از خروج از پیچ، ۸ خود را دوباره پیدا کنید.)
همین روش را روی چوب دوم هم تکرار کنید؛ در صورت لزوم برای نقطه برخاست تنظیم انجام دهید، بعد در مرحله بازیابی سرعت را به ۷ کاهش دهید و تا اوج پیچ بعدی دوباره به ۸ برگردید. اولویت نخست شما باید رسیدن به سرعتهای درست در نقاط درست باشد. اولویت دوم، وضعیت بدنی شماست. بهطور کلی، بیشتر سوارکاران هنگام فرود، بدن را جلوتر از حرکت میاندازند. حتماً بلافاصله بعد از هر چوب هرچه سریعتر به زین برگردید. در غیر این صورت، هر زمان فرصت فکر کردن داشتید، از خودتان بپرسید: «آیا در میانتنهام احساس قدرت میکنم؟ آیا بالاتنهام کشیده و قائم است؟ آیا دستهایم آرام و ثابت هستند؟» اگر فردی روی زمین دارید، از او بخواهید هم درباره سرعت شما و هم درباره شکل وضعیت بدنیتان در لحظههای مختلف این تمرین بازخورد بدهد.
وقتی این تمرین خوب پیش رفت، چوبها را با مانعها جایگزین کنید و آن را به همان شکل تکرار کنید. در این مرحله، سعی کنید دشوارترین بخشهای پیچ را شناسایی کنید. هر اسب متفاوت است. بعضیها در مرحله بازیابی سختتر به ۷ برمیگردند؛ بعضی دیگر برای اینکه تا اوج پیچ دوباره به ۸ برسند، به تشویق بیشتری نیاز دارند. مجهز بودن به این شناخت از گرایشها و ویژگیهای خاص اسبتان، یکی از پایههای بسیار ارزشمند برای سواری موفق در مسیر مسابقه است.
کنترل ریتم در طول مسیر
گام بعدی این است که این مهارتها را در یک مسیر ساده هانتر با موانع تکیِ دارای تقربهای طولانی و خطوط روان تمرین کنید (به عکسهای پایین نگاه کنید). یادتان باشد با کانترِ ۸ شروع کنید و پس از هر بازیابی بعد از پرش، در سریعترین زمان ممکن به آن برگردید؛ همیشه پیش از رسیدن به بالای هر پیچ. اگر صبر کنید تا بعد از خروج از پیچ و صاف شدن مسیر، کانترِ ۸ خود را پیدا کنید، دیگر دیر شده است. در حالت ایدهآل، بهتر است پیش و پس از هر خط هم روی ۸ باشید، اما ممکن است برای نقطه برخاستنِ مانع لازم باشد کمی آن را تنظیم کنید. اگر با ۷ به پرش میرسید، سعی کنید سریع دوباره به ۸ برگردید. اگر با ۹ به پرش میرسید، سعی کنید دوباره آن را روی ۸ آرام و متعادل کنید.
برای اینکه بهتر بتوانید ریتمتان را در طول مسیر زیر نظر داشته باشید، هر بار که سرعت را تغییر میدهید، عدد آن را با صدای بلند بگویید. در تقربها، ۸ خود را پیدا کنید و آن را بلند بگویید. وقتی در مرحله بازیابی به ۷ میرسید، آن را بگویید. در بالای هر پیچ هم با صدای بلند تأیید کنید که به ۸ اصلی خود برگشتهاید.
وقتی در کنترل ریتم روی این مسیر پایه به راحتی رسیدید، به سراغ مسیرهای فنیتر بروید. این مهارتها در مسیرهای اکویشن، هندیهانتر و پرش با اسب به کارتان میآید. در بعضی پیچهای تنگ و رولبکها در پرش با اسب، شاید زمان نداشته باشید برای پرش بعدی دوباره به ۸ برگردید، اما همچنان باید بلافاصله پس از پرش قبلی مرحله بازیابی را انجام دهید؛ یعنی وزنتان را از روی گردن اسب بردارید، به مانع بعدی نگاه کنید و پیش از پیچ سرعت را کم کنید.
در مسابقات، چون از قبل تمرین لازم را انجام دادهاید، میدانید روی کدام بخشهای مسیر باید بیشتر تمرکز کنید. سوارکارها فکر میکنند در طول مسیر زمان زیادی دارند، اما جزء بعدی مسیر خیلی سریعتر از چیزی که انتظار دارید از راه میرسد. با این سرعتسنج تازه، همیشه کانتری را که نیاز دارید در اختیار خواهید داشت و مسیر را با همان ریتمی که شروع کردهاید، به پایان میرسانید.
درباره کریستی هررا
کریستی مککورمک در سال ۲۰۰۲ در فینال استعدادیابی پرش با اسب فدراسیون سوارکاری آمریکا به قهرمانی رسید و سپس بهعنوان سوارکار حرفهای برای سوارکاران مطرحی چون جن آلفانو، بیزی مدن، نونا گارسون و آرون ویل فعالیت کرد و یک سال نیز برای استپهکس استیبلز در بلژیک سوارکاری کرد؛ جایی که در چندین کلاس جایزه بزرگ به پیروزی رسید. او در پنج سال بعد، در کنار میسی کلارک به آموزش شمار زیادی از قهرمانان ملی اکویتیشن کمک کرد؛ از جمله خواهرش، کیمی مککورمک، که در سال ۲۰۰۷ هم فینال مدال ملی هانتر سیت پسوا/فدراسیون سوارکاری آمریکا و هم قهرمانی ملی مکلی ASPCA را برد. در سال ۲۰۱۶، کریستی در غیاب جن آلفانو که بهدلیل مصدومیت از میادین دور بود، جانشین او شد و همان سال با اسب میس لوسی متعلق به هلن لنهان، قهرمانی اینترنشنال هانتر دربی USHJA را به دست آورد. کریستی اکنون در ساراتوگا اسپرینگز، نیویورک زندگی میکند و بهعنوان سوارکار آزاد و مدرس فعالیت دارد. او همچنین یکی از مجریان پادکست پرش با اسب است.