راهکارهای بیرون آوردن ایمن اسب از چراگاه
پرسش: اسب من با هفت اسب دیگر در مرتع نگهداری می‌شود. بعضی وقت‌ها وقتی می‌روم او را به داخل اصطبل بیاورم، بقیه اسب‌ها دور دروازه جمع شده‌اند. عبور دادن او از کنار آن‌ها و بیرون آوردنش از مرتع، بدون این‌که اشتباهی اسب دیگری هم بیرون بیاید یا بدتر از آن، لگد بخورم یا زمین بخورم، برایم نگران‌کننده است. برای انجام امن این کار پیشنهادی دارید؟
~ یکی از خوانندگان پراکتیکال هورسمن
کمی هلسکی، دکتری، توضیح می‌دهد
پاسخ: این یکی از خطرناک‌ترین موقعیت‌هایی است که افراد درگیر با اسب با آن روبه‌رو می‌شوند، چون تعامل اسب‌ها با یکدیگر می‌تواند بسیار غیرقابل پیش‌بینی باشد. اسب‌ها به‌ندرت عمدا به انسان آسیب می‌زنند، اما درک نمی‌کنند که ما در مقایسه با آن‌ها چقدر کوچک‌تر و آسیب‌پذیرتریم. به همین دلیل، وقتی با هم درگیر می‌شوند، ممکن است ما به‌سادگی وسط ماجرا گرفتار شویم؛ اتفاقی که می‌تواند پیامدهای جدی داشته باشد.
در این وضعیت کنار دروازه، نه‌فقط در معرض لگد خوردن یا زیر دست‌وپا ماندن هستید، بلکه اگر اسب‌تان ناگهان برای دور شدن از حمله یک اسب دیگر خودش را از شما بکشد، ممکن است دچار سوختگی ناشی از طناب یا آسیب‌دیدگی دست هم بشوید. چند عامل باعث می‌شود محدوده دروازه به‌طور ویژه خطرناک باشد.
اسب‌ها انسان را یک منبع می‌بینند، بنابراین وقتی وارد مرتع می‌شویم، معمولا دور ما جمع می‌شوند تا ببینند آیا غله یا خوراکی همراه داریم یا نه؛ یا فقط می‌خواهند گردن‌شان را بخارانید. غله به‌ویژه انگیزه بسیار قوی‌ای برای آن‌هاست. اگر کسی یک روز در مرتع به اسب‌ها غله بدهد، روز بعد هم همان انتظار را خواهند داشت. میزان توجه آن‌ها به شما به اندازه و کیفیت مرتع هم بستگی دارد. اگر در پادوک نسبتا کوچکی باشند که علف کمی دارد و سرگرمی کمتری در آن هست، احتمالا بیشتر از زمانی به شما توجه می‌کنند که در مرتعی بزرگ با علف فراوان باشند.
عامل مهم دیگر، پویایی گله است. اسب‌ها برای دسترسی به منابع، با درجات مختلفی از پرخاشگری با هم رقابت می‌کنند. اگر اسب شما در برابر دیگران معمولا مطیع باشد ــ مثلا اگر مرتب او را از کنار علوفه، غله، سرپناه و مانند آن کنار می‌زنند ــ هنگام عبور از کنار آن‌ها همراه شما، به‌مراتب مضطرب‌تر خواهد بود.
مهم نیست روی طناب هدایت چقدر خوش‌رفتار باشد؛ در آن لحظه نگرانی او از شما کمتر از نگرانی‌اش بابت گاز گرفته شدن یا لگد خوردن از اسب‌های دیگر است. از سوی دیگر، اگر اسب شما در میان آن جمع از اسب‌های غالب‌تر باشد، در چنین شرایطی بسیار آرام‌تر خواهد بود، چون می‌داند به احتمال زیاد بقیه کاری به او نخواهند داشت.
خطر را کنار دروازه به حداقل برسانید
در هر صورت، چند کار می‌توانید انجام دهید تا خطر کمتر شود. اول این‌که یک قانون قطعی بگذارید که به اسب‌های دیگر در مرتع خوراک ندهید، تا هرگز شما را با غذا مرتبط ندانند. اگر گرفتن اسب‌تان دشوار است، اشکالی ندارد به او خوراکی تشویقی بدهید؛ فقط سعی کنید این کار را به‌شکلی نامحسوس انجام دهید که توجه بقیه اسب‌ها را جلب نکند.
دوم این‌که، اگر امکانش را دارید، مدتی از یک فرد باتجربه در کار با اسب کمک بگیرید تا اعتمادبه‌نفس بیشتری پیدا کنید. از او بخواهید اسب‌های دیگر را دور کند و جلوی آن‌ها بایستد تا شما بتوانید با حوصله و دقت، اسب‌تان را از دروازه عبور دهید. هرگز او را با عجله از دروازه رد نکنید. این کار می‌تواند او را عصبی‌تر و کنترلش را دشوارتر کند، به‌ویژه اگر ناخواسته یک یا دو بار دروازه به کپلش برخورد کند.
اگر کسی را برای کمک در اختیار ندارید، هنگام نزدیک شدن به دروازه با دست آزاد خود حرکت دورکننده انجام دهید تا گله پراکنده شود. از بلند کردن صدا خودداری کنید، چون ممکن است اسب خودتان را هم مضطرب کند. یک کراپ یا شلاق درساژ همراه داشته باشید و اگر اسب‌های مزاحم بیش از حد به شما نزدیک شدند، آماده باشید با ضربه‌ای سبک به سینه آن‌ها وادارشان کنید فاصله بگیرند. (در حالت عادی من طرفدار تنبیه اسب‌ها با شلاق نیستم، اما در چنین لحظاتی ایمنی شما در اولویت مطلق است و یک ضربه سبک در زمان مناسب می‌تواند بسیار مؤثر باشد.)
همه اسب‌های اطراف‌تان را با دقت زیر نظر داشته باشید. در بیشتر مواقع، اسب‌های غالب بیش از آن‌که لگد بزنند، با گاز گرفتن اسب‌های مطیع‌تر را تهدید می‌کنند. با این حال، برای اطمینان بیشتر، اگر هر اسبی پشتش را به سمت شما کرد، فوراً اسب خودتان را عقب ببرید و از مسیری دیگر به دروازه نزدیک شوید.
راه‌حل‌های دیگر
اگر در گله یک اسب به‌خصوص دردسرساز وجود دارد، راه‌حل دیگر این است که ابتدا همان اسب را از چراگاه خارج کنید و موقتاً در یک پادوک یا باکس خالی قرار دهید تا بتوانید اسب خودتان را بیرون بیاورید. هرچند این کار زمان‌بر است، اما می‌تواند بخش زیادی از خطر و تنش کنار دروازه را کاهش دهد.
اگر بیرون آوردن اسب‌تان از چراگاه همچنان دشوار است، از مالک اصطبل بپرسید آیا مایل است در نقطه‌ای دیگر از امتداد حصار، دور از محلی که اسب‌ها معمولاً آن‌جا جمع می‌شوند، دروازه دومی اضافه کند یا نه.
راه‌حل دیگر ساختن یک «محوطه گیراندازی» است؛ محوطه‌ای کوچک که به ورودی چراگاه متصل می‌شود و می‌تواند اسب‌هایی را که یواشکی از دروازه عبور می‌کنند، با ایمنی در خود نگه دارد. این کار روند بیرون آوردن اسب را برای همه افراد درگیر، ایمن‌تر و کم‌استرس‌تر می‌کند.
درباره کمی هلسکی
دکتر کمی هلسکی، مدرس برنامه‌های علوم اسب، پیش از آن‌که در سال ۲۰۱۶ سمت استاد ارشد دانشکده کشاورزی، غذا و محیط زیست دانشگاه کنتاکی را بپذیرد، ۲۵ سال در دانشگاه ایالتی میشیگان تدریس کرد. تمرکز اصلی پژوهش‌های او بر رفاه و رفتار اسب است. کمی که از تمام عمر خود سوارکار بوده، در رشته‌های اسب‌های عرب، هانت‌سیت، وسترن و سدل‌سیت به میدان رفته و اکنون از تمرین درساژ در سطوح پایین لذت می‌برد.