آموزش بلند کردن پاها به اسب جوان روی موانع
سؤال: اسب جوان من در یادگیری پرش با اسب مشکل دارد. از روی چند مانع کوچک و ثابت پرید و عملکردش خیلی خوب بود، اما در مانعهای معمولی میدان، از میان چوبها رد میشود. پاهایش را جمع نمیکند و فقط از داخل مانع رد میشود. اسب بسیار خوبی برای پرش است و توانایی لازم را هم دارد، اما واقعاً نمیدانم چه کار باید بکنم. در منطقهای که من زندگی میکنم مربیان زیادی نیستند، بنابراین گرفتن کمک حرفهای دشوار است.
— جید سی.، کالیفرنیا
ویلهلم گن توضیح میدهد
پاسخ: متأسفانه نخستین توصیه من در این شرایط این است که از یک متخصص کمک بگیرید. برای اینکه بتوان تشخیص داد چرا یک اسب از میان مانعها رد میشود، به فردی با تجربه بسیار بالا در کار با اسب نیاز است. آیا اسب ناهماهنگ است؟ آیا دقت کافی ندارد؟ آیا درک لازم را ندارد؟ یا برعکس، بیش از حد باهوش است؟ آیا در مرحلهای نامتعادل از رشد قرار دارد که تعادلش را بر هم زده است؟ حتی اگر لازم باشد برای یک مشاوره یکباره با مربی یا کلینیسین مسافتی را طی کنید، باز هم ارزشش را دارد تا دقیقاً مشخص شود منشأ مشکل اسب شما چیست.
از آن فرد متخصص بخواهید مهارتهای سوارکاری شما را هم ارزیابی کند. برای آموزش پرش به یک اسب جوان، باید تعادل بسیار خوبی داشته باشید و «چشم» خوبی برای مانع داشته باشید؛ یعنی بتوانید فاصله تا مانع را درست تشخیص دهید و گام مناسب تا رسیدن به مانع را تعیین کنید. همچنین باید بتوانید به اسب کمک کنید تعادلش را حفظ کند. اگر او در مسیر نزدیک شدن به مانع تعادلش را از دست بدهد، یا شما او را با فاصله نامناسب به مانع برسانید، احتمالاً بهترین پرش خود را ارائه نخواهد کرد. حتی اسبهای بسیار بااستعداد هم وقتی سوارکارشان آنها را با فاصله بد به مانع میرساند، روی مانع اشتباه میکنند یا گاهی اصلاً از پریدن خودداری میکنند.
یکی از راههای خوب برای کنار گذاشتن نقش سوارکاری شما بهعنوان علت مشکل، این است که اسبتان را آزادپرش کنید.
یک راهروی ایمن با مانعهایی خوشنما و با فاصلههای راحت بسازید.
بعد تماشا کنید که اسب بهتنهایی چگونه میپرد.
با اینکه همه اسبها تا حدی توانایی پرش دارند، بعضی از آنها نسبت به بقیه زمان بیشتری لازم دارند تا این کار را یاد بگیرند.
ممکن است اسب شما فقط به تکرار بیشتری نیاز داشته باشد. اگر مطمئن هستید که مشکل از سوارکاری شما نیست، برای او یک تمرین ساده و خوشایند بچینید. یک چوب جهشی را ـ بسته به طول گام طبیعی اسب ـ در فاصله ۸ تا ۹ فوتی جلوی یک مانع عمودی به ارتفاع ۲ فوت قرار دهید؛ یا اگر سوارکار کمتجربهتری هستید، ارتفاع مانع را از این هم کمتر بگیرید. چند اینچ جلوتر از مانع هم یک چوب زمینی بگذارید.
این تمرین را با یک یورتمه رو به جلو، روان و سبکنشین آغاز کنید و اسب را صاف و متعادل نگه دارید.
این کار او را برای یک خیز خوب روی مانع آماده میکند.
وقتی از روی چوب جهشی عبور میکند، ساقهای خود را در دو طرف بدن اسب ببندید؛ انگار که میخواهید از او بخواهید وارد کانتر شود.
در یک شروع خوب به کانتر، از نوعی که در درساژ میبینید، اسبها با استفاده از همان عضلاتی بدن خود را بالا میآورند که برای برخاستن از روی مانع به کار میگیرند.
بهکار بردن این کمکها اسب شما را ترغیب میکند که پیش از پریدن از مانع عمودی، یک گام کانتر، یا به اصطلاح یک «جهش»، روی چوب جلویی بردارد.
در آن لحظه، وظیفه شما این است که مزاحمش نشوید و اجازه دهید خود مانع به او آموزش بدهد.
اگر اسب شما از میان این مانع عبور میکند، یک فلاورباکس را روی زمین و کمی جلوتر از آن قرار دهید.
این کار هم توجه او را جلب میکند و هم به او کمک میکند محل مناسب برخاستن را بهتر تشخیص دهد.
با انرژی و پیشرانی کافی به مانع نزدیک شوید؛ نه با عجله، بلکه همیشه با این حس که اسب شما جلوی پای شما قرار دارد و به کمکها پاسخ میدهد.
شیوه سواریتان را تغییر ندهید؛ فقط آرام اما قاطع اصرار کنید که از مانع عبور کند.
بالاتنهتان را کمی پشت حرکت او نگه دارید و مطمئن شوید اگر از فلاورباکس رم کرد، به جلو خم نمیشوید.
این یعنی او توجه میکند؛ و همین هدف کار است.
اشکالی ندارد اگر پیش از آنکه یاد بگیرد چطور باید درست بپرد، چند بار به مانع برخورد کند.
وقتی بالاخره آن را درست انجام داد، حسابی تشویقش کنید و به او خوراکی بدهید.
همیشه سعی کنید پرش برای او تجربهای مثبت باشد.
هرگز اسبتان را بهخاطر برخورد با مانع یا اشتباههای دیگر تنبیه نکنید.
اگر به هر شکلی واکنش نشان دهید ــ با پا زدن، زدن او، یا جابهجا کردن وزنتان روی زین ــ تمرکزش را از مانع به سمت خودتان منحرف میکنید.
در عوض، فقط تمرین را تا حد امکان مستقیم و متعادل دوباره اجرا کنید و سپس تلاش کنید هنگام پرش در کار او دخالت نکنید.
در مرحله بعد، یک مانع عمودی کوچک دوم را حدود ۱۸ تا ۲۱ فوت با مانع اول فاصله دهید تا یک خط اینانداوت یکگامه بسازید، یا آن را حدود ۳۰ فوت دورتر قرار دهید تا اینانداوت دوگامه شکل بگیرد.
فاصله را متناسب با طول گام طبیعی اسبتان تنظیم کنید؛ اگر گامش کوتاه است ۱ یا ۲ فوت کمتر، و اگر گام بلندی دارد کمی بیشتر.
برای این مانع هم یک فلاورباکس را روی زمین و کمی جلوی آن بگذارید.
با یورتمه وارد تمرین شوید و اجازه دهید از مانع اول تا مانع دوم به کانتر برود.
بعد از آنکه چند بار این مسیر را خوب طی کرد، مانع عمودی دوم را به یک اکسِر کوچک تبدیل کنید.
ممکن است این کار به چند جلسه نیاز داشته باشد، اما اگر تمرینها را مثبت و ساده نگه دارید، اسب شما در نهایت وظیفه جدیدش را درک میکند و امیدواریم از آن لذت هم ببرد و بهدرستی پاهایش را جمع کند.
درباره ویلهلم گن
ویلهلم گن، سوارکار پرش با اسبِ جایزه بزرگ، مهارتهای پایهای خود در آموزش را در زادگاهش آلمان پرورش داد و سپس در اواخر دهه ۱۹۸۰ به لبنان در اوهایو مهاجرت کرد.
او که سه بار در قهرمانی سوارکاران جوان آلمان رقابت کرده بود، نخستین جایزه بزرگ خود را در ۲۱ سالگی با اسبی برد که خانوادهاش آن را پرورش داده و آموزش داده بودند.
از آن زمان تاکنون، او بیش از ۵۰ اسب پرش با اسبِ جایزه بزرگ را پرورش داده و بیش از ۱۰۰ جایزه بزرگ را در اروپا و ایالات متحده برده است.
او همچنین نخستین سوارکار انجمن هانتر جامپر ایالات متحده بود که پس از آغاز ثبت درآمد مادامالعمر از سوی این سازمان در سال ۲۰۰۵، از مرز ۱ میلیون دلار گذشت.
ویلهلم بهتازگی موفقترین همکار خود، هپی زد، را بازنشسته کرده است.
این مادیان ۱۶ ساله هلندی وارمبلاد از سیلمی به نام های ولی زد و مادری به نام آنایس-آنایس زد، در طول ۹ سال دوران ورزشی خود ۶۰ پیروزی به ثبت رساند.
او این کارنامه را با قهرمانی در آخرین مسابقهاش، کلاسیک چری کپیتال سیامجی با جایزه ۴۰٬۰۰۰ دلار، به پایان رساند؛ همان میدانی که نخستین جایزه بزرگ خود را در آن برده بود: رقابتهای هورس شوز بای د بی در تراورس سیتی، میشیگان.
این مطلب نخستینبار در شماره فوریه ۲۰۱۵ نشریه پراکتیکال هورسمن منتشر شد.